Бразилияның Рорайма штаты

Кіріспе

Бразилия штаты

Бразилияның Рорайма штаты (ʁoˈɾɐ̃jmɐ) – Бразилияның 26 штатының бірі. Елдің солтүстік аймағында орналасқан, бұл Бразилиядағы ең солтүстік және географиялық және логистикалық жағынан оқшауланған штат. Оңтүстік-шығысында Пара штаты, оңтүстік және батысында Амазонас, солтүстік және солтүстік-батысында Венесуэла, шығысында Гайанамен шектеседі. Штаттың ауданы шамамен 224 300 км² құрайды. Буа-Виста қаласы штаттың астанасы және ең ірі қаласы болып табылады, сонымен қатар ол Солтүстік жарты шарда орналасқан елдегі жалғыз астана. Консервативті «Прогрессисттер» партиясының мүшесі Антонио Денериум 2019 жылдан бері штаттың губернаторы болып табылады. Рорайма – Бразилиядағы ең аз халқы бар штат, 2020 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 631 181 тұрғыны бар. Рорайма тарихы Бранко өзенімен тығыз байланысты, ол аймаққа алғашқы португал қоныс терушілерінің келуіне мүмкіндік берді. Бранко өзенінің бойындағы стратегиялық жағдай оны ағылшындар мен голландтар үшін тартымды етті, олар құлдыққа сату үшін жергілікті халықты іздеп Гвиана қалқаны арқылы Бразилияға енді. Испандықтар да Венесуэла арқылы Бранко және Урарикоера өзендерінің солтүстік бөлігіне шабуыл жасады. Португалдық қоныс терушілер барлық басқыншыларды жеңіп, қуды және Рорайма аймағы мен Амазонияның бір бөлігіне Португалияның егемендігін орнатты. 2010 жылдардан бері Венесуэладағы дағдарыстың салдарынан Рорайма Бразилияға венесуэлалық босқындардың негізгі кіру қақпасына айналды. Рораймадағы жер аударылған венесуэлалықтардың саны шамамен 100 000-ға жуық, бұл штат халқының шамамен бестен бірін құрайды.

Этимология

"Рорайма" сөзі пемон тілінен шыққан. Оның этимологиясы үш мүмкін мағынаны береді: "Жасыл шың", "Желдің анасы" және "Жержаңғақ тауы". Бұл roro (құс – попугай) және imã (әке, ежелгі) сөздерінің бірігуінен пайда болған. Бұл тілде roro немесе rora "жасыл" дегенді білдіреді, ал imã – тау немесе шың дегенді білдіреді, осылайша "Жасыл шың" сөзін қалыптастырады, бұл аймақтың табиғи ландшафтын көрсетеді. "Рорайма" сөзінің тағы екі мағынасы бар: "Желдің анасы" және "Жержаңғақ тауы". Бірінші мағынасы аймақтың желді климатымен байланысты, жергілікті халық Венесуэланың оңтүстігінен соққан желдер осы жерден келетініне сенген. Екінші мағынасы – "Жержаңғақ тауы" – аймақтағы көптеген таулар мен төбелердің болуына байланысты.

