Кіріспе
Жапонияның солтүстігіндегі аралдар мен олардың халқы үшін тарихи термин – Езо (蝦夷) (Езо, Йезо немесе Есо деп те жазылады) – жапон тіліндегі тарихи атау, Хонсю жапон аралының солтүстік-шығысындағы жерлер мен халықты білдіреді. Бұл Хоккайдо аралын, ал кейде Сахалин мен Курил аралдарын да қамтиды. Осы аймақтың халқына қатысты, «Езо» сөзін жазу үшін қолданылатын екі канджиді «Эмиси» деп те оқуға болады. Бұл халықтың ұрпақтары, көбінесе, қазіргі айну халқымен байланысты.
Ezo (蝦夷) (also spelled Yezo or Yeso) is the Japanese term historically used to refer to the people and the lands to the northeast of the Japanese island of Honshu. This included the northern Japanese island of Hokkaido, and sometimes included Sakhalin and the Kuril Islands. In reference to the people of that region, the same two kanji used to write the word Ezo can also be read Emishi. The descendants of these people are most likely related to the Ainu people of today.
Этимология
Жапондық дереккөздер Эзо сөзінің айну тіліндегі "энчиу" деген сөзден алынғанын, яғни "..." деген мағынаны білдіретінін көрсетеді. Бұл термин алғаш рет 1153 жылы жапон тілінде Хонсю аралының солтүстік-шығысында тұратын жапон емес халыққа қатысты айтылған, ал 1485 жылы бұл солтүстік аралдарды – негізінен Хоккайдо, Карафуто (яғни Сахалин) және Курил аралдарын – мекендейтін халыққа қатысты қолданыла бастады. Осы кітап 1785 жылы Жапонияда жарық көрді, онда Эзо аймағы мен оның халқы сипатталған. 1832 жылы Ұлыбритания мен Ирландияның Шығыс аударма қоры Титсингтің "Санкоку Цуран Зусецу" еңбегінің француз тіліне аудармасының қысқартылған нұсқасын жариялауға көмектесті. Юлиус Клапрот кітаптың алғашқы редакторы Жан Пьер Абель Ремусаттың қайтысынан кейін аяқталмай қалған жұмысты аяқтады.
Бөлімшелер
Эзо (蝦夷) немесе Эзогасима (蝦夷ヶ島) бірнеше аймаққа бөлінді. Біріншісі – Уаджинчи немесе "жапон жерлері", Осима түбегіндегі және оның төңірегіндегі жапон елді мекендерін қамтыды. Эзоның қалған бөлігі Езочи (蝦夷地) немесе "Айн жерлері" деп аталды. Езочи өз кезегінде үш бөлікке бөлінді: Солтүстік Езочи, ол Оңтүстік Сахалинды қамтыды; Батыс Езочи, оған Хоккайдоның солтүстік жартысы кірді; және Шығыс Езочи, оған көптеген адамдар тұратын Оңтүстік Хоккайдо және Курил аралдары кірді.