Кіріспе
Курт Масур (18 шілде 1927 – 19 желтоқсан 2015) – неміс дирижері. «Соңғы классикалық үлгідегі дирижерлердің бірі» деп аталатын ол, өзінің заманындағы көптеген маңызды оркестрлерді басқарды. Ұзақ жылдар бойы Лейпциг Гевандхаус оркестрінің капельмейстері қызметін атқарды, сондай-ақ Нью-Йорк филармониясының музыкалық директоры болды. Ол ірі оркестрлер орындаған классикалық музыканың көптеген жазбаларын мұра етіп қалдырды. Масур 1989 жылғы Лейпцигтегі үкіметке қарсы демонстрациялардағы бейбіт шерулерді қолдағандығы үшін де есте қалады; бұл наразылықтар Берлин қабырғасының құлауына әкелген оқиғалардың бір бөлігі болды.
Kurt Masur (18 July 1927 – 19 December 2015) was a German conductor. Called "one of the last old style maestros", he directed many of the principal orchestras of his era. He had a long career as the Kapellmeister of the Leipzig Gewandhaus Orchestra, and also served as music director of the New York Philharmonic. He left many recordings of classical music played by major orchestras. Masur is also remembered for his actions to support peaceful demonstrations in the 1989 anti government demonstrations in Leipzig; the protests were part of the events leading up to the fall of the Berlin wall.
Өмірбаян
Масур Германияның Брейг қаласында (қазіргі Бржег, Польша) дүниеге келді және Лейпцигте, Саксонияда фортепиано, композиция және дирижерлік өнерін оқыды. Оның әкесі электр инженері болған, ал жас кезінде ол электрик шәкірті болды; кейде әкесінің шеберханасында жұмыс істеді. 10 жасынан 16 жасқа дейін Катарина Хартманнан фортепиано сабақтарын алды. 1944 жылдың қазан айында нацистер 16 мен 60 жас аралығындағы барлық ер адамдарды әскерге шақыруға болатынын жариялады, бұл жас дирижерді де қамтыды. Масур 1944 жылдың соңында парашютисттерге шақырылды. Ол соғысуға жіберілді; "[о]ның бөлімшесінің 150 адамының ішінде тек 27-сі (Масурды қоса) ғана аман қалды", 1945 жылдың 1 мамырында американдық және британдық күштерге тұтқынға түскенше. Масур мен оның отбасына осылай оңай тиді: соғыста отбасының ешбір мүшесі қаза болған жоқ. Ирмгард 1972 жылы автокөлік апатында қайтыс болды, сол апатта Масур ауыр жарақат алды. 1975 жылы ол үшінші әйелі, сопрано және альтші Томоко Сакурайға үйленді: олардың Кен Дэвид есімді ұлы болды, ол классикалық әнші және дирижер.
Дирижерлік мансап
Масур 1958 жылы аяқталатын үш жыл бойы Дрезден филармониясын дирижерлік етіп, 1967 жылдан 1972 жылға дейін қайтадан басқарды. Ол сонымен қатар Шығыс Берлиннің "Комише Опера" опера театрында жұмыс істеді. 1970 жылы ол Лейпциг Гевандхаузоркестрінің капельмейстері болды және 1996 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1990 жылы Германияның қайта бірігуіне арналған салтанатты шарада ол осы оркестрмен Бетховеннің Тоғызыншы симфониясын орындады. 1991 жылы Масур Нью-Йорк филармониясының (NYP) музыкалық директоры болды. Ол оркестрге қажетті өзгерістер әкелген күтпеген таңдау болды. Чарли Роузбен телеарнадағы сұхбатында Масур NYP-ден кетуіне қатысты: «Бұл менің тілегім емес» деді. Масур 2002 жылы NYP музыкалық директоры лауазымынан қалып, оған жаңа атақ – «Зейнеткер музыкалық директоры» берілді. Сынаушылардың пікірінше, Масур басқарған жылдары оркестрдің ойнау деңгейі жақсарды. 2000 жылы Масур Лондон филармониясының (LPO) бас дирижері болды және 2007 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 2002 жылдың сәуір айында Масур Orchestre National de France (ONF) оркестрінің музыкалық директоры болды және 2008 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін ONF-тің құрметті музыкалық директоры атанды. 80 жылдық мерейтойында, 2007 жылдың 18 шілдесінде Масур Лондондағы Proms концертінде екі оркестрдің де музыканттарын дирижерлік етті. Масур Израиль филармониясының өмір бойына сақталатын құрметті қонақ дирижері атағын алды. 2012 жылы концерттік шараларды бірнеше рет тоқтатудан кейін Масур өзінің веб-сайтында Паркинсон ауруына шалдыққанын хабарлады.
Саяси көзқарастар
Масур өзінің кәсіби мансабының көп бөлігін Шығыс Германияда өткізгенімен, ол ешқашан SED-ге қосылмаған. 1982 жылы ол Шығыс Германияның Ұлттық сыйлығымен марапатталды. 1989 жылы Лейпцигте көше музыкантының қамауға алынуынан кейін ол режимге деген көзқарасын өзгерте бастады. 1989 жылғы 9 қазанда коммунистік Шығыс Германияның Лейпциг қаласындағы үкіметке қарсы демонстрацияларға араласып, қауіпсіздік күштері наразыларға шабуыл жасауы мүмкін болған қақтығыстың бейбіт шешілуі үшін келіссөздер жүргізді. Бұл Берлин қабырғасының құлауына бір ай бұрын болды.
Өлім
2015 жылы Масур 88 жасында Коннектикут штатындағы Гринвич қаласында Паркинсон ауруының асқынуларынан қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі Лейпцигтегі Томаскирхе шіркеуінде Лейпциг Гевандхаус оркестрі мен Томанерхор хорының орындауында өтті. Ол Оңтүстік Лейпциг зиратында, Südfriedhof деп аталатын жерге жерленді. Одан кейін үшінші әйелі, қыздары Анжелика мен Каролин, ұлдары Кен Дэвид, Майкл және Маттиас, сондай-ақ тоғыз немересі қалды. 1997 жылы француз үкіметінен Құрмет легионының командирі (Chevalier de la Légion d'honneur) атағын, ал Нью-Йорк қаласынан мәдени елші атағын алды. 1999 жылы Польша Республикасының Еңбегі үшін орденімен марапатталды. 2002 жылы Германия Президенті Йоханнес Рау оған Германия Федеративтік Республикасының Еңбегі үшін орденінің жұлдызды крестін табыс етті; 2007 жылы Германия Президенті Хорст Кёлер оған жұлдыз және лентасы бар Еңбегі үшін орденінің үлкен крестін табыс етті; 2008 жылы Германияның Бонн қаласында Вильгельм Фуртвенглер сыйлығына ие болды. Масур сонымен қатар туған қаласы Бригтің құрметті азаматы болды. 2001 жылы Корольдік музыка академиясының құрметті мүшесі атанды. 2010 жылы төзімділік пен әлеуметтік әділдікті насихаттаған гуманитарлық қызметі үшін Лео Бэк медалімен марапатталды. 2014 жылы қоғамдық саясаттағы еңбегі үшін сыйлық алды. 2018 жылдың 18 шілдесінде, Масурдың 91 жасқа толу күніне орай, Google АҚШ, Германия, Беларусь, Исландия және Жапонияда оның Google Doodle-ін көрсетті.