Синклер Льюис: «Бэббит» – американ қоғамының сатирасы
Babbitt (novel)
Синклер Льюистің «Бэббит» романы – американ қоғамының сатиралық көрінісі. Орта таптың бос өмірі, сәйкестікке ұмтылысы сынға алынады. Нобель сыйлығына ие болған туынды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синклер Льюисдің романы
Novel by Sinclair Lewis
Синклер Льюисдің «Бэббит» (1922) романы – американдық мәдениет және қоғам туралы сатирикалық туынды. Ол орта тап өмірінің мәнсіздігін және қоғамның біркелкілікке ұмтылуының қысымын сынап көрсетеді. «Бэббит» романы қозғаған дау 1930 жылы Льюистің әдебиет бойынша Нобель сыйлығына ие болуына әсер етті. Роман екі рет бейнеленді: 1924 жылы нұсқасы үнсіз болса, 1934 жылы дыбысты фильм ретінде қайта түсірілді. «Бэббит» сөзі ағылшын тіліне «ойланбастан орта таптың қалыптасқан нормаларына сәйкес келетін, әсіресе бизнес немесе кәсіби маман» деген мағынада енген.
Babbitt (1922), by Sinclair Lewis, is a satirical novel about American culture and society that critiques the vacuity of middle class life and the social pressure toward conformity. The controversy provoked by Babbitt was influential in the decision to award the Nobel Prize in Literature to Lewis in 1930. The novel has been filmed twice, once as a silent in 1924 and remade as a talkie in 1934. The word Babbitt has entered the English language as a "person and especially a business or professional man who conforms unthinkingly to prevailing middle class standards".
Сюжет
Романның Smart Sets шолуында «Баббиттің сюжеті жоқ, ол әңгіме дами келе екі жылға үлкейеді» делінген. Алғашқы жеті тарау Джордж Ф. Баббиттің өмірін бір күн ішінде көрсетеді. Таңғы ас дастарқанында Баббит, табысты жылжымайтын мүлік брокері, он жасар қызы Тинкаға деген қамқорлығын білдіреді, 22 жасар қызы Веронаны жаңадан бойына сіңірген социалистік көзқарастарынан қайтаруға тырысады және 17 жасар ұлы Теддіні оқуда жақсырақ тырысуға шақырады. Офисте ол хаттарды диктанттап, қызметкерлерімен жылжымайтын мүлік жарнамаларын талқылайды. Бірте-бірте Баббит «Америкалық арманға» деген қанағатсыздығын сезінеді және осы сезімдерін басуға тырысады. Ол жақын досы және бұрынғы оқушысы Пол Рислингпен бірге Мэн штатына демалысқа кетеді. Сапарда жақсы да, жаман да жағдайлар болғанымен, екеуі оны табысқа жеткен сапар деп есептейді және алдағы жылға үмітпен қарайды. Баббит Бустерлер клубының вице-президенті болып сайланған күні Полдың әйелі Зилланы өлтіргенін естіп, қатты қайғыға батады. Баббит дереу Пол тұтқындалған түрмеге барады, оған көмектесудің жолдарын іздейді. Пол тұтқындалғаннан кейін көп ұзамай Баббиттің әйелі мен қызы туыстарына барып, Баббитті дерлік жалғыз қалдырады. Баббит өмірден не қалағанын ойлай бастайды. Уақыт өте келе Баббит бұрынғы ұстанған қағидаларына қарсы шыға бастайды: ол танымал социалист және «бір салық» адвокаты Сенека Доанмен бірге либералды саясатқа қатысады, отбасылық парызды бұзады, түрлі демалыстарға шығады және Зенит қаласында богемиялық өнерпаздар мен флэпперлермен араласады. Ол өзінің бұрынғы өмір салтынан бас тарту әрекеттерінің тек қана бекер емес, сонымен қатар бұрын сүйген достары мен өмірін де қирататынын бірте-бірте түсінеді. Баббиттің әйелі жедел аппендицитке шалдыққанда, Баббит дереу үйге қайтып, барлық наразылығын тоқтатады. Оның ұзақ уақыт емделуі кезінде олардың қарым-қатынасы қайта жанданады және Баббит бұрынғы бейтараптығына оралады. Соңғы сахнада Баббит ұлы Тедтің көршісінің қызы Юниске жасырын үйленгенін біледі. Ол Тедтің шешімін келісіп қабылмайды, бірақ оның өз жолын таңдағанына риза екенін айтады.
