Кіріспе

Аңшы иттер тұқымының түрі

Түлкі иті – күшті аң аулау инстинктісі, өткір иіс сезу қабілеті, даусы, энергиясы, жігері және жылдамдығы үшін селекцияланған ірі аң аулау итінің бір түрі. Түлкі аулауда, түлкі итінің атына ие болған, түлкі итінің топтары аңды іздейді, ал аңшылар олардың артынан, көбінесе атпен, бірнеше шақырымға дейін қуып жетеді; одан әрі, түлкі иті кейде қой мен үйлерді де қорғайды. Түлкі итінің әртүрлі тұқымдары бар, олардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері мен сыртқы түрі аздап өзгеше, және әдетте олар туған елдерінде жай ғана Түлкі иті деп аталады:
Американдық түлкі иті
Думфрисшир қара-қоңыр түлкі иті (жойылған)
Ағылшын түлкі иті
Уэльс түлкі иті

Американдық түлкі итінің иелері қауымдастығы мына тұқымдарды мойындайды: американдық, Пенн Мэридел, ағылшын және будандастырылған түлкі иті. Түлкі итінің халықаралық қауымдастығы 2012 жылы түлкі иті тұқымын халықаралық деңгейде насихаттау мақсатымен құрылды.

Сипаттамалары

Түлкі иттің орташа денелі, ірі тұқымдары болады. Еркектерінің салмағы әдетте 29-32 кг (65-70 фунт), ал диегелерінікі 27-29 кг (60-65 фунт) шамасында болады. Еркектердің бойы 55-63 см (22-25 дюйм), ал диегелердің бойы 53-60 см (21-24 дюйм) өлшенеді.

Тарату

Жақсы тұқымды иттің (фоксхаунд) мінезі көбінесе мейірімді және жылы болады. Жақсы тұқымды иттің (фоксхаунд) өте жоғары белсенділігі мен күш-қуаты бар, сондықтан оларға қозғалыс пен жаттығу қажет. Жақсы тұқымды иттің (фоксхаунд) әлеуметтік және олардың төзімділігі зор, иіс сезу қабілеті дамыған, сонымен қатар олар топта болуды жақсы көреді, себебі олар топтап аң аулау үшін шығарылған.

Түлкі аулау

Түлкі аулауда, түлкі аулаушы иттердің атымен аталған, түлкі аулаушы иттер тобы түлкіні іздеп, қуады, ал аңшылар олардың соңынан атпен ереді. Түлкі аулау жылдар бойы өзгеріп келді және елдерге қарай әртүрлі болуы мүмкін. Уақыт өте кісілер көбінесе түлкіні өлтіруден гөрі қууға және тек түлкіні ғана емес, мысалы, койот сияқты басқа жануарларды да қууға көшті.

Өлімнің ең көп таралған себептері

Foxhound күшіктерінің өлімінің ең көп кездесетін себептері – тыныс алу аурулары, анорексия және дегидратация, тері аурулары, асқазан-ішек аурулары және миокард инфаркті (жүрек ұстамасы).

Түлкі иттеріндегі тыныс алу жолдары аурулары

Англияның оңтүстігіндегі жұмыс істейтін, аң аулайтын ағылшын фоксхаундтарының кенжігінде 2016 жылдың соңы мен 2017 жылдың басында 180 ит арасында туберкулез (ТБ) індеті басталып, оларға әсер етті. Кенжікте 8 жасқа дейінгі Foxhound күшіктерінен ересектерге дейін ұсталды. Фоксхаундтар алты округте жұмыс істейді, ал олардың кейбіреулері ірі қара малдың туберкулезіне ұшыраған "Шеткі аймақта" орналасқан. Тергеу барысында иттер тексерілді, сондай-ақ аймақ, иттердің тамақтануы және басқа да факторлар жан-жақты зерттелді, сынақтар жүргізіліп, ақпарат жинақталды. Иттер шикі ет жейді және ет M. bovis тасымалдаған аймақтардан келгендіктен, тамақта туберкулезді қоздыратын M. bovis болуы мүмкін деген болжам бар.

Тіркеулер

2005 жылы Американдық Кеннел Клубы Солтүстік Америкада ағылшын және американдық фоксхаундтардың ең аз және төртінші ең аз тіркелген тұқымдар екенін, олардың тіркелгендерінің саны 22 және 44 болғанын хабарлады. Ал сол жылы ең көп тіркелген тұқым – Лабрадор ретривері – 137 867 тіркелімге ие болды.

Белгілі ақсақалдар

"Сәтті ерін" және "Виргиния итттері" Джордж Вашингтон түлкі аулау итттерін өсіріп, түлкі аулауды ұнататын. Ол өзінің үйірін "Виргиния итттері" деп атады. "Сәтті ерін" – оның жылдам және есті итттерден тұратын, "үлкен итт" шығару арманының нәтижесі болған аналық түлкі аулау итт. Виргиния штатының "штаттық итт" – американдық түлкі аулау итт. 1814 жылы Лидс герцогы келіп қонақ болған Болтон Джексонға екі ирландтық түлкі аулау итт, Тау және Музаны сыйға берді. Бұл әйгілі екі итт бірнеше рет қожайынын ауыстырып, соңында Чарльз Кэрроллдың Хомуд мүлігіне келді. Тау мен Музаның ұрпақтары бүгінде Мэриленд штатында Джордж Вашингтон, Томас Джефферсон, Чарльз Кэрролл және Лафайетт маркизі аң аулаған аумақтарда аң аулауды жалғастыруда. 2011 жылы Барон фон Пфеттеннің Полковнигі Парижде өткен Дүниежүзілік итттер көрмесінде жеңіске жетіп, чемпион атанды және сол жылы Брюссельде өткен "Чемпиондардың чемпионы" сайысының финалына қатысқан алғашқы ағылшын түлкі аулау итт болды.