Тарих

Португалиялық алғашқы қоныс салушылар Бранко өзені арқылы осы аймаққа келді. Португалдықтар келгенге дейін ағылшындар мен голландтар Гвиана арқылы Бранко өзенінің аңғарын зерттеу үшін осы аймаққа қызығушылық танытқан. Португалияның аймақтағы билігі испандықтар Бранко өзенінің солтүстік бөлігін және Урарикоера өзенін басып алғаннан кейін ғана орнатылды. 1725 жылдан бастап кармелит миссионерлері аймақтағы жергілікті халықты дінге көшіру жұмысын бастады. Португалдықтардың 1730 жылдарынан бастап шекараларды бекіту және жергілікті жұмыс күшін табу үшін Бранко өзенін шарлаған кездерінен бастап, Португалияның ықпалы күшейді. Олар үшін құтқару жасақтарын (соғыс кезінде қарсыласатын тайпалардың арасындағы соғыстарда құлға айналған жергілікті халықты сатып алу), соғыс жасақтарын (португалдық бекіністеріне шабуыл жасаған немесе дін таратуға кедергі келтірген жергілікті халықты жазалау және құл ету) және бразилиялық өнімдерді сату үшін іздеу жұмыстарын ұйымдастырды, олар «сертао» тауарлары деп аталды. Сонымен қатар, миссионерлер мен жергілікті еріктілердің немесе міндетті түрде қатысқан ауылдарға шабуылдар ұйымдастырылды. 18 ғасырдың ортасында Португалия королі Амазонканың батыс аймағына испандықтардың үнемі жасап тұратын экспедицияларына алаңдады. Осылайша, Сан-Жозе-ду-Рио-Негроның Корольдік капитандығын құру туралы идея қарастырылды, ол 1755 жылғы 3 наурыздағы Корольдік жарғы арқылы іске асырылды. Капитандықты құрудың басты себебі Перу вице-корольдігінен туындаған испандық қауіптен сескену және Суринамдағы голланд экспедицияларынан туындаған қорқыныш болды, олар жергілікті халықты тұтқынға алып, сауда жасады. 1750 жылғы Мадрид шартында көзделген шекара белгілеу жұмыстары да маңызды рөл атқарды: аймақта жаңа әкімшілік бірлік құру арқылы Жоғарғы Негро өзенін отарлауды жүзеге асыру, португал және испан шекара комиссияларының жұмысы үшін қажетті инфрақұрылымды құру жоспарланды, бірақ бұл кездесу ешқашан өтпеді. Ал португалдықтар Бранко өзенінің төменгі ағысын уақытша басып алып, маниок және басқа да азық-түлік дақылдарын өсірді, Комиссияны қамтамасыз ету үшін. Штаттағы қоршаған ортаны қорғау аумағы, Чико Мендес атындағы Биологиялық әртүрлілікті сақтау институтының (ICMBio) жауапкершілігінде, кең аумақты құрайды, ол Рорайманың 8,42% құрайды.

The first Portuguese settlers arrived in the region by the Branco River. Before the arrival of the Portuguese, the English and the Dutch were already attracted to the region, to explore the Branco River Valley through the Guyanas. Portugal's sovereignty over the region was only established after the Spaniards invaded the northern part of the Branco River, along with the Uraricoera River. From 1725, Carmelite missionaries began the task of converting the indigenous peoples in the region. The Portuguese occupation intensified from the 1730s when it traveled the Branco River in search of consolidation of the borders and indigenous labour. For this, they organized rescue troops (purchase of indigenous people transformed into slaves during wars of opposing ethnic groups), war troops (punishment and enslavement of indigenous people who attacked Portuguese nuclei or prevented evangelization) and the search for Brazilian products for sale, the so called sertão drugs. Also, they promoted descents – villages of missionaries and indigenous volunteers or compulsory. In the middle of the 18th century, the Portuguese Crown became concerned with the constant Spanish expeditions to the western region of the Amazon. Thus, the idea of creating the Royal Captaincy of São José do Rio Negro was considered, which occurred through the Royal Charter of March 3, 1755. The main reason for the creation of the captaincy was the fear of the Spanish threat from the Viceroyalty of Peru, and the arising fear from the Dutch expeditions in Suriname to trade and imprison indigenous peoples. The demarcations foresaw by the Treaty of Madrid, of 1750, also lead to a great extent: with the creation of a new administrative unit in the region, the intention was to implement, in practice, the colonization of the Upper Negro River, creating the necessary infrastructure for the meeting and the work of the Portuguese and Spanish demarcation committees, and this meeting never took place, having Portuguese moulds temporarily occupied the course of the lower Branco River in the meantime, carrying out plantations of manioc and other food, for the provisioning of the Commission. The area of environmental preservation in the state, under the responsibility of the Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation (ICMBio), is also extensive, with , 8.42% of Roraima's area.

Көңіл көтеру

Пакарайма тауларында орналасқан Рорайма тауы – штаттың ең биік нүктесі және елдегі ең биік жерлердің бірі. Штаттың жер бедері әртүрлі. Венесуэла мен Гайана шекарасына жақын жерде Парима және Пакарайма таулары орналасқан, олардың арасында Рорайма тауы орналасқан. Бразилияның шалқары солтүстігінде жатқандықтан, оның солтүстіктегі ең шеткі нүктелері Уайлан өзені мен Кабурай тауы болып табылады. Жыл бойы орташа температура жоғары биіктіктегі жерлерде 20 °C (68 °F) шамасында, ал тегіс немесе жазық жерлерде 38 °C (100.4 °F) дейін жетеді. Жылдық орташа температура 25-28 °C (77-82.4 °F) аралығында құбылады.

