Кіріспе

Ұлттық тудың қабылдануын еске алу күні (1777 жылғы 14 маусым). Ту күні – 14 маусымда АҚШ-та тойланатын мереке. Ол 1777 жылғы 14 маусымда Екінші Континенттік Конгресс шешімімен АҚШ туының қабылдануын еске түсіреді. АҚШ армиясы да осы күні АҚШ армиясының құрылған күнін тойлайды, себебі Конгресс 1775 жылғы 14 маусымда Толық Комитетте бірлескен шешімге келгеннен кейін Америка континенттік армиясын құрды. 1916 жылы президент Вудро Вильсон 14 маусымды ресми түрде Ту күні деп жариялаған жарлық шығарды. 1949 жылғы 3 тамызда Конгресс актісімен Ұлттық Ту күні белгіленді. Ту күні ресми федералдық мереке емес. АҚШ Кодексінің 36-тарауы, I-бөлімі, А-бөлімі, 1-тарауы, 110-бабы – Ту күніне қатысты ресми заң; алайда, оны ресми түрде жариялау президенттің құзырында. 1937 жылғы 14 маусымда Пенсильвания штаты Ту күнін штаттық мереке ретінде атап өтуді бастаған алғашқы штат болды, бұл Rennerdale қаласынан басталды.

Тарих

Бірнеше адам мен ұйым Ұлттық Ту күнін тойлауды орнатуда маңызды рөл атқарды. Олар оқиғалар тізбесімен төменде көрсетілген.

1861 ж., Джордж Моррис

"Ту күні" туралы ұсыныстың ең алғашқы айғағы 1912 жылы Чикагодағы Standard Publishing Company баспасынан шыққан "Канзас: Штат тарихы энциклопедиясында" келтірілген. Онда Джордж Моррис (Хартфорд, Коннектикут) американдық тудың 14 маусымда, 1777 жылы қабылдануы құрметіне "Ту күнін" ұсынғандығы айтылады. Хартфорд қаласы 1861 жылы бұл күнді патриоттық шаралармен атап өтті, Федералдық армияның жеңісі мен Одақтың сақталуы үшін дұға жасады. Бірақ бұл мереке дәстүрге айналмады.

1885, Бернард Дж. Цигран

1885 жылы Висконсин штатының Уобека қаласында сынып мұғалімі болып жұмыс істейтін Бернард Дж. Цигаран Стони Хилл мектебінде алғашқы ресми Ту күнін тойлады. Мектеп қайта жаңартылды, сондай-ақ Вайбекадағы Ұлттық Ту күні Американдық орталықта Цигаранның бюсті де оған құрмет көрсетіп тұр. 1880-ші жылдардың соңынан бастап Цигаран ел жүріп патриотизмді, туға құрметті және 1777 жылы Континенттік Конгресс Жұлдыздар мен жолақты қабылдаған 14 маусымда жыл сайынғы Ту күнін атап өту қажеттігін насихаттады. 1894 жылдың маусым айының үшінші сенбісінде Чикагодағы Дуглас, Гарфилд, Гумбольдт, Линкольн және Вашингтон парктерінде мектеп оқушыларының Ту күні тойы өтті. 300 мыңнан астам бала қатысты, ал келесі жылы да тойлау жалғасты. Цигаран Америка Ту күні қауымдастығының, кейіннен Ұлттық Ту күні қоғамының президенті болды, бұл оған өз ісіне ұйымдық қолдау табуға мүмкіндік берді. Цигаран бірде патриотизм мен ту туралы 2188 сөз сөйлегенін айтқан. Цигаран 1913 жылдан 1932 жылға дейін Иллинойс штатының Батавия қаласында тұрды. Цигаранды көбінесе "Ту күнінің әкесі" деп атайды, ал Чикаго Трибьюн ол "дегенге жуық жалғыз қолмен" осы мерекені орнатып, дамытқанын жазды.

1891, Сара Хинсон

Сара Хинсон, Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы мектеп мұғалімі, 1891 жылы алғашқы салтанатты шараны өткізу арқылы оқушыларына ұлттық туға дұрыс құрмет көрсетуді сіңдіру үшін Ту күнін тойлауға арналған жаттығуларды бастады (балаларға туға салют жасауды және АҚШ-қа адалдық сертін қайталауды үйретті). Ол 14 маусымды таңдады, себебі 1777 жылы осы күні Континенттік Конгресс «Америка» туының суретін бекіткен.

