Кіріспе
Англиядағы ұзақ қашықтыққа созылатын жаяу жол, Пэннин жолы деп белгілі спорт стадионы.
the sports stadium known as Pennine Way
Тарих
Жол журналист және саяхатшы Том Стивенсонның идеясы болды, ол шабытты Америка Құрама Штаттарындағы ұқсас жолдардан, әсіресе Аппалачи жолынан алды. Стивенсон 1935 жылы Daily Herald газетінде жариялаған мақаласында бұл ұсынысты көтерді және ресми жол құру үшін Парламентке лобби жасады. Саяхат Вулерде аяқталуы жоспарланған, бірақ Кирк Йетхолм аяқталу орны ретінде белгіленді. Соңғы бөлігі 1965 жылғы 24 сәуірде Малхам Мурда өткен салтанатты шарада ашылды. Пэннин жолының ресми ашылуына дейін британдық армия маршрутты сынауға шақырылды, бұл міндет бір күнде орындалды. Алдершотта орналасқан Армия тамақтану корпусының Жас саудагерлер полкіне қарасты жас әскерлер төрт немесе бес топқа бөлінді, әрқайсысына шамамен 15 миль (24 км) қашықтықтағы учаске берілді. Содан кейін маршрут белгілері мен өту мүмкіндігі туралы баяндама ұсынылды. Pennine Way 2015 жылдың сәуір айында 50 жылдығын тойлады. Сәуір айы бойы BBC One арнасында төрт бөлімді "Пеннин жолы" телесериалы көрсетілді.
Қолданылуы
Пеннин жолы жаяу жүргіншілердің арасында танымал, ал 1990 жылы Countryside Commission 12 000 ұзақ қашықтыққа және 250 000 күндізгі жаяу жүргіншінің жыл сайын жолдың толық немесе бір бөлігін пайдаланып жүргенін, сондай-ақ жаяу жүргіншілердің 2 миллион фунт стерлинг (1990) көлемінде жергілікті экономикаға үлес қосып, 156 жұмыс орнын тікелей қамтамасыз еткенін хабарлады. Жолдың танымалдылығы кейбір жерлерде жердің айқын эрозиясына алып келді, сондықтан оның жағдайын жақсарту үшін шаралар қабылданды, оның ішінде жолдың бөліктерін берік жерге ауыстыру, ал жұмсақ жерлерге тақташалар немесе ағаш төсемелер орнату. Жастар жатақтарында, кемпингтерде, қонақүйлерде және пабтарда тұру мүмкіндігі шектеулі, сондықтан жолға шығар алдында кейде ұзақ күнді (жол бойындағы екі нүкте арасында) немесе екі қысқа күнді таңдауға тура келеді, бұл кешкі уақытта жолдан ауысып (жақын ауылға немесе шаруашылыққа) барып, таңертең қайта жолға қосылуды қамтиды. Пеннин жолы басқа қоғамдық жолдармен 535 нүктеде қиылысады. Жол көптеген жолдармен кесіп өтеді және көптеген ауылдар мен қалалар арқылы өтеді, онда жақсы қоғамдық көлік қызметі бар. Бұл жолдың қысқа бөлігін сынап көруді немесе Пеннин жолын бірнеше демалыс күндеріне немесе ұзақ демалысқа бөлуді жеңілдетеді. Пеннин жолының көп бөлігі атқа мінуге немесе велосипедпен жүруге жарамсыз қоғамдық жаяу жолдарынан тұрады, бірақ Дербиширден Камбрияға дейін дерлік параллель Пеннин атты жолы бар. Бұл жол моторы бар көліктерді пайдаланбайтындарға ашық және Пеннин жолынан сәл оңтүстікке қарай басталады.