Ұлты

Португалиялықтар, испандықтар және голландтардан мұраға алған мәдени, саяси және экономикалық ерекшеліктер Рораймаға әсер етеді. Сонымен қатар, этникалық құрамына жергілікті халықтардың үлесін ұмытуға болмайды. Амазония аймағын адамдар қоныстандыруды бастағандар – жергілікті халықтар болды, ал олардың ұрпақтары – кабоклолар, қоршаған ортамен тығыз байланыста дамып, аймақтың ерекшеліктеріне және орман ұсынатын мүмкіндіктерге бейімделді. Рорайманың демографиялық құрамы тарихи тұрғыдан штаттың халқын құрайтын үш негізгі этникалық топтың – жергілікті халықтардың, еуропалықтардың және африкалықтардың араласуының нәтижесінде қалыптасқан, осылайша аймақтың метистерін (кабоклостар) құрайды. Кейіннен, көшіп келушілердің, әсіресе Бразилияның Солтүстік-Шығысынан келгендердің арқасында, халықтың көп бөлігінің құндылықтары мен өмір салтын сипаттайтын ерекше мәдениет қалыптасты. Рорайма метистік идентитітін де мойындайды. Метистер күні (27 маусым) – штаттың ресми мерекесі.

Дін

2010 жылғы Бразилия география және статистика институтының (IBGE) деректеріне сәйкес, Рорайма штатындағы негізгі діни конфессиялар: католицизм (50,5%), протестантизм (30,3%), дінсіздер (12,98%), жергілікті діндер (2,75%), спиритизм (0,91%), буддизм (0,13%), Кандомбле (0,08%), эзотерикалық дәстүрлер (0,03%), иудаизм және ислам (әрқайсысы 0,03%), Умбанда (0,02%) және индуизм (0,01%). Рорайма Рим-католик епархиясы, Епископ Эваристо Паскаль Шпенглердің (2023) басшылығындағы 22 приходқа ие, Манаустың архиепископиясының суфраган епархиясы болып табылады және Рорайма штатындағы жалғыз католик епархиясы. Ол Манаустың шіркеулік провинциясына және Бразилия епископтарының ұлттық конференциясының Солтүстік аймақтық епископтық кеңесіне кіреді. Епископтық орын Боа-Виста қаласындағы Христо-құтқарушы соборында орналасқан. Католик шіркеуінен басқа, штаттың ішінде ондаған түрлі протестанттық конфессиялар бар. Жоғары білім беру саласында Рорайма Федералды университеті (UFRR), Рорайма мемлекеттік университеті (UERR) және Рорайма Федералды институты (IFRR) ерекшеленеді. Сондай-ақ, жекеменшік жоғары оқу орындары бар: Рорайман жоғары білім беру колледжі (FARES), Estácio Atual колледжі, Кафедралды колледж және Солтүстік Бразилия ғылым, білім және теология факультеті (FACETEN). 2019 жылы негізгі білім берудің даму индексі (IDEB) бойынша штат 5,7 ұпайға ие болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары және Бразилия штаттары арасында 15-ші орынды иеленді. 2011 жылы Ұлттық жоғары мектеп емтиханында (ENEM) Рорайманың орташа бағасы объективті тест бойынша 35,03, ал эссе бойынша 56,37 болды, бұл Бразилияның Солтүстік-Солтүстік-Шығыс аймағындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Бұл екі аймақта Рорайма тек Амазонас штатынан (57,77) ғана төмен болды. Дегенмен, екінші орында тұрса да, Рорайманың орташа көрсеткіші 57,26 ұлттық орташа көрсеткіштен төмен болды. 2010 жылы ENEM емтиханына 7 463 студент қатысты, оның ішінде 2 404 жоғары мектеп бітірушілері және 4 493 түлектер болды. Барлық студенттердің 85,52% мемлекеттік мектептерден келді. Portal G1 порталы жүргізген сауалнамаға сәйкес, Рорайма Бразилияда орта мектеп мұғалімдерін ең жақсы жалақымен қамтамасыз ететін штаттардың бірі болып табылады, аптасына 25 сағат жұмыс істеген үшін орташа жалақы 2 099,47 реалды құрайды. Сауалнама мәліметтері бойынша, елдегі ең жоғары жалақы Федералдық округте – 3 121,96 реал, 40 сағаттық жұмыс көлемімен байланысты. Сол жылы "Барлық білім үшін" үкіметтік емес ұйымы Рорайманы негізгі білім беруге бір оқушыға ең көп инвестиция жасайтын Бразилияның екінші штаты деп атады, бір оқушыға 4 834,43 реал инвестицияланды.