The Smart Sets review of the novel stated, "There is no plot whatever Babbitt simply grows two years older as the tale unfolds." The first seven chapters follow George F. Babbitt's life over the course of a single day. Over breakfast, Babbitt, a successful real estate broker, dotes on his ten year old daughter Tinka, tries to dissuade his 22 year old daughter Verona from her newfound socialist leanings, and encourages his 17 year old son Ted to try harder in school. At the office he dictates letters and discusses real estate advertising with his employees. Gradually, Babbitt realizes his dissatisfaction with "The American Dream", and attempts to quell these feelings by going camping in Maine with his close friend and old college roommate Paul Riesling. Although the trip has its ups and downs, the two men consider it an overall success and leave feeling optimistic about the year ahead. On the day Babbitt gets elected vice president of the Booster's club, he finds out that Paul shot his wife Zilla. Babbitt immediately drives to the jail where Paul is being held, trying to think of ways to help Paul out. Shortly after Paul's arrest, Babbitt's wife and daughter go to visit relatives, leaving Babbitt more or less on his own. Babbitt begins to ask himself what it was he really wanted in life. In time, Babbitt begins to rebel against all of the standards he formerly held: he jumps into liberal politics with famous socialist/"single tax" litigator Seneca Doane, conducts an extramarital affair, goes on various vacations, and cavorts around Zenith with bohemians and flappers. He slowly becomes aware that his forays into nonconformity are not only futile but also destructive of the life and the friends he once loved. When Babbitt's wife falls ill with acute appendicitis, Babbitt rushes home and relinquishes all rebellion. During her long recovery, they rekindle their intimacy and Babbitt reverts to dispassionate conformity. In the final scene, Babbitt discovers that his son Ted has secretly married Eunice, the daughter of his neighbor. He offers his approval of the marriage, stating that though he does not agree, he admires Ted for living his life on his own terms.
Орнату
Зенит – Огайо, Индиана, Иллинойс және Мичиган штаттарына іргелес, ойдан шығарылған орталық батыс штаты «Уиннемак» тағы да ойдан шығарылған қаласы. (Баббит Виннемак атауын тікелей айтпайды, бірақ Льюис кейін жазған «Ароузсмит» романы оның орналасқан жерін толықтай сипаттайды.) «Баббит» жарық көрген кезде Цинциннати, Дулут, Канзас-Сити, Милуоки және Миннеаполис қалаларының газеттері олардың қалалары Зенит прототипі болғанын мәлімдеді. Цинциннатидің талабы ең күшті болды, себебі Льюис кітапты зерттеу үшін сол қалада тұрған. Алайда, Льюис өзінің хаттарында Зениттің 200 000 мен 300 000 тұрғыны бар кез келген орталық батыс қаласы болуы мүмкін екенін айтады. Льюис американдық қалалардың көпшілігінің ұқсастығына сын көзбен қарады, әсіресе Еуропа қалаларының сан алуандығымен және мәдени байлығымен салыстырғанда. Америкалық қалалардың өзгешеліктерінің жоқтығын ескере отырып, ол: «Мюнхен мен Флоренцияға бірдей дәл келетін романды жазу мүмкін емес» деп жазды. «Баббит» романы үшін зерттеу жұмыстарын жүргізе отырып, Льюис егжей-тегжейлі күнделіктер жүргізді, онда әрбір кейіпкердің толық өмірбаянын жасады. Басты кейіпкері үшін ол тіпті шежіресі мен Баббит оқыған колледж курстарының тізімін де қосты. Зениттің маңызды тұлғалары мен отбасылары осы күнделіктерде жазылған, және олардың көптегені Льюис кейінгі туындыларында қайта пайда болады. Зениттің қала құрылысы да ерекше назармен суреттелген. Льюис Зениттің және оның айналасындағы аймақтардың, соның ішінде Баббит үйінің барлық жиһаздарымен бірге 18 картасын салды.
Zenith is a fictitious city in the equally fictitious Midwestern state of "Winnemac", adjacent to Ohio, Indiana, Illinois, and Michigan. (Babbitt does not mention Winnemac by name, but Lewis's subsequent novel Arrowsmith elaborates on its location.) When Babbitt was published, newspapers in Cincinnati, Duluth, Kansas City, Milwaukee, and Minneapolis each claimed that their city was the model for Zenith. Cincinnati had perhaps the strongest claim, as Lewis had lived there while researching the book. Lewis's own correspondence suggests, however, that Zenith is meant to be any Midwestern city with a population between about 200,000 and 300,000. Lewis was highly critical of the similarities among most American cities, especially when compared to the diverse—and in his view, culturally richer—cities of Europe. Frowning on the interchangeable qualities of American cities, he wrote: "it would not be possible to write a novel which would in every line be equally true to Munich and Florence." While conducting research for Babbitt, Lewis kept detailed journals, in which he drafted long biographies for each of his characters. For his title character this biography even included a detailed genealogy, as well as a list of Babbitt's college courses. Zenith's major names and families are documented in these journals, and many of them emerge again in Lewis's later writings. Zenith's layout is also imagined in careful detail. Lewis drew a series of 18 maps of Zenith and outlying areas, including Babbitt's house, with all its furnishings.