Accommodation is available at youth hostels, camp sites, bed and breakfasts and pubs, but is limited on upland stretches, so when planning the walk one must sometimes choose between a long day (between two places offering on route accommodation) or two shorter days involving an evening descent off route (to a nearby village or farm) with a morning re ascent. There are 535 access points where the Pennine Way intersects with other public rights of way. The route is crossed by many roads and passes through many villages and towns with good public transport. This makes it easy to sample a short section of the trail, or to split the Pennine Way across several holidays or long weekends. Most of the Pennine Way is on public footpaths, rather than bridleways, and not accessible to travellers on horseback or bicycle, but a roughly parallel Pennine Bridleway is open from Derbyshire to Cumbria. This route, open to anyone not using motorised vehicles, starts slightly farther south than the Pennine Way.
Бағыт
Ұлттық жол агенттігі жүргізген сауалнама бойынша, жолдың бүкіл ұзындығын басып өтетін жаяу жүргінші 287 қақпа, 249 ағаш қоршау, 183 тас қоршау және 204 көпірден өтуге міндетті. Бағыттың көп бөлігі қоғамдық жаяу жолдарында, қоғамдық ат жолдарында және басқа да қоғамдық көлік жолдарында орналасқан. Жаяу жүргіншіге 458 жол көрсеткіші көмек көрсетеді.
Пик ауданының ұлттық саябағы
Пеннин жолы бастапқыда Эдальден солтүстікке қарай Киндер Скаут жазығының ортасына дейін көтерілді. Эрозияны азайту үшін бағыты өзгертілді, қазір Жақыптың баспалдағы деп аталатын баспалдақтар арқылы жазыққа көтерілу үшін батысқа қарай жүреді. Содан кейін ол солтүстікке бұрылып, жазықтың батыс жиегімен Киндер құламасынан өтеді, Жылан асуы жолынан (A57) өтіп, Блеаклоуға көтеріледі. Шыңынан жол Лонгдендейлге дейін төмен түседі. Аңғарда ол Торсайд суқоймасының бөгетімен Крауденге жетеді – жолдың басынан бері 26 шақырым (16 миль) қашықтықтағы алғашқы ауыл. Крауденнен Пеннин жолы Лэддоу Рокстен өтіп, Йоркшир шекарасындағы Блэк Хилл шыңына көтеріледі. Ол Вессенден Хед Моор (Саддлворт Моордың шығыс бөлігі) және A635 жолы арқылы Вессенден аңғарына төмен түседі. Аңғардан шығып, A62 жолымен Ұлттық саябақтан шығады.
Оңтүстік Пенниндер
Стендиджден Пеннин жолы Йоркшир және Үлкен Манчестер шекарасын бойымен солтүстікке қарай шырша тастардың қатарынан өтеді. Ол A640 жолын, содан кейін A672 жолын кесіп өтеді, одан кейін M62 автожолын Уинди Хилл маңындағы ұзын жаяу көпірі арқылы кесіп өтеді. Автожолдан өткеннен кейін жол Blackstone Edge арқылы A58 жолына дейін, содан кейін бірнеше су қоймаларынан өтеді. Ол Кальдердейл жолымен Манкинхольс ауылынан жоғары өтеді, содан кейін Стодли Пайк ескерткішіне көтеріледі. Ескерткіштен ол Кальдер өзенінің аңғарына тік төмен түседі, ол Хабден Бридж қаласынан шамамен 2 км батысқа қарай орналасқан, бұл маршрут бойындағы ең ірі елді мекен. Жол Кальдер аңғарынан шығып, сиресіп орналасқан Колден ауылынан өтеді және Колден суын ежелгі тақта көпірмен кесіп өтеді. Содан кейін ол Уолшоу-Дин су қоймаларынан өтіп, "Тұмсықты биіктіктерге" шабыт берген деп есептелетін Топ-Уиденс қиратылысына көтеріледі. Содан кейін жол Понден Холлға дейін төмендейді және Каулинг және Лотерсдейл ауылдары арқылы шұңқырлы жерлерді кесіп өтеді. Лотерсдейлден жол Пинхоу-Бикон арқылы Крейвендегі Торнтонға дейін созылады. Содан кейін Лидс және Ливерпуль каналының Шығыс Мартоннан өтетін қысқа бөлігі және басқа да жайлы аймақтар бар, олар Аирдейлдегі Гаргрейв ауылына, A65 автожолының бойында жетеді.
