Кіріспе

Суквамиш – АҚШ-тың Вашингтон штатында орналасқан, лушоцед тілінде сөйлейтін американдық түпкі халық. Олар Оңтүстік Жағалау Салиш тобына жатады. Бүгінде Суквамиш халқының көп бөлігі 1855 жылғы Пойнт-Эллиотт шартына қол қойған Порт-Медисон резервациясының федералды деңгейде мойындалған Суквамиш үнді тайпасына мүше. Сиэтл қаласына аты берілген Суквамиш және Дувамиш тайпаларының белгілі басшысы Сиэтл басшысы екі тайпа атынан Пойнт-Эллиотт шартына қол қойған. Суквамиш тайпасы Порт-Медисон үнді резервациясына иелік етеді.

Тіл және мәдениет

Суквамиш халқы дәстүрлі түрде салишан тілдер отбасына жататын лушоцед диалектісінде сөйлейді. Еуропалықтармен байланыс жасамас бұрын Солтүстік-Батыс жағалауындағы көптеген байырғы халықтар сияқты, Суквамиштер Каскад тауларының батысындағы жер мен теңіздің мол өнімдерімен қамтамасыз етілді. Олар жергілікті суларда және Пьюджет шығанағында лосось аулап, моллюска жинады. Кедр ағашынан су өткізбейтін киімдер мен әдемі тұрмыстық заттар тоқуға қажетті талшықтар алынды, сондай-ақ ұзын үйлер, теңізге жүзуге арналған каноэлер мен салтанатты бұйымдар жасалды. Суквамиштер дәстүрлі түрде Пьюджет шығанағының батыс жағалауында, солтүстіктегі Apple Tree Cove-дан оңтүстіктегі Gig Harbor-ға дейін, Бэйнбридж және Блейк аралдары да олардың қоныс аумағында болды. Аймақ бойынша олардың көптеген ауылдары болды, ең ірісі – Олд Мэн Хаус, Салиш теңізіндегі ең үлкен қысқы үй және тарихқа белгілі болған ең үлкен үй. Суквамиштер өздерінің дәстүрлі аумағында балық аулау мен жинауды жалғастыруда, ал жергілікті суретшілердің жаңа буыны – олардың ішінде Эд Карриер – Суквамиш халқының тарихын айтуға көмектесетін ою-өрнек немесе тоқыма бұйымдар жасау арқылы ата-бабаларының дәстөрін жалғастыруда. 2011 жылы Суквамиш тайпасының кеңесі бірауыздан бір жынысты некеге рұқсат берді.

Тарих

Суквамшы тайпасы мен еуропалықтардың арасындағы алғашқы байланыс 1792 жылы Джордж Ванкувер Пьюджет сауынын зерттегенде және Суквамшы тайпасының мүшелерімен, мүмкін Швебе мен Китсапты қоса, кездескенде болды. 19-ғасырдың басында Пьюджет сауыны мен Джорджия бұғазында британдық сауда орындары құрылған кезде, бейжүргісіздермен тұрақты байланыс орнады. 1853 жылы Вашингтон территориясы құрылғаннан кейін, АҚШ үкіметі аборигендік құқықтарды жою және жерді бейжүргісіздердің қоныстануына беру мақсатымен аймақтық көшбасшылармен келісімдер жасауға кірісті. 1855 жылғы 22 қаңтарда қол қойылған Пунт-Эллиотт шартында Суквамшы тайпасы белгілі бір төлемдер мен міндеттемелерге қарыстырып, жерін АҚШ-қа беруге келісті. Олар Агат өтегісіндегі қыстау ауылына жақын Порт-Мэдисон үнді резервациясы болып белгіленген жерді өздеріне сақтап қалды. Сонымен қатар, олар өздерінің дәстүрлі және әдеттегі аумақтарында балық аулау және моллюскалар жинау құқығын, сондай-ақ тарихи аумақтарындағы мәдени және табиғи ресурстарға қатысты белгілі бір құқықтарды сақтап қалды. Бүгінде Суквамшы тайпасы Вашингтон штатымен бірлесіп штаттың балық шаруашылығын басқарады.