1893 ж. Элизабет Дюэн Гиллеспи

1893 жылы Бенджамин Франклиннің түкпіл шешесі және Пенсильвания отарлық әйелдерінің президенті Элизабет Дюэн Гиллеспи Филадельфия қаласының барлық мемлекеттік ғимараттарында АҚШ туының ілінуін талап ететін қаулыны қабылдатуға әрекеттенді.

Екінші дүниежүзілік соғыс қайта аталып, Біріккен Ұлттар Ұйымы күніне айналды

1942 жылы Ту күніне орай президент Франклин Д. Рузвельт Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтастардың біртігін мерекелеу үшін, Біріккен Ұлттар Декларациясынан кейін алты ай өткен соң халықаралық "Біріккен Ту күні" немесе "Біріккен Ұлттар күнін" жариялады. Бұл мереке Нью-Йорк қаласында "Соғыстағы Нью-Йорк" шеруі ретінде, ал 1942 жылдан 1944 жылға дейін АҚШ-тың барлық штаттарында және халықаралық деңгейде тойланды.

Ту күнін атап өту

14 маусымдағы апта (–; –; –) "Ұлттық ту аптасы" деп белгіленеді. Ұлттық ту аптасы барысында президент "халықты 1777 жылғы 14 маусымда Континенттік Конгресс Америка Құрама Штаттарының ресми туы ретінде "Жұлдыздар мен жолақтар" туын қабылдаған күнді еске алуға шақырады" деген жарлық жариялайды. Барлық мемлекеттік ғимараттарға да ту ілінуі керек. Кейбір ұйымдар, мысалы, Массачусетс штатының Куинси және Дедхем қалалары, Американың ұлттық туын және оның символдық мағынасын тойлау үшін шерулер мен іс-шаралар өткізеді. Ұлттық Ту күні қоры жыл сайын маусымның екінші жексенбісінде Ту күнін тойлайды. Қордың кезекті жылдық тойлау шаралары (АҚШ федералды үкіметінің тойлауынан өзгеше) , және күндері өтеді. Шара бағдарламасына ұлттық туды салтанатты түрде көтеру, адалдық сертін оқу, ұлттық әнұранды орындау, шеру және басқа да іс-шаралар кіреді. Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы "Жұлдыздар мен жолақтар" туы жасалған үй, 1813 жылғы ту Фрэнсис Скотт Кейді (1779–1843) бір жылдан кейін оның танымал өлеңін жазуға шабыттандырған. 1927 жылдан бері Ту күні тойланып келеді. Сол жылы тарихи жерде ту-баннер жасаушы Мэри Пикерсгиллдің үйі негізінде мұражай ашылды. Жыл сайынғы Ту күні және Мэриленд штатындағы Қорғаушылар күні (1814 жылдан бері 12 қыркүйекте) 1812 жылғы соғыс кезінде Балтимор шайқасында британдық Корольдік теңіз флотының үш күндік шабуылы кезінде Балтимор портын қорғаған Форт МакГенридің үстінен желбіреген алып туды және оның авторын – Мэри Пикерсгиллді еске алады. Бетси Росс үйі Филадельфияда Ту күнін тойлау орталығы болып табылады. Кейбір калифорниялықтар үшін 14 маусымда АҚШ және штат туларын бірге көтеру дәстүрге айналған.

Жергілікті мерекелер

Мүмкін, ең ежелгі, үздіксіз өткізіліп келе жатқан Ту күні шеруі Вашингтон штатындағы Фэрфилд қаласында өтеді. 1909 немесе 1910 жылдан бастап Фэрфилд 1918 және 2020 жылдарды есептемегенде, жыл сайын шеру өткізіп келеді және 2010 жылы "Жүз жылдық" шеруді, сондай-ақ басқа да естелік шараларды өткізді. Висконсин штатының Аплтон қаласы елдегі ең көне Ұлттық Ту күні шеруі деп мәлімдейді, ол 1950 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Массачусетс штатының Куинси қаласында 1952 жылдан бері жыл сайын Ту күні шеруі өткізіледі және ол АҚШ-та "өзінің түріндегі ең ұзақ шеру" екенін айтады. 2017 жылға дейін Нью-Йорк штатының Троя қаласында жыл сайын, Куинси шеруінің үлгісімен ұйымдастырылған және әдетте 50 000 көрерменді тартатын ең ірі Ту күні шеруі өткізілді. Сонымен қатар, Мичиган штатының Үш Окс қаласындағы Ту күні шеруі жыл сайын Ту күні мерекесі күндері өткізіледі және үш күндік шара болып табылады. Ол елдегі ең үлкен және ең ежелгі Ту күні шеруін өткізетінін мәлімдейді.