Кіріспе

Терең теңіз акуласы

Түрлер қорабы
| қазбалық диапазоны =
| сурет = Mistukurina owstoni museum victoria.jpg
| сурет2 = Goblin акуласының өлшемі.svg
| сурет2 сипаттамасы = Диаграммада goblin акуласы мен суға батып жүзушінің жанынан көрінісі: акула адамнан екі есеге жуық ұзын емес
| статусы = LC
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус анықтамасы =
| туысы = Mitsukurina
| түрі = owstoni
| авторы = D. S. Jordan, 1898
| таралу картасы = Mitsukurina owstoni distmap.png
| таралу картасы сипаттамасы = Goblin акуласының таралу аймағы

Goblin акуласының анатомиялық ерекшеліктері, мысалы, жұмсақ денесі мен кішкентай қанаттары, оның жайпақ мінезді екенін көрсетеді. Бұл түр телеост балықтарын, баспаяқтыларды және қабықтылыларды теңіз түбіне жақын және су қабатының ортасында аулайды. Оның ұзын мұрыны Лоренцини ампулаларымен жабылған, ол оған жақын жердегі жемнің шығаратын әлсіз электр өрістерін сезінуге мүмкіндік береді, содан кейін ол аузын жылдам созып, жемді ұстап алады. Шамалы санындағы goblin акулалары терең су балық аулау кезінде кездейсоқ ұсталады. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) оның сирек кездесуіне қарамастан, кең таралуы мен ұстау көрсеткішінің төмендігін ескере отырып, оны «Түсініксіздей» санатына жатқызып бағалаған.

Таксономия

Американдық ихтиолог Дэвид Старр Джордан 1898 жылы «Калифорния ғылым академиясының мәліметтері» журналында goblin акуласын сипаттап, ерекше балықты жаңа түр ғана емес, сонымен қатар жаңа туыс және отбасы ретінде мойындады. Ол есебін Жапонияның Йокогама қаласының жанындағы Сагами шығанағында ұсталған жас еркек акулаға негіздеді. Бұл үлгіні кеме капитаны және табиғат зерттеушісі Алан Оустон алған, кейін Токио университетінің профессоры Какичи Мицукуриге тапсырған, ол оны Джорданға жеткізген. Джордан акулаға осы екі адамның құрметіне Мицукурина овстони деген ат қойды. 2022 жылға дейін тіркелген ең ауыр салмақ 3,8 метр ұзындықтағы акулаға тиесілі болды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Гоблин акуласы үш негізгі мұхиттың барлығында да ұсталған, бұл оның бүкіл әлемде кең таралғандығын көрсетеді. Атлант мұхитында ол Мексика шығанағының солтүстігінен, Суринамнан, Француз Гвианасынан және Оңтүстік Бразилиядан батыста, ал Франциядан, Португалиядан, Мадейрадан және Сенегалдан шығыста тіркелген. Оңтүстік Калифорния жағалауынан ұсталған Тынық мұхитының бір ғана мысалы белгілі. Акула суретке түсіріліп, қайтадан суға жіберілді.

Биология және экология

Жұлдызды акулаларды тірі күйінде бақылау деректері аз болғанымен, оның анатомиялық құрылысы өмір салтының белсенді емес, баяу екенін көрсетеді. Оның қаңқасы азайтылған және нашар кальцийленген, денесіндегі бұлшық еттер (миомерлер) әлсіз дамыған, ал қанаттары жұмсақ және кішкентай. Төмен бұрышта ұсталатын ұзын құйрық қанаты да баяу жүзетін акулаға тән. Ұзын мұрыны сезімталдық функциясын атқаратын сияқты, себебі ол басқа жануарлар тудыратын әлсіз электр өрістерін анықтай алатын көптеген Лоренцини ампулаларын қамтиды. Мұрынының жұмсақтығына байланысты, ол бұрын болжалғандай, түбінен жемді қоздыру үшін қолданылмайды.

Адамдармен қарым-қатынас

Гоблин акуласына қатысты алғашқы белгілі жазбалар 1910 жылы жарияланды, және зерттеуші оның "жаңа акула, әрине, өте жаман көрінеді" және "ең таңғажайып ерекшелігі - ерекше ұзартылған мұрыны" екенін жазды. Ол өте тереңде тіршілік ететіндіктен, гоблин акуласы адамдарға көп қауіп келтірмейді. Бірнеше мысалдары тірі ұсталды және қоғамдық аквариумдарға әкелінді, бірақ олар ұзақ өмір сүрген жоқ. Біреуін Токай университетінде бір апта сақтады, ал екіншісін Токио теңіз жануарлары саябағында екі күн сақтады.