Бизнес және орта тап
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлеуметтік тұрақсыздық пен күрт экономикалық құлдыраудан соң, 1920-жылдардағы көптеген американдықтар бизнес пен қалалардың өсуін тұрақтылықтың негізі деп қарады. Азаматтық белсенділер мен өзінің күшімен жеткен орта тап өкілдері американдық табысқа жетудің ерекше үлгісін көрсетті, осы тұста американдық ұлттық сананы нығайту коммунизмге қатысты өсіп келе жатқан қорқыныштарға қарсы тұру үшін маңызды болды. Сонымен қатар, көбінесе жаппай өндіріс пен тұтынушылық қоғамның қалыптасуымен байланысты болатын Орта Батыстағы қалалардың өсуі де американдық прогрестің символы ретінде қарастырылды. Романның басты кейіпкері Джордж Ф. Бэббитті 1930 жылғы Нобель сыйлығы комитеті «орта таптың американдық халық қаһарманының идеалы» деп сипаттады. Ол үшін бизнес этикасының салыстырмалылығы және жеке өмірдегі мінез-құлық ережелері – сенімнің бір бөлігі, ал адамның жұмыс істеп, табысын арттырып, заманауи жаңалықтардың құрылысын пайдалануы – Құдайдың қалауы деп санайды. Льюис өзінің баспасына былай жазды: «[Джордж Бэббитт] – 46 жастағы барлық американдықтардың бейнесі, өркендеген, бірақ алаңдаған, уақыт өткізбей, автокөлік пен үйден гөрі басқа нәрсені қолға түсіруді қатты қалайтын». Роман туралы Льюис: «Бұл Американы билейтін адамның тарихы» деді, онда «шаршаған американдық кәсіпкер» өзінің ерекше қабілеттері арқылы емес, керісінше, жауынгерлік сәйкестік арқылы әлеуметтік-экономикалық билікті жүзеге асырады. Льюис американдық кәсіпкерді өзінің кемшіліктеріне терең наразылық білдіріп, олардың жайлы жеке түсінігі бар адам ретінде бейнеледі; ол – «өзінің жауынгерлік шешімсіздігінің ең ауыр құрбаны», ол құпия түрде бостандық пен романтикаға ұмтылады. Портреттің психологиялық реализмін жоғары бағалаған оқырмандар Баббиттің өмірде жиі кездесетінін мойындады, сонымен қатар кейіпкердің сәйкестік және жеке өзін-өзі жүзеге асыру туралы алаңдауларына біршама көңіл бөле алатындарын айтты. Льюистің бұрынғы романынан («Майн-стрит», 1920) екі жыл өткен соң жарық көрген Джордж Ф. Бэббиттің оқиғасы көп күтілген, өйткені әр роман американдық қоғамның суретін ұсынады, онда «басты кейіпкер қабылданған тәртіпке жеткілікті түрде қарсы келіп, оның қаталдығын көрсетеді».
After the social instability and sharp economic depression that followed World War I, many Americans in the 1920s saw business and city growth as foundations for stability. The civic boosters and self made men of the middle class represented particularly American depictions of success, at a time when the promotion of the American identity was crucial in the face of rising fears of Communism. At the same time, growing Midwestern cities, usually associated with mass production and the emergence of a consumer society, were also seen as emblems of American progress. George F. Babbitt, the novel's main character, was described by the 1930 Nobel Prize committee as "the ideal of an American popular hero of the middle class. The relativity of business morals as well as private rules of conduct is for him an accepted article of faith, and without hesitation he considers it God's purpose that man should work, increase his income, and enjoy modern improvements." To his publisher, Lewis wrote: “[George Babbitt] is all of us Americans at 46, prosperous, but worried, wanting — passionately — to seize something more than motor cars and a house before it's too late.” About the novel, Lewis said: “This is the story of the ruler of America” wherein the “tired American Businessman” wielded socioeconomic power not through his exceptionality but rather through militant conformity. Lewis portrayed the American businessman as a man deeply dissatisfied with and privately aware of his shortcomings; he is “the most grievous victim of his own militant dullness” who secretly longed for freedom and romance. Readers who praised the psychological realism of the portrait admitted to regularly encountering Babbitts in real life but also could relate to some of the character's anxieties about conformity and personal fulfillment. Published two years after Lewis's previous novel (Main Street, 1920), the story of George F. Babbitt was much anticipated because each novel presented a portrait of American society wherein “the principal character is brought into conflict with the accepted order of things, sufficiently to illustrate its ruthlessness.”