Кіріспе
Америкалық дирижер және жазушы (1923–2015)
Роберт Лоусон Крафт (20 қазан 1923 – 10 қараша 2015) – американдық дирижер және жазушы. Ол ең әйгілісі Игорь Стравинскиймен жақын кәсіби байланысы үшін танымал, осы байланыс арқасында ол көптеген жазбалар мен кітаптар жазды.
Өмір
Крэфт Нью-Йорктің Кингстон қаласында Реймонд пен Арфа Крэфттің отбасында дүниеге келді және Джульярд мектебінде музыка оқыды. Ол әсіресе Клаудио Монтеверди, Карло Гесуальдо және Генрих Шюц сияқты ерте музыкаға, сондай-ақ Екінші Вена мектебінің және басқа композиторлардың заманауи музыкасына қызығушылық танытты. Крафт 1948 жылы Стравинскиймен танысты, және композитордың 1971 жылы қайтыс болуына дейін Крафт Стравинскиймен түрлі рөлдерде жұмыс істеді, нәтижесінде толыққанды көркемдік серіктестікке жетті. Крафт Стравинскийдің «Солқын» және «Уағыз, повесть және дұға» операларының либреттоларын жасады және Игорь мен Вера Стравинскийлермен Голливудта, кейін Нью-Йоркте бірге тұрды. Ол композитордың жесірі қайтыс болғанға дейін 1982 жылға дейін оның жанында болды. Стравинскийдің өлімінен кейін Крафт концерттік өнер көрсетуді және жазуды жалғастырды. 2002 жылы жарық көрген «Сарқырама өмір» атты автобиографиясында Стравинскиймен достығына дейінгі, оның кезінде және одан кейінгі өмірі туралы толыққанды мәлімет берілген. Мемуарда Стравинскийдің өміріне тигізген әсері егжей-тегжейлі сипатталған. Стравинскийдің өлімінен кейін көп ұзамай Крафт композитордың ұзақ жылдар бойы күткен мейірбикесі Рита Кристиансенге үйленді, бірақ бұл неке ұзаққа созылмады. Оның туғандарының арасында осы некеден туған ұлы Александр, әпкесі Филис Кроуфорд, екінші әйелі, әнші және актриса Алва Селауро Минофф, екі өгей баласы – Эдвард Минофф пен Мелисса Минофф және төрт немересі бар. Крэфт 2015 жылдың 10 қарашасында 92 жасында Флорида штатының Гальф-Стрим қаласындағы үйінде қайтыс болды.
Жазу
Крафт Стравинскиймен әртүрлі музыкалық және беймузыкалық тақырыптарды қамтитын кітаптар сериясын жасастырды: «Игорь Стравинскиймен әңгімелер» (1959); «Естеліктер мен түсініктемелер» (1960); «Экспозициялар мен дамулар» (1962); «Диалогтар мен күнделік» (1963); «Тақырыптар мен эпизодтар» (1967); және «Ретроспективалар мен қорытындылар» (1969). Кітаптарға екеудің арасындағы жазылған әңгімелер, түрлі жарияланған көздерден алынған сұхбаттар, эсселер, күнделік жазбалары және осы сияқты материалдар кіреді, олардың барлығы Стравинскийдің музыка мен мәдениетке қатысты пікірлерін ұсыну мақсатымен жазылған.
Дирижерлік
Крейфт АҚШ-тың көптеген ірі оркестрлерін (Нью-Йорк филармониясы, Филадельфия оркестрі, Чикаго симфониялық оркестрі, Кливленд оркестрі, Сан-Франциско симфониялық оркестрі, Лос-Анджелес филармониясы, Сент-Луис симфониялық оркестрі және Миннеаполис симфониялық оркестрі) дирижерлік етті, сондай-ақ Канадада, Еуропада, Ресейде, Жапонияда, Кореяда, Мексикада, Оңтүстік Америкада, Австралияда және Жаңа Зеландияда да өнер көрсетті. Ол Альбан Бергтің «Воззек» және «Люлу» операларын, сондай-ақ Хиндемиттің «Кардилак» операсын тұңғыш рет жүргізген американдық болды. Крафт Стравинскийдің кейінгі, додекафониялық шығармаларының әлемдік премьерасын да басқарды: «Агон», «Топан су», «Ыбырайым мен Ысқақ», «Вариациялар», «Интроитус», «Реквием әндері» және оның Бахтың «Vom Himmel Hoch» оркестрлеуін. Крафт екі рет «Grand Prix du Disque» сыйлығына және Варез бен Стравинскийдің музыкасын жазғаны үшін «Эдисон» сыйлығына ие болды. Оның Сент-Лука оркестрімен бірге жазған Стравинскийдің музыкасы бастапқыда MusicMasters-тан 11, ал Koch-тан 7 томдық жинақта шықты, бірақ қазір олар қолжетімсіз. 2005 жылдан бері Naxos Records осы жазбаларды қайта жариялап келеді.
Мұра
Крәфт өмірінің соңына дейін 20 ғасыр өнер музыкасымен салыстырғанда авангардтық позицияда болды. Стравинскиймен тығыз жұмыс істегеннен бөлек, ол Стравинский және басқа да музыканттар мен композиторлар туралы көптеген академиялық және жеке жазбалар жазды. 2002 жылы Крәфт Канн музыка фестивалінде Халықаралық Prix du Disque сыйлығымен марапатталды.