Мезотелий – қуыстарды (өкпе, ішек, жүрек) жабатын жайпақ эпителий клеткалары. Қызметі: сұйықтық өндіру, қорғау. Жанама және ішкі мезотелий түрлері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дене қуыстарын жабатын мембрана
Membrane lining body cavities
Мезотелий – мезодермалық текті қарапайым жалпақ эпителий жасушаларынан құралған мембрана, ол бірнеше дене қуыстарын жабады: плевра (өкпелерді қоршаған плевра қуысы), перитонеум (мезентерий, омента, жалпақ байлам және периметрийді қоса алғанда, іш-жамбас қуысы) және перикард (жүректің айналасында). Мезотелий тіні еркек ұрықты (қабықшалық туника ретінде) және кейде сперматозоидтық жүйені (ашық туыс процесінде) қоршап тұрады. Ішкі органдарды жабатын мезотелий висцеральды мезотелий, ал дене қабырғаларын жабатын мезотелий париетальды мезотелий деп аталады. Басты функциясы сероздық сұйықтықты бөліп шығару болған мезотелий сероза деп те аталады.
The mesothelium is a membrane composed of simple squamous epithelial cells of mesodermal origin, which forms the lining of several body cavities: the pleura (pleural cavity around the lungs), peritoneum (abdominopelvic cavity including the mesentery, omenta, falciform ligament and the perimetrium) and pericardium (around the heart). Mesothelial tissue also surrounds the male testis (as the tunica vaginalis) and occasionally the spermatic cord (in a patent processus vaginalis). Mesothelium that covers the internal organs is called visceral mesothelium, while one that covers the surrounding body walls is called the parietal mesothelium. The mesothelium that secretes serous fluid as a main function is also known as a serosa.
Шығу тегі
Мезотелий эмбриондық мезодерма жасуша қабатынан пайда болады, ол эмбриондағы дене қуысын (целом) жабады. Ол дененің көптеген ішкі органдарын жабатын және қорғайтын жасушалар қабатына дамиды.
Mesothelium derives from the embryonic mesoderm cell layer, that lines the coelom (body cavity) in the embryo. It develops into the layer of cells that covers and protects most of the internal organs of the body.
Құрылымы
Мезотелий тығыз, бұзық дәнекер тінімен сүйенген жұқа негізді мембранада орналасқан, жалпақ қабатты эпителий жасушаларынан тұратын моноқабатты құрылымды құрайды. Зақымдалған аймақтарда, оментумның сүтті дақтарында және лимфалық саңылауларды жабатын диафрагманың перитонеалдық бетінде куб тәрізді мезотелий жасушаларын кездестіруге болады. Жарық беті микровиллилермен жабылады. Микровиллилер ұстап алған ақуыздар мен серозды сұйықтық ішкі органдардың бір-бірінің үстінен сырғақ жылғалуын қамтамасыз етеді.
The mesothelium forms a monolayer of flattened squamous like epithelial cells resting on a thin basement membrane supported by dense irregular connective tissue. Cuboidal mesothelial cells may be found at areas of injury, the milky spots of the omentum, and the peritoneal side of the diaphragm overlaying the lymphatic lacunae. The luminal surface is covered with microvilli. The proteins and serosal fluid trapped by the microvilli provide a slippery surface for internal organs to slide past one another.
Функция
Мезотелий – денедегі серозды қуыстар мен ішкі мүшелерді жабатын арнайы жасушалардың (мезотелий жасушаларының) кең, біртұтас қабатынан тұрады. Бұл жасушалардың басты міндеті – қабаттар арасына шығарылатын, дене ішіндегі қозғалысты жеңілдету үшін сырғалқы, жабыспайтын және қорғаныш қабатын қамтамасыз ететін майлау сұйықтығын өндіру. Мезотелий сонымен қатар сұйықтық пен бөлшектердің серозды қуыстар арқылы тасымалдануы мен қозғалысына, қабыну медиаторларына жауап ретінде лейкоциттердің қозғалуына, қабынуды күшейтетін цитокиндердің, өсу факторларының және серозды қабатты жаңаруға көмектесетін клеткадан тыс матрицалық ақуыздардың синтезіне, сондай-ақ фибриннің таралуын және жоғарылатын (мысалы, плазминоген) факторлардың бөлінуіне қатысады. Мезотелий жасушалары фагоцитозға қабілетті және антигенді ұсынатын жасушалар болып табылады. Гликозаминогликандар мен майлау заттарының секрециясы организмді инфекциядан және ісік таралуынан қорғауы мүмкін.
The mesothelium is composed of an extensive monolayer of specialized cells (mesothelial cells) that line the body's serous cavities and internal organs. The main purpose of these cells is to produce a lubricating fluid that is released between layers, providing a slippery, non adhesive, and protective surface to facilitate intracoelomic movement. The mesothelium is also implicated in the transport and movement of fluid and particulate matter across the serosal cavities, leukocyte migration in response to inflammatory mediators, synthesis of pro inflammatory cytokines, growth factors, and extracellular matrix proteins to aid in serosal repair, and the release of factors to promote the disposition and clearance of fibrin (such as plasminogen). Mesothelial cells are capable of phagocytosis and are antigen presenting cells. The secretion of glycosaminoglycans and lubricants may protect the body against infection and tumor dissemination.