Кіріспе

1834 жылы Лондондағы Парламент үйлерінің өрттен қирауы, 1834 жылғы Лондондағы өрт.

Британ Парламентінің резиденциясы болған Вестминстер сарайының көп бөлігі 1834 жылдың 16 қазанында өрттен жойылды. Өрттің себебі – 1826 жылға дейін Қазынашылықтың есеп жүргізу процедурасында қолданылған кішкентай ағаш таяқшалардың жануы болды. Таяқшалар Лордтар палатасының астындағы екі пешке салқындап тасталды, нәтижесінде Лордтар палатасының едені мен қабырғалары арқылы өтетін екі түтікшеде мұржадан өрт шықты. Осыдан туған өрт кешенге жылдам тарады және 1666 жылғы Ұлы өрт пен Екінші дүниежүзілік соғыстың бомбалаулары арасындағы Лондондағы ең ірі өртке айналды. Оқиғаға көптеген адамдар жиналды, олардың ішінде оқиғаны суреттеуге тырысқан бірнеше суретшілер де болды. Өрт түннің көп бөлігіне созылды және сарайдың көп бөлігін, соның ішінде жаңартылған Сент-Стефан шіркеуін – Халықтар палатасының отырыс орнын, Лордтар палатасын, Боялған палатаны және Халықтар палатасының спикері мен хатшысының ресми резиденцияларын қиратты. Лондон өрт сөндіру қызметінің бастығы Джеймс Брейдудтың шаралары Вестминстер залы мен ескі Парламент үйлерінің бірнеше бөлігінің өрттен аман қалуын қамтамасыз етті. 1836 жылы жаңа сарайдың жобалау конкурсын Чарльз Барри жеңіп алды. Барри Август Пугинмен бірлесіп жасаған жоспарлары жаңа кешенге сақталған ғимараттарды қосты. Конкурс Готикалық қайта жандануды ұлттық сәулет стилі ретінде бекітті және сарай ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра орны ретінде ерекше әмбебап құндылыққа ие деп танылды.

Өмірбаян

Вестминстер сарайының тарихы XI ғасырдың басында, Ұлы Кнут Темза өзенінің солтүстік жағында патшалық резиденциясын салған кезде басталады. Келесі патшалар кешенді кеңейтті: Эдуард Исповедник Вестминстер аббатлығын салдырды; Вильгельм Басқыншы жаңа сарай салуды бастады; оның ұлы Вильгельм Руфус осы процесті жалғастырды, соның ішінде 1097 жылы құрылысы басталған Вестминстер залы; Генрих III 1270 жылы Эксчекер үшін – елдің салық пен кіріс жинау департаменті – және Жалпы Сот, Корольдің тақтасы және Канцелярия соттары үшін жаңа ғимараттар салды. 1245 жылы патшаның тағы сарайда болды, бұл ғимараттың ағылшын патшалық басқаруының орталығында екенін көрсетеді.

Мұра

1836 жылы парламенттік құжаттардың жоғалуын зерттеу және болашақ мұрағаттарды сақтау бойынша ұсыныстар беру мақсатында қоғамдық жазбалар жөніндегі корольдік комиссия құрылды. Олардың 1837 жылы жарияланған ұсыныстары 1838 жылғы Public Record Act-ке (Қоғамдық жазбалар заңы) әкелді, ол бастапқыда Чансери Лейн көшесінде орналасқан Public Record Office-ті (Қоғамдық жазбалар кеңсесін) құрды.