According to data from 2010, from the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE), the main religious denominations of Roraima were: Catholicism (50.5%), Protestantism (30.3%), no religion (12.98%), Indigenous religions (2.75%), Spiritism (0.91%), Buddhism (0.13%), Candomblé (0.08%), Esoteric traditions (0.03%), Judaism and Islam (0.03% each), Umbanda (0.02%) and Hinduism (0.01%). The Roman Catholic Diocese of Roraima with 22 parishes under Bishop Evaristo Pascoal Spengler (2023), a suffragan diocese of the Archdiocese of Manaus, is the only Catholic diocese in the state of Roraima. It belongs to the Ecclesiastical Province of Manaus and the Northern Regional Episcopal Council of the National Conference of Bishops of Brazil. The episcopal see is in the Cristo Redentor Cathedral, in the city of Boa Vista. In addition to the majority Catholic Church, there are dozens of different Protestant denominations in the state. As for higher education, the Federal University of Roraima (UFRR), the State University of Roraima (UERR) and the Federal Institute of Roraima (IFRR) stand out. There are also private Higher Education establishments: Roraiman College of Higher Education (FARES), Estácio Atual College, Cathedral College and Faculty of Sciences, Education and Theology of Northern Brazil (FACETEN). In 2019, in the Basic Education Development Index (IDEB), the state reached a score of 5.7 points, being higher than the national average and becoming the 15th position among the Brazilian states. In 2011, the average grade of Roraima in the National High School Exam (ENEM) is 35.03 in the objective test and 56.37 in the essay test, being one of the highest scores in the North Northeast of Brazil. In these two regions, Roraima lost only to Amazonas (57.77). However, even with the second highest score, the Roraiman average was below the national average, which was 57.26. Regarding the number of students, 7,463 participated in ENEM in 2010, of which 2,404 were high school graduates and 4,493 graduates. 85.52% of the total students came from public schools. A survey carried out by Portal G1 identified Roraima as one of the Brazilian states that best remunerates middle school teachers, with an average salary of R$ 2,099.47 for 25 hours per week. According to the survey, the highest salary in the country, in the Federal District – in the amount of R $ 3,121.96 – was related to a workload of 40 hours. In the same year, the NGO Todos pela Educação also mentioned Roraima as the second Brazilian state with the highest investment in basic education students per year, with R$ 4,834.43, for each student.

