Кіріспе
Гуадалканалдан солтүстікке қарай Соломон аралдарындағы шағын арал – Тулаги, көбінесе Тулаги деп аталады. Бұл Соломон аралдарындағы Нгелла Суле аралының оңтүстік жағалауынан жақын орналасқан шағын арал. Аралдағы осы аттас қаланың (халқы 1750 адам) 1896 жылдан 1942 жылға дейін Британдық Соломон аралдарының протекторатының астанасы болған, қазір Орталық провинцияның астанасы болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қазіргі Соломон аралдары мемлекетінің астанасы Гуадалканалдың Хониара қаласына көшірілді. Бұл арал британдықтардың Соломон аралдары архипелагындағы індеттің салдарынан көп ауруға шалдыққан үлкен аралдарға қарағанда салыстырмалы түрде оқшау және денсаулыққа жақсы балама ретінде таңдалған. 2019 жылдың қазан айында Орталық провинция үкіметі Қытайдың China Sam Enterprise Group компаниясымен Тулаги аралын 75 жылға жалға беру туралы келісімге қол қойды. Бірақ, Соломон аралдарының Парламенті бір аптадан кейін бұл келісімді конституцияға қайшы деп жариялап, күшін жойды.
Tulagi, less commonly known as Tulaghi, is a small island in the Solomon Islands, just off the south coast of Ngella Sule. The town of the same name on the island (pop. 1,750) was the capital of the British Solomon Islands Protectorate from 1896 to 1942 and is today the capital of the Central Province. The capital of what is now the state of Solomon Islands moved to Honiara, Guadalcanal, after World War II. The island was originally chosen by the British as a comparatively isolated and healthier alternative to the disease ridden larger islands of the Solomon Islands archipelago. In October 2019, the government of Central Province signed a deal to grant the 75 year lease of the entire island of Tulagi to a Chinese company China Sam Enterprise Group. However, this was declared unconstitutional by the Solomon Islands parliament after a week and, consequently, the deal was cancelled.
Тарих
Еуропалықтардың алғашқы тіркелген кездесуі 1568 жылдың 16 сәуірінде Альваро де Менданяның испан экспедициясымен болды. Нақтырақ айтқанда, бұл кездесу жергілікті саяхатпен, шағын қайықпен жасалған экспедиция нәтижесінде болды – есептерде «Сантьяго» бригантинасы, оған Маэстре де Кампо Педро Ортега Валенсия басшылық етті, ал Эрнан Галлего пилот болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Жапония 1942 жылғы 3 мамырда Тулагиді, жақын жерде гидросамолеттер базасын құру мақсатымен басып алды (жапондық Тулагиге қону туралы қараңыз). Келесі күні Йорктауннан келген ұшақтар Тулаги портындағы кемелерге шабуыл жасады, бұл Корал теңізі шайқасына дайындық болды. 7 тамызда одақтас күштер, бастысы 1-ші теңіз шабуылшылары, қонысқа түсіп, бір күндік қатал шайқастан кейін "Күзет мұнарасы" операциясы аясында Тулагиді басып алды. АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлері оны басып алғаннан кейін, аралда бір жыл бойы PT катерлері эскадрильясы орналасты, соның ішінде LTJG Джон Ф. Кеннедидің PT 109 катері және басқа да қосымша құрылыстар болды. 1946 жылы жабылған 20 төсектік кішкентай медициналық пункт аралда жұмыс істеді. Арал сондай-ақ 1942 және 1943 жылдары көптеген АҚШ Әскери-теңіз кемелерін қабылдаған Пурвис шығанағының бір бөлігі болды.
Соғыстан кейінгі
Қазіргі Тулагиде балық аулау флоты бар.
Суға түсу
Тулагиде көптеген суға түсу орындары бар. USS Aaron Ward, USS Kanawha және HMNZS Moa кемелерінің қираған қалдықтары жақын маңда, ал Ironbottom Sound кемелерінің қираған қалдықтары оңтүстік-батысқа қарай, көп ұзақ емес жерде орналасқан. Бұл үш кеме де 1943 жылдың 7 сәуірінде «I» операциясының бөлігі болған жапондық әскери-әуе шабуылы кезінде батып кеткен. «Уорд» кемесі тік тұрған күйінде, палубасы заттарға толы, құмды түбінде сақталған. Тулаги суға түсу туризмін дамытып жатыр.
Tulagi is developing a tourism industry based on scuba.