Кіріспе
Уильям Линкольн Кристи (19 желтоқсан 1944 жылы туған) – АҚШ-та туған француз дирижері және клавесинист. Ол барокко және классикалық репертуар саласындағы маман, сонымен қатар "Les Arts Florissants" ансамблінің негізін қалаушы.
William Lincoln Christie (born December 19, 1944) is an American born French conductor and harpsichordist. He is a specialist in baroque and classical repertoire and is the founder of the ensemble Les Arts Florissants.
Өмірбаян
Кристи Гарвард университетінде өнер тарихын оқыды, ол қысқа уақыт Гарвард ән клубының дирижерінің көмекшісі болды. 1966 жылдан бастап ол Йель университетінде музыка мамандығы бойынша білім ала бастады, онда клавесинист Ральф Киркпатриктің шәкірті болды. Ол Вьетнам соғысына қарсы болды және әскерге шақырудан қашу үшін резервтік офицерлер курсында қызмет етті. Кейін Дартмут колледжінде сабақ берді. Дартмуттағы лауазымы жаңартылмаған кезде, Кристи алдымен Ұлыбританияға (1970), ал 1971 жылы Францияға көшіп барды. Ол Вьетнам соғысына наразылық білдіргендіктен және әскерге шақырудан қашу үшін АҚШ-ты тастап кеткен жас жігіттердің бірі болды. Францияда ол барокко музыкасын, әсіресе француз барокко музыкасын орындаумен танымал болды, Рене Якобс және басқалармен жұмыс істеді. Сондай-ақ, ол "Бес ғасыр" ансамблімен барокко музыкасымен қатар заманауи музыканы орындады. Кристи 1995 жылы француз азаматтығын алды. 2014 жылы Құрмет Легионының Ұлы крестімен марапатталды және ол Өнер және әдебиет орденінің офицері. 2008 жылғы 12 қарашада ол Француз академиясының «Байланған емес мүшелер» (Membres libres) бөліміне сайланды, бұл орын бұрын Марсель Марсоға тиесілі болған #1 орындық еді. Кристи өзінің Тиредегі үйіне жасаған әсем бақтары 2006 жылы тарихи ескерткіш ретінде танылды. Ол сонымен қатар Жорж Помпиду сыйлығын (2005) және 2004 жылы Академия де Бё-Арт сыйлаған Лилиан Беттенкур хор әншілігі сыйлығын алды. 2002 жылы ол Гарвард өнер медалімен марапатталды.
"Лес Артс Флорисантс"
1979 жылы Кристи "Les Arts Florissants" ұйымын құрды, оның аты Марк-Антуан Шарпентьедің осы аттас операсынан алынған, және ол ұйымның алғашқы толыққанды сахналық қойылымы болды. 1987 жылы Париждегі "Опера Комик" театрында Луллидің "Атис" операсын қою арқылы үлкен танымалдылыққа ие болды.
Оқыту
Кристи 1982 жылдан 1995 жылға дейін Париж консерваториясында профессор болып жұмыс істеді және шеберлік сабақтары мен академияларға қатысып, педагогикалық қызметін белсенді түрде жалғастыруда. 2002 жылы ол Кан қаласында жас әншілерге арналған екі жылдық академия – Le Jardin des Voix-ті құрды. 2007 жылдан бері Джульярд мектебімен байланыста болып, тарихи орындаушылық шеберлігінен шеберлік сабақтарын өткізуде.
Репертуар
Кристи өзінің тобының негізгі француз репертуарын кеңейтіп, Марк-Антуан Шарпентьер, Генри Перселл, Георг Фридрих Гендель және Вольфганг Амадей Моцарт шығармаларын орындады. Ол Глиндеборн фестивалінде қонақ дирижер болып жұмыс істеді, сондай-ақ Цюрих операсы, Фестиваль д’Экс және Лион операсының қойылымдарын жүргізді. Ол Берлин филармониясы сияқты қазіргі заманғы ансамбльдермен бірге дәуірлік аспаптармен орындауларға да дирижерлік етті. 2016 жылы ол Бахтың B минорлық массасын Royal Albert Hall Proms-та Les Arts Florissants тобымен бірге дирижерлік етті.