Денсаулық сақтау

Балалар өлімі – мың туылғанға 20,1 дәрігерлер – 10 000 тұрғынға 8,3 (2005) Аурухана төсек орындары – мың тұрғынға 1,6 (2005) 2005 жылы Рорайма халқының 85,2%-ы сумен жабдықтау желісіне, ал 75%-ы санитарлық кәріз желісіне қол жеткізді. Әйелдер денсаулығына қатысты, соңғы он екі айда 40 жастан асқан әйелдердің 30,5%-ы клиникалық тексеруден өтті; 50 мен 69 жас аралығындағы әйелдердің 39,1%-ы соңғы жиырма төрт айда маммографиядан өтті, ал 25 пен 59 жас аралығындағы әйелдердің 85,6%-ы соңғы отыз алты айда жатыр мойны қатерлі ісігін анықтау үшін профилактикалық тексеруден өтті. Егін көлемі (т) Кофе 24 000 Мақсым 15 740 Банан 13 415 Соя 11 005 Кассава 8 745 Апельсин 467 Қант құмыры 373 Бұршақ 82 Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 13,37 миллиард реалды құрайды, Рорайма штатының экономикасы Бразилиядағы ең кішкентай экономика болып табылады, бұл Бразилия экономикасының барлық 0,2%-ын құрайды. Ол ауыл шаруашылығы өндірісіне, негізінен дәнді агробизнеске, күріш, соя және жүгеріге баса назар аударады. Штат «жалақы экономикасында» жұмыс істейді деп айтылады, онда мемлекеттік қызметкерлерге және жеке коммерциялық ұйымдардың қызметкерлеріне төленетін жалақылардың айналымы басым болады. Мал шаруашылығында Манауста сойылатын тірі мал саудасы 1970 жылдарға дейін негізгі экономикалық база болды. Жылдар бойы Манауста жыл сайын 6-10 мың өгіз сатылды. Бұл сауда түрі Рораймаға азық-түлік, киім-кешек, тұрмыстық заттар және басқа да тауарлар әкелді. Бұл жабдықтау түрі екі негізгі факторға байланысты тоқтады: Манауста Боа-Виста тас жолының салынуы арқасында штаттағы халық санының өсуі және ірі қара малдың төмендеуі. Күріш еттің орнын басып, 1970 жылдардың соңында Манауста саудалана бастады. 1977 жылы күріш өсіруді механикаландыру өндіріс қуатын арттырды. Бастапқыда механикаландыру жоғарғы жерлердегі күріш өсіру үшін жерді жырту саласында қолданылды, бірақ бірнеше факторларға байланысты күтілген нәтижелерге қол жеткізілмеді. Олардың бірі – өнімді сақтауға қажетті физикалық инфрақұрылымның болмауы, себебі кептіру машиналары мен қоймалар жетіспеді. Алайда, бұл жүйе өндірісті суармалы күрішке көшіруге мүмкіндік берді. Өндірушілердің капиталдық базасының артуы және қоймалар мен кептіру машиналарының құрылысына мемлекеттік қолдау көрсетілгенінің нәтижесінде өндіріс тиімді болды. Бұл күріш түрі Бранко, Такуту, Урарикоэра және Кауаме өзендерінің су тасқынында өсірілді, өнімділігі Рораймадағы осы дақылды отырғызу мен күтіп бағудың жоғары шығындарын өтеуге жеткілікті болды. Рорайманың атқарушы билігі штат губернаторына жүктелген, ол халықтың жалпы сайлау құқығымен, тікелей және құпия дауыс беру арқылы төрт жылға дейін мерзімге сайланады және тағы бір мерзімге қайта сайлануға құқылы. Сенатор Хелио Кампос сарайы 1991 жылдан бері Рорайма үкіметінің резиденциясы болып табылады. Рорайманың заң шығару билігі біржарлы болып табылады және Рорайма штатының Заң шығару жиналысынан тұрады. Ол әр 4 жыл сайын сайланатын 24 депутаттан тұрады. Ұлттық конгресте Рорайманы 3 сенатор және 8 федералды депутат өкілдік етеді. Рорайма сот жүйесінің жоғарғы органы – Рорайма штатының Әділет соты. Сот жүйесі судьялар мен заң судьяларынан тұрады. Жоғары сайлау комиссиясының (ЖСҚ) 2016 жылдың сәуір айында жариялаған мәліметтеріне сәйкес, Рораймадағы ең көп мүшесі бар саяси партия – Прогрессивті Республикалық партиясы (ПРП), оның 6732 мүшесі бар, одан кейін Әлеуметтік-демократиялық партиясы (ӘДП), оның 5356 мүшесі бар және Демократиялық Еңбек партиясы (ДЕР), оның 5087 мүшесі бар. Штаттағы басқа саяси партиялар, мүшелерінің саны бойынша, 4521 мүшесі бар Прогрессивті партия (ПП) және 3406 мүшесі бар Жұмысшылар партиясы (ЖП) болып табылады. Жоғары сайлау комиссиясының мәліметтеріне сәйкес, Тұрақтылық желісі (ТЖ) және Біріккен Социалистік Жұмысшылар партиясы (БСЖП) Рораймадағы ең аз өкілдік ететін саяси партиялар болып табылады, олардың мүшелері 21 және 24 адамды құрайды. Олардың ішіндегі ең халқы көп қаласы – 419 652 тұрғыны бар Боа-Виста. Әкімшілік аудандар төрт жақын географиялық аймаққа бөлінген, олар өз кезегінде Бразилия География және Статистика институтының (БГСИ) 2017 жылдан бері қолданылып келе жатқан бөлінісіне сәйкес екі аралық географиялық аймаққа топтастырылған.

