Кіріспе
Голландиялық палеоантрополог (1858–1940) Мари Эжен Франсуа Томас Дюбуа (øʒɛn dybwɑ; 28 қаңтар 1858 – 16 желтоқсан 1940) – голландиялық палеоантрополог және геолог. Ол Pithecanthropus erectus (кейін Homo erectus) немесе "Ява адамы" деп аталған түрді ашқаны үшін әлемдік деңгейде танымал болды. Гоминидтердің қаңқа қалдықтары бұрын да табылған және зерттелген болатын, бірақ Дюбуа оларды мақсатты түрде іздеуді бастаған алғашқы антрополог еді.
Marie Eugène François Thomas Dubois (øʒɛn dybwɑ; 28January 185816December 1940) was a Dutch paleoanthropologist and geologist. He earned worldwide fame for his discovery of Pithecanthropus erectus (later redesignated Homo erectus), or "Java Man". Although hominid fossils had been found and studied before, Dubois was the first anthropologist to embark upon a purposeful search for them.
Өмір және жұмыс
МЕФТ. Дюбуа Лимбург провинциясының Эйсден ауылында туып өсті. Оның әкесі, Жан Жозеф Балтазар Дюбуа, Льеждің Тимистер-Клермон қаласынан келген иммигрант, дәріханашы, кейін қала әкімі болды. Табиғат құбылыстарына қызығушылық танытқан Эжен Санкт-Петер тауының «үңгірлерін» (нақтырақ айтқанда, жер астындағы әк тас кен орындарын) зерттеді және өсімдік бөліктері, тастар, жәндіктер, қабықшалар мен жануарлардың бас сүйектерін жинады. 12-13 жасынан бастап ол Лимбург провинциясының Роермонд қаласындағы мектепке барып, ондағы бір отбасымен бірге жатақханада тұрды, бірақ кейін мектепті тастады. Роермондта ол неміс биологы Карл Вогттың Чарльз Дарвиннің жаңа эволюция теориясы туралы лекцияларын тыңдады. Әкесінің оның ізімен дәрігер болуын қалауына қарсы тұрып, ұстаздарының ынталандыруымен 1877 жылы Амстердам университетінде медицинаны оқуға шешім қабылдады. Оқу кезінде ол Rijksmuseum Amsterdam (Амстердам мемлекеттік мұражайында) орналасқан екі жаңа (1880 жылы құрылған) өнер мектебінде – Rijksschool voor Kunstnijverheid (Қолданбалы өнер мемлекеттік мектебі) және Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijzers (Сызба салу оқытушыларына арналған мемлекеттік нормалды мектеп) анатомиядан сабақ берді. 1884 жылы медициналық білімін аяқтады. Утрехт университетінен доценттік қызметке ұсынылған қызметтен бас тартты. Оның орнына, анатомия пәнінің оқытушысы Макс Фюрбрингердің шақыруымен ғылыми қызметкер болуға бел буды. 1881 жылдан 1887 жылға дейін салыстырмалы анатомияны зерттеді және Фюрбрингердің ассистенті болды. 1885 жылы ол омыртқалы жануарлардың көмегін зерттеді, бұл оны осы органның эволюциясы туралы гипотеза жасауға итермеледі. Дегенмен, оның басты қызығушылығы – маймыл мен адам арасындағы аралық түрлер болуы керек деп есептеген Эрнст Геккельдің ықпалымен адам эволюциясы болды. Дюбуа голланд зоологы Макс Вебердің кітабына кит анатомиясы туралы мақала жазды және Бельгияның Шпи қаласында жаңа неандертальдық қазбалары табылғаннан кейін, өзінің туған жерінің маңында қазба іздеу үшін демалысын өткізді. 1881 жылы Рийкхольт ауылының жанында, тарихи кремнез кен орны жақында табылғаннан кейін, бірнеше ежелгі адам бас сүйектерін тапты. Адамзат түрінің шығу тегі тропиктік аймақтарда болуы керек деп ойлап, 1887 жылы голланд армиясына қосылды және өзінің академиялық әріптестерінің наразылығына қарамастан, Голланд Шығыс Индиясына (қазіргі тәуелсіз Индонезия) орналасуға қол жеткізді. Әйелі мен жаңа туған қызымен бірге ол адам эволюциясының жоғалған буынын іздеу үшін колонияға көшті. (Ол тек бір ғана жоғалған буын бар екеніне сенімді болды.)
Адам тұқымдас адамдардан табылған табылмалар
1887 және 1895 жылдар аралығында Дубоа өзендер мен үңгірлер жанындағы ықтимал жерлерді іздеді, бірінші Суматра аралында, содан кейін Индонезияның Ява аралында. 1891 жылы Дубоа "адам мен маймылдың арасындағы түр" деп сипаттаған қалдықтарды тапты. Ол өз табылғандарын Pithecanthropus erectus ("тік тұратын маймыл-адам") немесе Ява адамы деп атады. Бүгінде олар Homo erectus ("тік тұратын адам") деп жіктеледі. Бұл Африка мен Еуропадан тыс жерде табылған ең алғашқы ерте гоминидтердің қалдықтары болды. Осы кезеңде Дубоа Орталық Явадағы Сангиран және Шығыс Явадағы Тринил сияқты жерлердегі далалық зерттеулер жүргізді.
Кейінгі жылдар
1897 жылы Амстердам университеті Дубуаға ботаника және зоология салалары бойынша құрметті доктор ғылымының дәрежесін берді, бірақ профессорлық лауазымды 1899 жылға дейін күтуге тура келді. Сол жылы ол геология профессоры болып тағайындалды, алайда бұл оны анатомия саласындағы зерттеулерінен тоқтатпады. Ол сонымен қатар (1897 жылдан 1928 жылға дейін) Тейлерс мұражайында палеонтология, геология және минералогия бөлімдерінің сақтаушысы болды, онда ол *Homo erectus* қалдықтарын да сақтап тұрды. 1919 жылы ол Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. 1920-1930 жылдары ғылыми пікірталас баяу да болса оның пайдасына бұрыла бастады, бірақ ол 1940 жылы ашулы күйде қайтыс болды. Ол 1940 жылдың 16 желтоқсанында Венло қаласындағы "Algemene Begraafplaats" бейістігінде NH2\26\BR нөміріндегі қабірге жерленді.
Мұра
Оның палеонтологиялық жинағы мен ғылыми мұрағаты Лейдендегі Naturalis-те сақталған. Институт жаңадан жаңартылған мұражайында оның Хомо эректустың табыстарына арналған көрме ұйымдастырды, онда Тринил 2 голотипі қойылған. Пенсильвания мемлекеттік университетінің антропология профессоры Пэт Шипманның сөзінше, Дюбои "палеоантропологияның қалыптасуына зор ықпал еткен тұлға. Ол тек қазбаларды ғана тапқан жоқ, сонымен қатар оларды толығымен жаңа тәсілмен талдады. Ол адам қаңқасын нәсілдік анықтама контекстінен шығарып, эволюциялық контекстке енгізді, бұл нағыз төңкеріс болды". Museum Het Ursulinenconvent Халықаралық отбасы тарихы мұражайының арнайы бөлімі Дюбоидың өмірі мен еңбектеріне арналған. 2002 жылы NEAT бағдарламасымен ашылған 206241 Дубои астероиді оның құрметіне аталды. Морвуд, Майк және Ван Остерзи, Пенни. 2007 жыл. Жаңа адам: Индонезияның Флорес аралындағы "хоббиттердің" таң қалдыратын жаңалықтары мен керемет тарихы. Смитсониян кітаптары.