Кіріспе
Фердинанд Тённидің «Gemeinschaft» және «Gesellschaft» әлеуметтік байланыстардың түрлері, көбінесе «қауымдастық және қоғам» деп аударылады, бұл неміс социологы Фердинанд Тённидің әлеуметтік қатынастарды екі түрге жіктеу үшін қолданған санаттары. Тённи «Gemeinschaft–Gesellschaft» дихотомиясын идеалдық тип ретінде емес, тек қана тұжырымдамалық құрал ретінде ұсынды, ал Макс Вебер оны тарихи әлеуметтік өзгерістердің негізгі элементтерін көрсету үшін пайдаланды. Тённи Томас Гоббс зерттеушісі болды, ол Гоббстың «Заң элементтері» және «Левиафан» еңбектерінің қазіргі заманауи басылымдарын редакциялады. Тённидің тарих философиясы мен құқық философиясына толыққанды берілуіне Гоббсты зерттеуі себеп болды. Оның екі санатты да Гоббстың «үйлесім» және «бірлік» ұғымдарынан алғандығы айтылады. 1912 жылы жарық көрген екінші басылымда Тённи бұл тұжырымдамаларды одан әрі насихаттады, бұл алғашқы басылым 1887 жылы «Коммунизм және социализм туралы еңбек: мәдениеттің эмпирикалық үлгілері» деген қосымша атаумен жарық көргеннен кейін күтпеген, бірақ ұзаққа созылған табысқа ие болды. Содан кейін тағы жеті неміс басылымы жарық көрді, соңғысы 1935 жылы, және ол 1933 жылға дейінгі неміс зиялыларының жақсы білетін жалпы идеялар қорының бір бөлігіне айналды. Бұл кітап корпоратистік ойлаудың қайта жаңғыруын, соның ішінде нео-ортағасырлықтың өркендеуін, гильдиялық социализмті қолдаудың күшеюін және социология саласындағы маңызды өзгерістерді тудырды. «Gemeinschaft» және «Gesellschaft» арасындағы айырмашылық он тоғызыншы ғасырдың соңы мен жиырмасыншы ғасырдың басында Георг Зиммель, Эмиль Дюркгейм және Макс Вебер сияқты әлеуметтік теоретиктер арасында қоғамның мәні туралы пікірталас пен дебаттың маңызды бөлігі болды. Макс Вебер де «Экономика және қоғам» еңбегінде «Gemeinschaft» және «Gesellschaft» ұғымдарын пайдаланды, ол алғаш рет 1921 жылы жарияланды. Вебер Тённиге тікелей жауап ретінде жазды және «Gemeinschaft» «әсерлі немесе дәстүрлі» болуы мүмкін «субъективті сезімге» негізделгенін айтты. Вебердің пікірінше, «Gesellschaft» негізіндегі қатынастар «өзара келісім бойынша рационалды келісімге» негізделген, оның ең жақсы мысалы – коммерциялық келісімшарт. «Gemeinschaft» және «Gesellschaft» арасындағы қатынастың өтімділігі мен беймәлімдігін көрсету үшін Вебер неміс тіліндегі терминдерді «Vergemeinschaftung» және «Vergesellschaftung» деп өзгертті, бұл неміс сөздерінің герундтық формалары. Вебердің «Gemeinschaft» және «Gesellschaft» арасындағы айырмашылығы «Кластар, қатарлар, партиялар» атты мақаласында ерекше атап көрсетілген, ол Вебердің стратификацияның үш компоненттік теориясының негізі болып табылады. «Gemeinschaft–Gesellschaft» дихотомиясы туралы өз тұжырымдамасын ұсынғаннан кейін Тённи Эмиль Дюркгейммен қатысты пікір алмасты. 1889 жылы Тённидің кітабына жазған шолуында Дюркгейм «Gemeinschaft» механикалық ынтымақтастыққа, ал «Gesellschaft» органикалық ынтымақтастыққа ие екенін түсіндірді, сондай-ақ Тённидің әлеуметтік ұйымның екінші түрін жасанды деп санағаны және бір түрден екіншісіне өтуді кеңейте бермегені үшін оны сынға алды. Дюркгейм Тённидің «Gesellschaft» түсінудегі көзқарасы «толыққанды идеологиялық» екенін, бірақ «осы кітапта шынымен де күшті ойлау мен ерекше ұйымдастыру қабілетін мойындауға болады» деді. Бірінші дүниежүзілік соғыс үгітінде өзін-өзі құрбан ететін (адамгершілігі жоғары) әйелдер «Gemeinschaft» жүрегі ретінде бейнеленді, олар соғыс күшін қолдау үшін өздерінің ерлерін (ерлерін және ұлдарын) соғысқа жіберіп, олардың болмағанда үйді ұстап тұрды. (Соғыс уақытындағы үгітте бұл «адамгершілігі жоғары әйел» азырақ қанағаттанарлық архетиптерге қарама-қарсы идеал болды, олар әдепсіз немесе этикалық емес әйелдер ретінде ұсынылды).
