Жек Сент-Клер Килби (1923-2005) – американдық инженер, интегралды схеманың авторы, физикадан Нобель сыйлығының иегері. Калькулятор мен термопринтерді ойлап тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джек Сент-Клэр Килби (8 қараша 1923 – 20 маусым 2005) – американдық электр инженеры, 1958 жылы Texas Instruments (TI) компаниясында жұмыс істеген кезде Fairchild Semiconductor компаниясының Роберт Нойсымен бірге алғашқы интегралды тізбектің жасалуына қатысқан. 2000 жылдың 10 желтоқсанында физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Килби сонымен қатар қолға ұсталатын калькулятор мен термопринтердің де авторы, оларға патенттері де бар. Ол тағы жеті өнертабысқа да патент алған.
American electrical engineer (1923–2005)
Jack St. Clair Kilby (8 November 1923 20 June 2005) was an American electrical engineer who took part, along with Robert Noyce of Fairchild Semiconductor, in the realization of the first integrated circuit while working at Texas Instruments (TI) in 1958. He was awarded the Nobel Prize in Physics on 10 December 2000. Kilby was also the co inventor of the handheld calculator and the thermal printer, for which he had the patents. He also had patents for seven other inventions.
Ерте өмір
Джек Килби 1923 жылы Миссури штатының Джефферсон-Сити қаласында Хьюберт пен Вина Фрейтаг Килби отбасында дүниеге келген. Екі ата-анасы да Иллинойс университетін ғылым бакалавры дәрежесімен бітірген. Оның әкесі жергілікті коммуналдық мекемеде менеджер болып жұмыс істеген. 1959 жылдың 6 ақпанында «Миниатюраланған электрондық тізбектер» үшін АҚШ патенті 3,138,743 тіркелді, бұл – алғашқы интегралды тізбек. Ол бір ғана негізге (субстратқа) орналасқан түрлі компоненттерге (транзисторлар, диодтар, резисторлар, конденсаторлар және т.б.) ие болғандығымен ерекшеленді. Роберт Нойспен бірге (кейінірек, бірнеше айдан соң осыған ұқсас тізбек жасаған) Килби интегралды тізбектің бірлескен авторы деп есептеледі. Джек Килби микрочип технологиясын әскери, өнеркәсіптік және коммерциялық салаларда қолдануды дамытуға үлкен үлес қосты. Ол алғашқы әскери жүйе мен интегралды тізбектерді пайдаланатын алғашқы компьютерді жасаған командаларға жетекшілік етті. Ол қолға ұсталатын калькуляторды өнертапқыш болды (Джерри Мерримен және Джеймс Ван Тассельмен бірге). 1970 жылы ол TI компаниясынан демалыс алып, тәуелсіз өнертапқыш ретінде жұмыс істеді. Ол, басқа да тақырыптармен қатар, күн сәулесінен электр энергиясын алу үшін кремний технологиясын зерттеді. 1978 жылдан 1984 жылға дейін ол Техас A&M университетінде Электр инженериясының еңбегі сіңген профессоры қызметін атқарды. 1983 жылы Килби Техас Инструментс компаниясынан зейнеткерлікке шықты.
Jack Kilby was born in 1923 in Jefferson City, Missouri, to Hubert and Vina Freitag Kilby. Both parents had Bachelor of Science degrees from the University of Illinois. His father was a manager at a local utility company. U. S. Patent 3,138,743 for "Miniaturized Electronic Circuits", the first integrated circuit, was filed on February 6, 1959. It was notable for having different components (transistors, diodes, resistors, capacitors, etc.) on one single substrate. Along with Robert Noyce (who independently made a similar circuit a few months later), Kilby is generally credited as co inventor of the integrated circuit. Jack Kilby went on to pioneer military, industrial, and commercial applications of microchip technology. He headed teams that created the first military system and the first computer incorporating integrated circuits. He invented the handheld calculator (along with Jerry Merryman and James Van Tassel). In 1970, he took a leave of absence from TI to work as an independent inventor. He explored, among other subjects, the use of silicon technology for generating electrical power from sunlight. From 1978 to 1984 he held the position of Distinguished Professor of Electrical Engineering at Texas A&M University. In 1983, Kilby retired from Texas Instruments.
Мұра
2005 жылы 20 маусымда 81 жасында Техас штатының Даллас қаласында қатерлі ісіктен қайтыс болды. 2005 жылдың 14 желтоқсанында Texas Instruments компаниясы Тарихи TI мұражайын құрды. Джек Килби отбасы оның жеке қолжазбаларын және жеке фотосуреттер жинағын Оңтүстік Методист университетіне (SMU) табыс етті. Жинақ каталогталып, SMU-дың ДеГолиер кітапханасында сақталады. 2008 жылы SMU Инженерлік мектебі, ДеГолиер кітапханасы және АҚШ Конгресі кітапханасы бірлесіп Килбидің интегралды схеманы ойлап табуының 50 жылдығын тойлады, ол үшін оған Нобель сыйлығы берілген. Симпозиумдар мен көрмелер технология мен инженерлердің қазіргі әлемді қалыптастыру жолдарын зерттеді. Килби SMU-дан ғылым докторының құрметті атағын алды және Килби қоры арқылы SMU-мен ұзақ жылдар бойы байланыста болды.