Child mortality20.1 per thousand birthsDoctors8.3 per 10,000 inhab. (2005)Hospital beds1.6 per thousand inhab. (2005) In 2005, 85.2% of the population of Roraima had access to the water network, while 75% benefited from the sanitary sewage network. Regarding women's health, 30.5% of women over 40 years old had a clinical breast exam in the last twelve months; 39.1% of women between 50 and 69 years old had a mammogram in the last twenty four months, and 85.6% of women between 25 and 59 years old had a preventive exam for cervical cancer in the last thirty six months. Crop Amount (t)Coffee24,000Maize15,740Banana13,415Soybean11,005Cassava8,745Orange467Sugar cane373Bean82
With a Gross Domestic Product (GDP) of only R$ 13,37 billion, the economy of the state of Roraima is the smallest in Brazil, corresponding to only 0.2% of Brazil's economy. It is based on agricultural production, mainly in grain agribusiness, with emphasis on rice, soybeans and corn. It is said that the state works in the so called "paycheck economy", when there is a circulation mainly of the amounts paid in salaries to public servants and private employees of commerce. In livestock, the live cattle trade for slaughter in Manaus was, until the 1970s, the main economic base. For years, between 6 and 10 thousand oxen were traded with Manaus annually. This type of trade brought foodstuffs, clothing, household items, among others, to Roraima. This form of supply ended due to two main factors: population growth in the state, through the inauguration of the Manaus–Boa Vista Road, and the decrease in the cattle herd. Rice took the place of meat, starting to be traded with Manaus in the late 1970s. In 1977, agricultural mechanization for rice crop was introduced, increasing production capacity. In the beginning, mechanization was applied in the area of plowing for the production of upland rice, which did not have the success expected by several factors. One of them was the lack of physical structure for storing production, as there were no dryers and warehouses. However, this system made it possible to shift production to irrigated rice. With more capitalized producers and government support in the construction of warehouses and dryers, production became viable. This type of rice came to be produced in the floodplains of the Branco, Takutu, Uraricoera and Cauamé rivers, with productivity high enough to cover the high costs of implanting and maintaining this crop in Roraima. The Roraima Executive Branch is centered on the state governor, who is elected by universal suffrage and direct and secret vote, by the population for terms of up to four years in duration, and can be reelected for another term. The Senador Hélio Campos Palace is the seat of the Roraima government since 1991. The Legislative Power of Roraima is unicameral, constituted by the Legislative Assembly of the State of Roraima. It consists of 24 deputies, who are elected every 4 years. In the National Congress, the representation of Roraima is made up of 3 senators and 8 federal deputies. The highest court of the Roraima Judiciary is the Court of Justice of the State of Roraima. The judiciary is made up of judges and judges of law. According to information released by the Superior Electoral Court (TSE), based on data from April 2016, the political party with the largest number of affiliates in Roraima is the Progressive Republican Party (PRP), with 6,732 members, followed by the Social Democracy Party (PSDB), with 5,356 members and the Democratic Labor Party (PDT), with 5,087 members. Other political parties in the state, by number of members, are the Progressive Party (PP), with 4,521 members; and the Workers' Party (PTB), with 3,406 members. Also according to the Superior Electoral Court, the Sustainability Network (REDE) and the Unified Socialist Workers Party (PSTU) are the least representative political parties in Roraima, with 21 and 24 members, respectively. The most populous of them is Boa Vista, with 419,652 inhabitants, The municipalities are distributed in four immediate geographical regions, which in turn are grouped into two intermediate geographical regions, according to the division of the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE) in force since 2017.

