Австралиялық ғылыми-фантастика жазушысы Дэмиен Фрэнсис Бродерик

Кіріспе

Австралиялық жазушы

Дэмиен Фрэнсис Бродерик (22 сәуір 1944 жылы туған) – Австралияның ғылыми фантастика және ғылыми-популяр жазушысы, сондай-ақ 74 кітаптың редакторы. Оның 1980 жылғы "Ұйқыдағы айдаһарлар" ғылыми фантастикалық романы ұрпақ уақыт машинасы туралы түсініктерді енгізді, ал 1982 жылғы "Иуда Мандаласы" ғылыми фантастика әдебиетінде "виртуалды шындық" терминін алғаш рет қолданды. 1997 жылғы "Спайк" ғылыми-популярлық кітабы технологиялық сингулярлықты егжей-тегжейлі зерттеген алғашқы еңбек болды.

Өмір

Бродэрик Австралияның Дикин университетінен әдебиеттану бойынша филология ғылымдарының докторы дәрежесін алған, оның диссертациясы (Қалқымалы музыка) ғылыми, әдеби және ғылыми-фантастикалық мәтіндердің семиотикасын салыстырады. Ол бірнеше жыл бойы Мельбурн университетінің Мәдениет және коммуникация мектебінде аға ғылыми қызметкер болды. Бродэрик әйелі, салық кеңесшісі Барбара Ламармен бірге Техас штатының Сан-Антонио қаласында тұрады. 2005 жылдың ортасынан 2010 жылдың желтоқсанына дейін ол Австралияның «Cosmos» ғылыми-популяр журналының ғылыми-фантастика бөлімінің редакторы болды.