Gemeinschaft and Gesellschaft , generally translated as "community and society", are categories which were used by the German sociologist Ferdinand Tönnies in order to categorize social relationships into two types. The Gemeinschaft–Gesellschaft dichotomy was proposed by Tönnies as a purely conceptual tool rather than as an ideal type in the way it was used by Max Weber to accentuate the key elements of a historical social change. Tönnies was a Thomas Hobbes scholarhe edited the standard modern editions of Hobbes's The Elements of Law and Leviathan. It was his study of Hobbes that encouraged Tönnies to devote himself wholly to the philosophy of history and the philosophy of law. And it has been argued that he derived both categories from Hobbes's concepts of "concord" and "union". The second edition, published in 1912, of the work in which Tönnies further promoted the concepts turned out to be an unexpected but lasting success after the first edition was published in 1887 with the subtitle "Treatise on Communism and Socialism as Empirical Patterns of Culture". Seven more German editions followed, the last in 1935, and it became part of the general stock of ideas with which pre 1933 German intellectuals were quite familiar. The book sparked a revival of corporatist thinking, including the rise of neo medievalism, the rise of support for guild socialism, and caused major changes in the field of sociology. The distinction between Gemeinschaft and Gesellschaft was a large part of the discussion and debate about what constitutes community, among heavily influenced social theorists in the late nineteenth and early twentieth century such as Georg Simmel, Émile Durkheim and Max Weber. The concepts Gemeinschaft and Gesellschaft were also used by Max Weber in Economy and Society, which was first published in 1921. Weber wrote in direct response to Tönnies, and argued that Gemeinschaft is rooted in a "subjective feeling" that may be "affectual or traditional". Gesellschaft based relationships, according to Weber, are rooted in "rational agreement by mutual consent", the best example of which is a commercial contract. To emphasize the fluidity and amorphousness of the relationship between Gemeinschaft and Gesellschaft, Weber modified the terms in German to Vergemeinschaftung, and Vergesellschaftung, which are the gerund forms of the German words. Weber's distinction between Gemeinschaft and Gesellschaft is highlighted in the essay "Classes, Stände, Parties", which is the basis for Weber's three component theory of stratification. Having put forward his conception of the Gemeinschaft–Gesellschaft dichotomy, Tönnies was drawn into a sharp polemic with Émile Durkheim. In a review of Tönnies's book in 1889, Durkheim interpreted Gemeinschaft as having mechanical solidarity, and Gesellschaft as having organic solidarity, reproaching Tönnies for considering the second type of social organisation artificial and not expanding on the transition from the one type to the other. Durkheim stated that Tönnies's approach to understanding Gesellschaft was "completely ideological" but that "one cannot fail to recognize in this book truly forceful thinking and an uncommon power of organization." In World War I propaganda self sacrificing (virtuous) women were portrayed as the heart of the Gemeinschaft by providing the model for the dutiful wartime home maker supporting the war effort by sending their men (husbands and sons) to serve in the war, and maintaining the home in their absence. (In the wartime propaganda this "virtuous woman" was an ideal contrasted to less desirable archetypes that was presented as immoral or unethical women).
Жаһандану
Эрик Хобсбаумның пікірінше, жаһандану планетаның барлық бөлігін Gesellschaft-тің көбінесе алыс түріне айналдырғандықтан, ұжымдық сәйкестік саясаты да Gemeinschaft сипаттамаларын жасанды түрде топтық байланыстар мен сәйкестіктерді қайта жасау арқылы құрастыруға тырысады. Фредерик Джеймсон Gesellschaft-тің құрамындағы адамдардың Gemeinschaft анклавтарына деген екіұшты қызғанышын, тіпті олардың өмір сүруіне нұқсан келтіретінін де атап көрсетеді.
Әлеуметтанудан тыс
Бизнес қолданысында Gesellschaft – неміс тіліндегі "компания" термині, мысалы, Aktiengesellschaft немесе Gesellschaft mit beschränkter Haftung (GmbH) сияқты. "Gemeinschaft" эмоционалдық бірлікке ие немесе ие екендігі туралы талап етілетін топтарды белгілеу үшін қолданылады. Маңызды қолданыс мысалы – Еуропалық экономикалық қауымдастықтың неміс тіліндегі атауы, Europäische Wirtschaftsgemeinschaft. "Өзара сақтандыру компаниясы" деген неміс тіліндегі фразада "өзара" және "компания" екі сөзі де қолданылады. 1980 жылдары штаб-пәтері Германиялық американдық Франкмут қаласында орналасқан Франкмут өзара сақтандыру компаниясы, дәстүрлі неміс Fraktur шрифтімен, матч кітаптары сияқты әртүрлі жарнамалық өнімдерді шығарды, онда олардың компаниясының атауы "Frankenmuth Gemeinschafts Versicherungs Gesellschaft" деп аударылған.
Соңғы басылым
Gemeinschaft және Gesellschaft. 1880–1935 жж., құраст. Беттина Клаузен мен Дитер Хасельбах, De Gruyter, Берлин/Бостон 2019 (Ferdinand Tönnies Gesamtausgabe, 2-том).