Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тік аяқты жануарларға жататын сүтқоректілер тұқымы – бұғылар.
Family of mammals belonging to even toed ungulates
the deer
Шевротайндар, немесе тышқан бұғылары, Tragulidae тұқымын құрайтын кішкентай, тік аяқты жануарлар және Tragulina инфраотрядының жалғыз тірі мүшелері. Қазіргі кезде 10 түрі бар, олар үш туысқа бөлінген, бірақ кейбір түрлері тек қазба жәндіктерден ғана белгілі. Қазіргі кездегі түрлер Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия ормандарында кездеседі; бір ғана түрі, су шевротайны, Орталық және Батыс Африканың жаңбырлы ормандарында табалады. Олар жалғыз өмір сүреді, немесе шала топта немесе жұптарда болады және көбінесе тек өсімдіктермен қоректенеді. Орташа ұзындығы және орташа биіктігі – Ява тышқан бұғысы ең кішкентай сақталған тырнақты (аяқты) сүтқоректі, сондай-ақ ең кішкентай жұп аяқты (тік аяқты) жануар. "Тышқан бұғысы" деген жалпы атауына қарамастан, олар нағыз бұғымен тығыз байланысты емес. 2019 жылдың қараша айында табиғатты қорғау ғалымдары 1990 жылдан бері расталмаған күміс арқалы шевротайнды (Tragulus versicolor) Вьетнам орманында алғаш рет суретке түсіргендерін хабарлады.
Chevrotains, or mouse deer, are diminutive, even toed ungulates that make up the family Tragulidae, and are the only living members of the infraorder Tragulina. The 10 extant species are placed in three genera, but several species also are known only from fossils. The extant species are found in forests in South and Southeast Asia; a single species, the water chevrotain, is found in the rainforests of Central and West Africa. They are solitary, or live in loose groupings or pairs, and feed almost exclusively on plant material. With an average length of and an average height of , the Java mouse deer is the smallest surviving ungulate (hoofed) mammal, as well as the smallest artiodactyl (even toed ungulate). Despite their common name of "mouse deer", they are not closely related to true deer. In November 2019, conservation scientists announced that they had photographed silver backed chevrotains (Tragulus versicolor) in a Vietnamese forest for the first time since the last confirmed sightings in 1990.
Этимология
"Шевротен" сөзі орта француз тіліндегі шеврот (қозы немесе жағу) сөзінен шыққан, ал ол сөз chèvre (ешкі) сөзінен туындаған. Африкадағы жалғыз түр "шевротен" деп белгілі. Азия түрлері арасында "шевротен" және "тұмсық елік" атаулары жиі алмастырылып қолданылады, бірақ соңғы кездегі мамандар Moschiola туысына жататын түрлер үшін "шевротен", ал Tragulus туысына жататын түрлер үшін "тұмсық елік" атауларын қолдануға бейім. Олар миға келіп бара жатқан салқын қанды жылытуға қабілетсіз, бұл терморегуляциялық жаңалық басқа артидактилдерге ыстық, құрғақ ортаны мекендеуге мүмкіндік береді. Көптеген түрлер тек өсімдіктермен қоректенсе де, су шевротені кейде жәндіктер мен қабылдақтарды жейді немесе ет пен балықты жеп қояды. Басқа шайнаушылар сияқты, оларда жоғарғы тіс қанаты жоқ. Олар әдетте бір ғана бала туады. Дегенмен, басқа жағынан алғанда, олардың кейбір ерекшеліктері примитивті, шошқа сияқты шайнамайтын жануарларға жақын. Осы отбасының барлық түрлерінде мүйіздер мен шаңқалар жоқ, бірақ екі жыныстың да созылған тіс қанаты бар. Бұл ерекше аталықтарда байқалады, олардың тіс қанаты төменгі жақ сүйегінің екі жағынан да шығып тұрады және төбелесу үшін қолданылады. Олар жалғыз немесе жұптарда өмір сүреді.
The word "chevrotain" comes from the Middle French word chevrot (kid or fawn), derived from chèvre (goat). The single African species is consistently known as "chevrotain". The names "chevrotain" and "mouse deer" have been used interchangeably among the Asian species, though recent authorities typically have preferred chevrotain for the species in the genus Moschiola and mouse deer for the species in the genus Tragulus. and so cannot heat exchange cool blood entering their brains, a thermoregulatory innoviation that allows other artiodactyls to exploit hot arid habitats. Though most species feed exclusively on plant material, the water chevrotain occasionally takes insects and crabs or scavenges meat and fish. Like other ruminants, they lack upper incisors. They give birth to only a single young. In other respects, however, they have primitive features, closer to nonruminants such as pigs. All species in the family lack antlers and horns, but both sexes have elongated canine teeth. These are especially prominent in males, where they project out on either side of the lower jaw, and are used in fights. They are solitary or live in pairs.
Мифология
Малай жылнамасына сәйкес, жаңа қала құруға лайықты жер іздеген Парамешвара патша бір жерде тышқан еленнің аңшы итін суға тепкенін көрді. Ол мұны жақсы белгі деп ойлады, сонда: "Бұл жер тамаша, тіпті тышқан елен де күшті; осы жерде мемлекет құруға болады" деді. Содан ол Малакка қаласын құрды. Осы құрылу туралы аңызды еске алу үшін Малакканың елтаңбасында екі тышқан елен бейнеленген.
According to the Malay Annals, King Parameswara, seeking a place to found a new city, came to a place where he saw a mouse deer kicking his hunting dog into the water. He thought this boded well, remarking, 'this place is excellent, even the mouse deer is formidable; it is best that we establish a kingdom here'. He then founded there the city of Malacca. In memory of this founding legend, the Coat of arms of Malacca depicts two mouse deer.