Мансап

Бродэриктің бес кітабы Дитмар сыйлығын жеңіп алды (соның ішінде ғылыми фантастика емес «Трансляторлар», оған арнайы сыйлық берілді); алғашқысы – «Арманнан туған дракондар» Джон У. Кэмпбелл атындағы ең үздік ғылыми-фантастикалық романға арналған естелік сыйлығының иегері болды. Ол сондай-ақ төрт рет «Аурелис» сыйлығын жеңіп алды. 2003 жылдың қарашасында Бродэрикке 2004–2005 жылдарға арналған грантты Австралия Кеңесі технологиялық сингулярлықты зерттейтін көркем әдебиет жазу үшін берді. 2005 жылы ол Халықаралық фантастикалық өнер қауымдастығының ерекше стипендиялық сыйлығын алды. 2010 жылы ол 2009 жылғы ең жақсы ғылыми-фантастикалық әңгіме үшін төрешілердің Теодор Стерджон сыйлығында екінші орынды бөлісті, ал Әлемдік ғылыми-фантастикалық конвентте А. Бертрам Чандлер атындағы естелік сыйлығын алды. Бродэрик футуролог және ғылым жазушысы ретінде ең танымал еңбектері – технологиялық сингулярлық туралы ғылыми емес кітап «Шыңы» (1997; қайта жаңартылған 2001), жастық шақтың күрт ұзару перспективасы туралы «Соңғы өмір сүретін ұрпақ» (1999) және кейбір аномальдық немесе паранормальдық құбылыстардың ғылыми дәлелдері туралы «Ғылым қақпасынан тыс» (2007). Оның соңғы сындық зерттеулері – «x, y, z, t: ғылыми фантастиканың өлшемдері» (2004), «Қызу милар: полиматтық және жаңа ағарту» (2005) және «Құпияны босату» (2009) кішкентай американдық баспадан шықты. Оның бірнеше кітабының мұқабасында шведтік трансгуманист Андерс Сандбергтің суреті бар, оның ішінде «Жер – жұлдыз ғана» (2001) – Бродэрик жазған ғылыми фантастикалық әңгімелер жинағы және оған тақырыптық жақын сындық талқылаулар. 2012 жылы Пол Ди Филиппомен бірге «Ғылыми фантастика: 1985–2010 жылдар аралығындағы 101 ең жақсы роман» атты кітабын жариялады, ол 2013 жылғы «Локус» сыйлығының қысқа тізіміне енді. Оның соңғы романдары – «Құдайлар ойыншылары» (2005) («Локус» журналының жылдық ұсынылатын оқу тізіміне енді) және «K машиналары» (2006) (жылдың ең жақсы ғылыми-фантастикалық романы үшін 2007 жылғы «Аурелис» сыйлығының иегері), сондай-ақ Рори Барнспен бірге жазылған комик-нуар қылмыс романы «Мен мұнда өлдім: жаман мінез-құлқының комедиясы» (2009), алғаш рет өте шектеулі санда шықты (2007 ж.). Әйелі Барбара Ламармен бірге ол жақын болашақтағы ғылыми-фантастикалық триллер «Өлімнен кейінгі синдромды» жазды, ол «Космос» журналында онлайн жарияланды (2007). Ол алыс болашақ туралы түпнұсқалық эсселер жинағын редакциялады – «Миллион жыл» (2008), оны «Nature», «Wall Street Journal» және т.б. жағымды бағалады. 2010 жылы «Borgo/Wildside Books» баспасынан «Көрінеу мүмкін емес тауға көтерілу» (Climbing Mount Implausible) атты ертеден жазылған әңгімелер жинағы, естеліктермен түсіндірмелермен бірге, және «Менің итімді ұялт» (Embarrass My Dog) атты жинақ шықты, ол көбінесе 1960 және 1970 жылдардағы өмірді еске түсіретін түсіндірмелермен бірге жыныстық қатынас, дін және саясат туралы ерте мақалаларды қамтыды. Бродэрик радио пьесаларын да жазды, олар өзінің әңгімелерінің адаптациясы (оның ішінде 90 минуттық «Трансляторлар» нұсқасы) және түпнұсқалық шығармалар. Оның 1995 жылы алғаш рет эфирге шыққан «Шрёдингердің иті» драмасы «Prix Italia» сыйлығына Австралияның қатысушысы болды; келесі жылы жарық көрген радио-драманың адаптациясы Гарднер Дозоаның сол жылғы ең үздік ғылыми-фантастикалық антологиясына таңдалды. Оның шығармалары француз, неміс, голланд, испан, португал, итальян, дания, поляк, чех, венгр, литва және орыс тілдеріне аударылған. 2009 жылы ол қысқа көркем әдебиетке оралды, бес әңгімесі «Асимов» журналында, біреуі «Tor.com» сайтында және басқа да бірнеше жерлерде жарияланды. Осы әңгімелердің екеуі 2010 жылғы ең үздік антологиялардың біріне таңдалды. «Венера айларының астында» әңгімесі 2011 жылғы ең үздік антологиялардың бесеуіне енді. Бродэрик әйелі Барбара Ламармен бірге жазған «Ет қабырғалары, сүйектер таяқтары» повесі 2010 жылы Джонатан Стрехан редакциялаған «Инженерлік шексіздік» антологиясында жарық көрді. «The Beancounter's Cat» Гарднер Дозоаның 2012 жылғы ең жақсы томына таңдалды. «Бұл жел мен бұл толқын» 2015 жылы «Clarkesworld 100» онлайн басылымында жарияланды. «Quicken» 2013 жылы Ұлы шебер Роберт Сильвербергтің 1974 жылы шыққан «Өлімен туылған» романына тапсырыс бойынша жазылған жалғасы, түпнұсқалық шығармамен бірге «Өлім қақпасынан тыс» деп жарияланды. Бұл Гарднер Дозоаның 2014 жылғы ең үздік ғылыми фантастика және фантастика антологиясын жабу үшін таңдалды. Сол жылы Рори Барнспен бірге жазылған «And Your Little Dog, Too» комиксі қысқа өмір сүрген «Omni Reboot» журналында жарық көрді. Бродэрик жазған алғашқы қорқынышты фантастика «The Unheimlich Maneuver» Луис Ортистің «Маймылдың басқа аяғы: қорқыныш пен өлілердің қайта қарастырылған классикалық әңгімелері» (2014) антологиясын ашты.