Әуе қатынастары

Штат аумағында Infraero компаниясы басқаратын бір ғана халықаралық әуежай бар, ол Boa Vista International Airport Atlas Brasil Cantanhede, штат астанасында орналасқан. 2009 жылы штат астанасындағы әуежай 190 469 жолаушыны және 931 248 тонна әуе жүгін қабылдады. Штатта тағы 7 мемлекеттік және кішкентай әуежайлар бар: Амаджаридегі Ауарис әуежайы, Мукажаидегі Мукажаи әуежайы, Пакараймадағы Пакарайма әуежайы, Альто-Алегредегі Сурукуку, Уаикас және Сурукукус әуежайлары (соңғысы Яномами үндістерінің жерінде орналасқан), сондай-ақ Каракараидегі Каракараи әуежайы. Бұл әуежайлар муниципалитеттер мен штаттың басқаруында. Рорайма штатында әуе көлігі басқа көлік түрлеріне қарағанда жылдам дамиды және жағдайы жақсы. Рорайманың ішкі аймағындағы қалалар, аудандар мен елді мекендер көбінесе Буа-Вистадан көлікпен қамтамасыз етіледі. Осыған байланысты, Бразилиядағы ең шалқары орналасқан штат – Рорайма. Бұдан басқа, BR 210 тас жолы бар, ол «Пэриметрал Норте» деп те аталады. Бұл жоба 20 ғасырдың ортасында Федералды үкімет тарапынан ұсынылған, бірақ толыққанды жүзеге асырылмады. Қағида бойынша, бұл жол штатты Пара, Амапа және Амазонас штатындағы Сан-Габриэль-да-Качоэйра муниципалитетімен байланыстыруы керек еді. Бұл тас жолдың ұзындығы шамалы емес, ол штатты шығыстан батысқа қарай кесіп өтеді. Бразилияны кесіп өтетін тағы бір тас жол – BR 401, ол штатты Гайанамен байланыстырады. Ол Боа-Вистадан басталып, Макуксис көпірі арқылы Бранко өзенін кесіп, Гайана аумағына кіреді. Тағы да федералды тас жолдар бар: BR 431, BR 432 және BR 433. Рораймадағы федералды жолдардың жалпы ұзындығы... Бранко өзенімен жүргізілетін көлік экономика үшін маңызды, бірақ ішкі қалаларға жолаушы тасымалы шектеулі. Бұл өзендегі жүзу көбінесе ауыз бөлігінде (Негро өзені/Каракараи) ғана жүзеге асырылады, оның ұзындығы шамамен... Бұл учаскеде Бранко өзенінің су деңгейі тасқын кезінде 5 метрге, ал құрғақшылық кезінде 0,7 метрге жетеді. Рорайма Амазонканың басқа штаттарымен салыстырғанда су жолдары жүйесі бойынша кеміс жағдайда. Өйткені штаттың барлық ірі өзендерінің бастауы оның өзінде, яғни штаттың гидрографиялық жүйесінің 100% Рораймаға тиесілі, сондықтан өзендердің теңізге шығуы шектеулі. Шындығында, Рорайманың теңізге шығуға бір ғана мүмкіндігі бар: Бранко өзені арқылы Негро өзеніне, содан кейін Манаусқа және Сан-Габриэль-да-Качоэйраға барады. Дегенмен, Рораймадағы ең маңызды өзен де қосымша қиындықтар туғызады. Рорайма тауы – планетадағы ең көне жерлердің бірі және әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген туристерді тартады. Археологтар Педра Пинтадаға қызығушылық танытады, ол штаттың ең маңызды археологиялық ескерткіші. Мұнда ежелгі өркениеттердің іздері сақталған: тас суреттері, керамика сынықтары, балталар, әшекей бұйымдары және адамзат эволюциясының төрт мың жылдық тарихын көрсететін басқа да артефактілер. Бұл жартас – диаметрі 60 метр, биіктігі 40 метрге жуық граниттен жасалған монолит. Сыртқы бетінде ғалымдар әлі де түсінбеген қызыл тас суреттері бар. Сондай-ақ, 12 метрге дейін созылған жерлеу үңгірлері де бар. Педра Пинтада Пакараймада орналасқан. Серра-ду-Тепекем де штаттың танымал туристік орны. Бұл жерде сабын тасынан жасалған қолөнер бұйымдары көп, сондай-ақ алмаз табуға болады. Бұл орын Пайва, Собрал, Барата және Фунил сарқырамаларына жаяу серуендеуге қолайлы. Плато – тау тізбегінің ең жоғары нүктесі, ол Бразилия мен Венесуэланың шегарасын белгілейді. Орташа биіктігі 1500 метр, ол Амаджари муниципалитетінде орналасқан. Штаттағы тағы бір танымал орын – Кабурай тауы. Географтар оның Амапа штатындағы Ояпокеден солтүстікке қарай 70 км жерде екенін дәлелдеді, бұл тауды Бразилияның ең солтүстік нүктесі етеді. Бұл фактіні білім министрлігі және Бразилияның география және статистика институты (IBGE) сияқты ресми мекемелер мойындады. Сондай-ақ, Нормандия муниципалитетіндегі Каракарана көлі де назар аударуға лайық. Шекарасы шамамен 6 километрге жететін бұл көл кашу ағаштарымен қоршалған құмды жағажайларымен танымал.