Басшылар мен танымал тұлғалар

Суквамиш тайпасының екі мүшесі аймақ бойынша ұлы басшылар ретінде танылды. Бірі – 1825 жыл шамасында Ванкувер аралындағы Ковичан тайпаларына қарсы Пьюджет-Саунд тайпаларының коалициясын басқарған Китсап. Екіншісі – Швабе ұлы Сиэтл (Си ахл, Сиэлт, Си ахт, Сиатл деп те жазылады), 19 ғасырдың ортасындағы алабұрлы заманда бейбітшілік сақтаушы болған. Лоуренс Вебстер (1899-1991) 1979 жылдан 1985 жылға дейін Суквамиш тайпасының төрағасы қызметін атқарды. 1979 жылы ол Вашингтон қаласына барып, VISTA үкіметтік бағдарламасының 15 жылдығына арналған шарада американдықтарды өкілдік етті. 1983 жылы Суквамиш мұражайын құруға көмектесті. Өмірінің басында ол 1921 жылы ұлттық спорт тауарлары компаниясы Жапонияға игі ниет сапарына жіберген Суквамиш командасында ойнаған белгілі бейсболшы болған. Леонард Форсман, антрополог және археолог, 2005 жылдан бері Суквамиш тайпасының төрағасы, штаттың Географиялық атаулар жөніндегі кеңесіне губернатор тағайындаған мүше және АҚШ Тарихи сақтау жөніндегі кеңесіне Обама тағайындаған өкіл. Синди Вебстер Мартинсон, бұрынғы Суквамиш тайпалық кеңесінің мүшесі, Солтүстік Китсап мектеп кеңесінің вице-президенті (2013 жылы төрт жылдық мерзімге сайланды) және Китсап округінде тайпалық емес мемлекеттік лауазымға сайланған алғашқы американдық болып саналады. Порт-Мэдисон кәсіпорындары жеті мүшеден тұратын директорлар кеңесімен басқарылады, оның құрамында тайпалық кеңес өкілі де бар. Ең танымал жобаларға Суквамиш Клируотер Казино курорты, Уайт Хорс Гольф клубы, Киана Лодж, PME Retail және Мүлікті басқару кіреді. Port Madison Enterprises Construction Corporation – қазіргі еншілес компаниялардың бірі. Экономикалық үлесі (2012 жыл): қызметкерлерге төленген жалақы мен әлеуметтік жәрдемақылар – 52,2 миллион доллар; тауарлар мен қызметтерге жұмсалған қаражат – 46,8 миллион доллар; күрделі жобаларға инвестициялар – 18,6 миллион доллар. Қоғамдық үлесі (2012 жыл): 201 ұйымға 694 033 доллар көмек көрсетілді. PME қоры ойын емес қаражатты "[қауым мүшелерінің өмірін жақсартуға]" және "аймақтағы лайықты бағдарламаларды қолдауға" арналған ұйымдарға гранттар түрінде бөледі.

Қорытынды

Қауым бұрынғыда бөліп берілген кезеңде жоғалтқан жерлерін қайта иеленді, және "қауым мен қауым мүшелері қазіргі тарихта алғаш рет резервациядағы жердің жартысынан астамын меншіктеп отыр". Маңызды сатып алынғандардың ішінде 2010 жылы сатып алынған White Horse Golf Club, 2014 жылдың наурыз айында сенімділікке берілді; сондай-ақ 2014 жылдың қараша айында Каулинг өзенінің суайдынында орналасқан, "Айықтың орны" деп аталатын 200 акр жер бар. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, резервацияның жалпы ауданы 7657 акрды құрайды, оның ішінде 1475 акры Сукуамиш тайпасына, 2601 акры Сукуамиш тайпасының жеке азаматтарына, ал 3581 акры жергілікті емес адамдарға тиесілі.