Five of Broderick's books have won Ditmar Awards (including the non SF Transmitters, which was given a special award); the first, The Dreaming Dragons, was runner up for the John W. Campbell Memorial Award for Best Science Fiction Novel. He has also won the Aurealis award four times. In November 2003, Broderick was awarded a grant for 2004–05 by the Australia Council to write fiction exploring technological singularity. In 2005 he received the Distinguished Scholarship Award of the International Association for the Fantastic in the Arts. In 2010, he tied for second place in the juried Theodore Sturgeon Award for best sf short story of 2009, and at the World Science Fiction Convention received the A. Bertram Chandler Memorial Award for 2010. Broderick's best known works as a futurist and science writer are The Spike (1997; revised 2001), a nonfiction book about the technological singularity; The Last Mortal Generation (1999) on the prospect of radically extended youthful longevity; and Outside the Gates of Science, on the scientific evidence for some anomalous or paranormal phenomena (2007). His recent critical studies, x, y, z, t: Dimensions of Science Fiction (2004), Ferocious Minds: Polymathy and the New Enlightenment (2005), and Unleashing the Strange (2009) were released by a small US press, Wildside. Several of his books feature cover art by Swedish transhumanist Anders Sandberg, including Earth is but a Star (2001), Broderick's anthology of science fiction stories, and thematically related critical discussions, concerned with the far future. In 2012, with Paul Di Filippo, he published Science Fiction: The 101 Best Novels, 1985–2010, which was short listed for a 2013 Locus Award. His most recent novels are the diptych Godplayers (2005) (selected in the annual Recommended Reading List from Locus), and K Machines (2006) (winner of the 2007 Aurealis Award for year's best SF novel), and, with Rory Barnes, a comic noir crime novel, I'm Dying Here: A Comedy of Bad Manners (2009), first released in very limited numbers as I Suppose a Root's Out of the Question? (2007). With his wife, Barbara Lamar, he wrote the near future sf thriller Post Mortal Syndrome, serialised online by Cosmos magazine (2007). He edited a book of original essays on the far future, Year Million (2008), which was favorably reviewed by Nature, the Wall Street Journal, etc. In 2010 Climbing Mount Implausible, a collection of mostly early stories, interspersed with memoir commentary, appeared from Borgo/Wildside Books, as did (in 2011) Embarrass My Dog, a collection of mostly early articles on sex, religion, and politics, framed by commentary recalling life in the 1960s and 1970s. Broderick has also written radio plays, both adaptations of his own stories (including a 90 minute version of Transmitters) and original works. His commissioned drama Schrödinger's Dog, first broadcast in 1995, was Australia's entry in the Prix Italia; and his novella adaptation of the radio play, published the following year, was selected for Gardner Dozois' Year's Best Science Fiction anthology for that year. His work has been translated into French, German, Dutch, Spanish, Portuguese, Italian, Danish, Polish, Czech, Hungarian, Lithuanian, and Russian. In 2009, he returned to short fiction, with five stories published in Asimov's magazine, one online at Tor. com, and several others elsewhere. Two of these stories were selected for three 2010 Year's Best anthologies. Another, "Under the Moons of Venus," appeared in five 2011 Year's Best anthologies. The novelette "Walls of Flesh, Bars of Bone", co written with Broderick's wife Barbara Lamar, appeared in the 2010 anthology Engineering Infinity, edited by Jonathan Strahan. "The Beancounter's Cat" was selected in Gardner Dozois' 2012 Year's Best volume. "This Wind Blowing and this Tide" was reprinted online in Clarkesworld 100 in 2015. "Quicken", a 2013 commissioned sequel to Grand Master Robert Silverberg's 1974 novella "Born with the Dead", appeared with the original work as Beyond the Doors of Death. This was selected to close Gardner Dozois' 2014 Year's Best Science Fiction and Fantasy anthology. In the same year, a comic fantasy " And Your Little Dog, Too", written with Rory Barnes, appeared in the short lived Omni Reboot. Broderick's first horror fiction, "The Unheimlich Maneuver", opened Luis Ortiz's original anthology The Monkey's Other Paw: Revised Classic Stories of Dread and the Dead (2014).