Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Жалпы қарақызғыш (Carpodacus erythrinus) немесе қызыл қарақызғыш – Азия мен Еуропаның ең көп тараған және кеңінен таралған қарақызғыш түрі.
Species of bird
The common rosefinch (Carpodacus erythrinus) or scarlet rosefinch is the most widespread and common rosefinch of Asia and Europe.
Таксономия
2012 жылы жарияланған финиктер отбасының молекулалық филогенетикалық зерттеуінде Зуккон және оның әріптестері жалпы розафиниктің негізгі Carpodacus розафиник кладынан тыс екенін және қызыл финиктің (сол кездегі Haematospiza sipahi) туыс екенін анықтады. Олар жалпы розафиникті жаңа монотиптік туысқа көшіруді ұсынды, оның қайта жаңартылған атауы Erythrina болды. Британдық орнитологтар одағы бұл ұсынысты қабылдады, бірақ Халықаралық орнитологиялық одақ оның орнына жалпы розафиникті розафиниктер туысына қосатын, кеңейтілген Carpodacus түрін қабылдады. Туыс атауы ежелгі грек тілінен алынған, «карпос» – «жеміс» және «дакно» – «шағу», ал түрлік «эритрин» латын тілінен алынған, «эритрос» – «қызыл» деген мағынаны білдіреді.
In a molecular phylogenetic study of the finch family published in 2012, Zuccon and colleagues found that the common rosefinch fell outside the core Carpodacus rosefinch clade and was a sister to the scarlet finch (at the time Haematospiza sipahi). They recommended that the common rosefinch should be moved to a new monotypic genus with the resurrected name of Erythrina. The British Ornithologists' Union accepted this proposal, but the International Ornithological Union chose instead to adopt a more inclusive Carpodacus that retained the common rosefinch in the rosefinch genus. The genus name is from Ancient Greek karpos, "fruit" and dakno, "to bite", and the specific erythrinus is from Latin erythros, "red".
Сипаттама
Жалпы розалы құс денесінің ұзындығы шамамен 14-17 см. Оның тығыз, конус тәрізді мүсіні бар. Ересекті еркегінің басы, көкірегі және құйрығы жарқын қызғылт алқызыл түсті, мүсіні ауыр, қанаттары қара қоңыр, екі нашар көрінетін жолағы бар, ал құрсағы ақ. Аналықтары мен жас еркектерінің түсі сарғыш қоңыр, арқасы жарық, ал басы сұрғылт, төменгі жағы сары қоңыр. Ересек құстар қыркүйек пен қараша айлары аралығында қыстау орнында қауырсын жасайды. Қауырсыннан кейін еркектің қызыл түсі солғынсызданады, бірақ қыс бойы қауырсындар тозуынан қайтадан жарқырап шығады. Сирек кездесетін бір түрі бар, онда еркектің қызыл түсі сарыға ауысады. Бұл генетикалық емес, қоршаған ортаның әсерінен болады, яғни тамақтану және паразиттердің болуына байланысты.
The common rosefinch is in length. It has a stout and conical bill. The mature male has brilliant rosy carmine head, breast and rump; heavy bill; dark brown wings with two indistinct bars, and a white belly. Females and young males are dull colored with yellowish brown above, brighter on the rump and greyer on head; buff below. Adults moult in their winter quarters, between September and November. After moulting the red of male is subdued, and becomes brighter during the winter due to wear of the feathers. A rare form exists, in which the red colouring of males is replaced by yellow. The cause is environmental, rather than genetic, being affected by diet and the presence of parasites
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ол Еуропаның батысына тарады; соңғы онжылдықтарда Португалияда байқалды, тіпті Англияда бір рет көбейді. Құрметті розалар Дунай аңғарынан, Швециядан және Сібірден Беринг теңізіне дейін; Кавказ, Солтүстік Иран мен Ауғанстан, Батыс Гималаи, Тибет және Қытай; 25° және 68° ендіктер арасында Жапонияға дейін көбейеді. Қыста олар Оңтүстік Ираннан Оңтүстік-Шығыс Қытайға, Үндістанға, Бирмаға және Индокитайға дейін кездеседі. Шри-Ланкада кездейсоқ қонақ ретінде табылады. Олар жазда өзендерге жақын қалың бұталар мен орманды жерлерде, ал қыста бау-бақшаларда, ылғалды жерлерде және жергілікті құрғақ емен ормандарының ішінде кездеседі.
It has spread westward through Europe; in recent decades, it has been observed in Portugal, even breeding in England once. Common rosefinches breed from the Danube valley, Sweden, and Siberia to the Bering Sea; the Caucasus, northern Iran and Afghanistan, the western Himalayas, Tibet and China; to Japan between latitudes 25° and 68°. In winter they are found from southern Iran to south east China, India, Burma, and Indochina. It occurs as a vagrant in Sri Lanka. They are found in summer in thickets, woodland and forest edges near rivers and in winter in gardens and orchards, wetlands and locally in dry oak woods.
Мінез-құлық
Ұя бұтаның төменгі жағына салынады. Жұмыртқалары қара көк түсті, жалпы қара қоңыр дақтармен, әдетте бір тобында бес жұмыртқа болады.
The nest is placed low in a bush. The eggs are dark blue with coarse dark brown spots, and a typical clutch contains five eggs.