Кіріспе

Герман және американдық физик (1928–2024)

Герберт Кромер (; 1928 жылдың 25 тамызы – 2024 жылдың 8 наурызы) – неміс-американдық физик, 2000 жылы Жорес Альферовпен бірге "жоғары жылдамдықты және оптоэлектроникада қолданылатын жартылай өткізгіш гетероқұрылымдарды жасағаны үшін" физика саласындағы Нобель сыйлығын алды. Кромер Калифорния университетінің Санта-Барбара қаласындағы электр және компьютерлік инженерия профессоры-эмиритусы болды. 1952 жылы Германияның Геттинген университетінде теориялық физикадан докторлық диссертациясын қорғады, диссертациясы сол кездегі жаңа транзистордағы қызған электронның әсерлеріне арналған еді. Оның транзисторларға жасаған зерттеулері ұялы телефон технологияларының дамуына ықпал етті.

Ерте өмір

Германияның Веймар қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген Кромер мектепте физика пәнінен өте жақсы оқыды, осының арқасында ол сыныптастарынан бұл пән бойынша жылдамдап оқуға мүмкіндік алды.

Мансап

Кромер Германия мен АҚШ-тағы бірқатар зертханаларда жұмыс істеді және 1968 жылдан 1976 жылға дейін Колорадо университетінде электр инженериясын оқытты. 1976 жылы ол UCSB факультетіне қосылды, оның жартылай өткізгіштерді зерттеу бағдарламасын негізгі кремний технологиясына емес, жаңадан пайда болатын қосымша жартылай өткізгіш технологиясына бағыттады. Чарльз Киттельмен бірге ол 1980 жылы жарық көрген және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан «Термиялық физика» оқулығының авторы. Сонымен қатар, ол «Инженерлік, материалтану және қолданбалы физика үшін кванттық механика» оқулығының да авторы. Кромер 1997 жылы жартылай өткізгіш гетероструктуралық транзистор мен лазерді жасағаны және жартылай өткізгіш материалдар технологиясын дамытудағы лидерлігі үшін Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшесі болып сайланды. 2003 жылы ол Ұлттық Ғылым Академиясының мүшесі де сайланды. Кромер әрқашан негізгі технологиядан озып кететін мәселелермен айналысуды ұнатты, 1950 жылдары дрейфтік транзисторды ойлап тапты және гетероқосымдарды енгізу арқылы әртүрлі жартылай өткізгіш құрылғыларда артықшылықтар алуға болатынын бірінші болып көрсетті. Бірақ ең маңыздысы, 1963 жылы ол қос гетероструктуралық лазер тұжырымын ұсынды, ол қазір жартылай өткізгіш лазерлер саласындағы негізгі тұжырымдама болып табылады. Кромер молекулалық сәулелі эпитаксияның ерте пионері болды, бұл технологияны әлі сынақтан өтпеген жаңа материалдарға қолдануға бағытталды.

Жеке өмір

Кромер атеист болған. Ол 2024 жылдың 8 наурызында 95 жасында дүние салды.