In the state, there is only one international airport managed by Infraero, Boa Vista International Airport Atlas Brasil Cantanhede, located in the state capital. In 2009, the airport in the state capital handled 190,469 passengers and 931,248 air cargo. The state also has 7 other state class and smaller airports: Auaris Airport, in Amajari; Mucajaí Airport, in Mucajaí; Pacaraima Airport, in Pacaraima; Surucucu, Uaicas and Surucucus Airport, in Alto Alegre, the latter located inside the Yanomami Indigenous Territory; and Caracaraí Airport, in Caracaraí. These airports are of municipal and state administration. Air transport is the fastest to regulate in Roraima, being in better conditions than the others. The cities, districts and towns of the inland of Roraima are served, in most cases, by transport from Boa Vista. That said, it is the most isolated federative unit in Brazil. There is also the BR 210, also called Perimetral Norte, a project originating in the mid twentieth century, from the Federal Government, which had been carried out only partially and which, in principle, would link the state to Pará, Amapá and the municipality of São Gabriel da Cachoeira (in Amazonas). This highway is long and crosses the state in an east–west direction. Another highway in Roraima that crosses Brazil is the BR 401, connecting the state with Guyana. It starts in Boa Vista and crosses the Branco River through the Macuxis' Bridge, entering the Guyanese territory. Other federal highways are BR 431, BR 432 and BR 433. Federal roads in Roraima add up to Transportation on the Branco River is heavily used for the economy, but with little passenger movement to inland cities. Regular navigation on this river occurs only in the mouth section (Negro River/Caracaraí), about long. In this segment, the Branco River has a maximum draft of 5 metres in the period of floods and a minimum of 0.7 metres in the period of drought. Roraima is at a disadvantage in relation to the other Amazonian states in terms of waterway system. As it is the only one in which all its notorious rivers have their source in their own territory – the state's hydrographic system is 100% Roraiman –, it is bound to have few river outlets. In fact, Roraima has only one major fluvial outlet: through the Branco river, reaching the Negro river, heading from there to Manaus and São Gabriel da Cachoeira. Even so, the most important river in Roraima still poses additional difficulties. Mount Roraima is one of the oldest places on the planet and attracts many tourists from all over the world. Archaeologists have a strong interest in Pedra Pintada, which is the most important site of archaeology in the state. In it, there are inscriptions of ancient civilizations, such as rock paintings, pieces of ceramics, hatchets, necklace beads, among other artifacts that indicate the history of human evolution, dating back to four thousand years. The rock is a granite monolith sixty metres in diameter and about 40 metres high. On the outer face, there are red rock paintings that are still considered an enigma for scientists. There are also funerary caves up to 12 meters long. Pedra Pintada is located in Pacaraima. Serra do Tepequém is also a state tourist attraction. It has a rich handicraft in soapstone and its area is free to explore diamonds. The place serves as a trekking practice, to the Paiva, Sobral, Barata and Funil waterfalls. The plateau is the culmination of the entire mountain, where the mountain range that delimits the borders between Brazil and Venezuela begins. It has an average altitude of 1,500 metres and is located in the municipality of Amajari. Another tourist spot in the state is Mount Caburaí. Geographers have proven that it is located 70 km north of Oiapoque, Amapá, which makes the mountain the northernmost point in Brazil, having been recognized by the official institutions responsible for geographic territorial demarcations, such as the Ministry of Education and the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE). Also noteworthy is Lake Caracaranã, in the municipality of Normandia. With almost 6 kilometres of perimeter, it is known for its fine sand beaches surrounded by cashew trees.