He died of cancer June 20, 2005 at the age of 81, in Dallas, Texas. On December 14, 2005, Texas Instruments created the Historic TI Archives. The Jack Kilby family donated his personal manuscripts and his personal photograph collection to Southern Methodist University (SMU). The collection will be cataloged and stored at DeGolyer Library, SMU. In 2008, the SMU School of Engineering, with the DeGolyer Library and the Library of Congress, hosted a year long celebration of the 50th anniversary of the birth of the digital age with Kilby's Nobel Prize winning invention of the integrated circuit. Symposia and exhibits examined the many ways in which technology and engineers shaped the modern world. Kilby held an honorary doctorate of science from SMU and was a longtime associate of SMU through the Kilby Foundation.
Марапаттар мен құрметтер
Джек Килбидің мүсіні Техас штатындағы Техас университетінің кампусындағы Техас Инструментс Плазада орналасқан. Килбидің көрнекті жетістіктері Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) тарапынан мойындалды, оның ішінде 1966 жылы IEEE Fellow сайлануы, 1966 жылы IEEE Дэвид Сарнофф сыйлығы, 1978 жылы IEEE Cledo Brunetti сыйлығының тұңғыш иегері, 1984 жылы IEEE Centennial Medal және 1986 жылы IEEE Medal of Honor. Ол 1966 жылы Франклин институтының Стюарт Баллантайн медалімен марапатталды. 1982 және 1989 жылдары Америка механикалық инженерлер қоғамынан (ASME) Холли медалін алды. 1967 жылы Ұлттық инженерлік академиясының (NAE) мүшесі болып сайланды және 1975 жылы академияның Владимир К. Зворикин атындағы сыйлығын иеленді. Килби 1970 жылы Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды және 1989 жылы NAE-нің алғашқы Чарльз Старк Дрейпер сыйлығының иегері атанды. Килби сыйлығының қоры 1980 жылы оның құрметіне құрылды, ал IEEE Jack S. Kilby Signal Processing Medal 1995 жылы жарық көрді. 2001 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1997 жылы Килбиге Американың Компьютерлік және робототехника мұражайынан Стибиц Уилсон сыйлығы табысталды. Килби сондай-ақ ғылым мен инженерия саласындағы Американың ең беделді марапаттарына ие болды: 1969 жылы Ұлттық ғылым медалі және 1990 жылы Ұлттық технология медалі. 1982 жылы Ұлттық өнертапқыштар даңқы залына енгізілді. 1993 жылы Инамори қорынан Киото сыйлығын алды. 1999 жылы Батыс инженерлер қоғамымен бірлесіп, Вашингтон сыйлығы мен Эта Каппа Ну Владимир Караптофф сыйлығымен марапатталды. 2000 жылы Килби өзінің маңызды ашылуы үшін физика саласындағы Нобель сыйлығын алды және қабылдау сөзінде индустрия мен оның тарихына қатысты жеке көзқарасын білдірді. Килбиге Оңтүстік Методист университеті, Майами университеті, Иллинойс университеті, Висконсин университеті–Мэдисон, Техас A&M университеті, Йель және Рочестер технология институты сияқты университеттерден тоғыз құрметті докторлық дәреже берілді. Тайваньдағы Ұлттық Чиао Тунг университеті (NCTU) 1998 жылы Килбиге Құрметті профессорлық куәлігін табыс етті. Килби зертханасы, силикон өндірісі және интегралды схемаларды жобалау бойынша TI ғылыми-зерттеу зертханасы, оның есімімен аталады. Эдинбургтегі Эдинбург Napier университетінің Мерчистон кампусындағы Джек Килби компьютерлік орталығы да оның құрметіне аталды.
A statue of Jack Kilby stands in Texas Instruments Plaza on the campus of The University of Texas at Dallas. Recognition of Kilby's outstanding achievements have been made by the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), including the election to IEEE Fellow in 1966, the IEEE David Sarnoff Award in 1966, co recipient of the first IEEE Cledo Brunetti Award in 1978, the IEEE Centennial Medal in 1984 and the IEEE Medal of Honor in 1986. He was co recipient of the Franklin Institute’s Stuart Ballantine Medal in 1966. In 1982 and 1989, he received the Holley Medal from the American Society of Mechanical Engineers (ASME). He was elected to member of the National Academy of Engineering (NAE) in 1967 and received the Academy's Vladimir K. Zworykin Award in 1975. Kilby received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement in 1970 and was co recipient of the first NAE's Charles Stark Draper Prize in 1989. The Kilby Award Foundation was founded in 1980 in his honor, and the IEEE Jack S. Kilby Signal Processing Medal was created in 1995. He was elected to the American Philosophical Society in 2001. Kilby was awarded the Stibitz Wilson Award from the American Computer & Robotics Museum in 1997. Kilby is also the recipient of the America's most prestigious honors in science and engineering: the National Medal of Science in 1969, and the National Medal of Technology in 1990. In 1982, he was inducted into the National Inventors Hall of Fame. In 1993, he was awarded the Kyoto Prize by the Inamori Foundation. He was awarded both the Washington Award, administered by the Western Society of Engineers and the Eta Kappa Nu Vladimir Karapetoff Award in 1999. In 2000, Kilby was awarded the Nobel Prize in Physics for his breakthrough discovery, and delivered his personal view of the industry and its history in his acceptance speech. Kilby was awarded nine honorary doctorate degrees from universities including Southern Methodist University, the University of Miami, University of Illinois, University of Wisconsin–Madison, Texas A&M University, Yale and Rochester Institute of Technology. The National Chiao Tung University (NCTU) in Taiwan awarded Kilby with a certificate of Honorary Professorship in 1998. The Kilby Labs, TI's research laboratory for silicon manufacturing and integrated circuit design, is named after him. The Jack Kilby Computer Centre at the Merchiston Campus of Edinburgh Napier University in Edinburgh is also named in his honor.