Йоркшир Дальс ұлттық паркі
Гаргрейвтен солтүстікке қарай Пэннин жолы Эйрдейлге көтеріліп, Йоркшир Дейлс ұлттық паркіне кіреді. Ол Аиртон және Ханлит сияқты шағын ауылдар арқылы Малхам үлкен ауылына дейін далалық жолдармен өтеді. Содан кейін Малхам шыңының батыс жағындағы сатылармен көтеріліп, шыңның үстіндегі әктас жартастарын кесіп өтеді және солтүстікке қарай Малхам Тарнға қарай жалғасады. Сосын, жол Фантайнс Феллдің етегінен өтіп, Сильвердейлдің басына жетеді және Пен-и-Гент мұрнына өте тік бөлікте көтеріледі. Пен-и-Гент шыңынан Пэннин жолы Рибблсдейлдегі Хортон ауылына (Сеттл-Карлайл темір жолында) төмен түседі. Пэннин жолы содан кейін Рибблсдейлге дейін ескі Сеттл-Лангстротдейл керуен жолымен жүреді. Ол Линг Гиллдің шығыс шетінен өтіп, Кам Феллге көтеріледі, онда ол Дальс жолымен ортақ болатын римдік жолдың бағытын ұстанады. Содан кейін жол Додд Фелл төбесінен өтіп, Виддейл мен Следдейл арасындағы қыратпен жүреді, содан кейін Гейл және оған іргелес Хаус қалашығында Уэнслидейлге түседі. Жол аңғарды кесіп өтіп, Хардрауға жетеді, содан кейін Ұлы Шуннер құламасына 5 миль (8 км) көтерілу басталады. Құламаның үстінен Свалдейл және Твейт ауылы көрінеді. Содан кейін жол Кисдонның беткейімен өтіп, Свалдейлге қарай әдемі көріністер ашылады, Свал өзеніндегі Кисдон Форс сарқырамасынан өтеді және Келд ауылына жетеді. Келдтен жол Жағалаудан Жағалауға дейінгі жолмен қиылысады, содан кейін Тас аңғары деп аталатын жанама аңғарға көтеріліп, Ұлттық парктің солтүстік шекарасындағы Тан төбесі мен оның оқшауланған қонақ үйіне жетеді.
Солтүстік Пенниндер
Тан төбесінде Пеннин жолы Солтүстік Пеннин АОНБ-ға кіреді және құнарлы далалармен өтетін жолмен Sleightholme оқшауланған елді мекеніне жетеді, мұнда бағыт екіге бөлінеді. Басты бағыт тікелей солтүстікке қарай, құнарлы дала арқылы өтеді, «Құдайдың көпірінен» өтіп, A66 тас жолының астынан туннель арқылы өтеді. Балама бағыт Боуз қаласына кіріп, Балдерсдейлде басты бағытпен қайта қосылады. Балдерсдейлден жол Лундейлден өтіп, Тисдейлдегі Миддлтон шағын қаласына дейін төмендейді. Миддлтоннан жол Тиз өзенінің оң жағалауымен Тиздейлге қарай көтеріледі, Холвик ауылынан төмен. Ол Low Force және High Force сарқырамаларынан өтеді және Тисдейлдегі Forest шашыраңқы елді мекеніне жетеді. Тиз өзенінің жоғарғы ағысында жол Cow Green суқоймасының төменіндегі Cauldron Snout сарқырамасының жанынан көтеріледі. Содан кейін жол Maize Beck шағын аңғарымен көтеріліп, Пеннин жолындағы ең көп суреттелген орындардың бірі – High Cup Gill-ге жетеді. High Cup-тан жол Дафтон ауылына төмендейді. Дафтоннан Пеннин жолы тауларға қайта көтеріліп, Нок Фелл, Great Dun Fell, Little Dun Fell және соңында Крос Фелл шыңдарынан өтеді, бұл жолдың ең биік нүктесі. Бұл жерде ауа райы нашар болғанда жаяу жүргіншілер қиын жағдайларға тап болуы мүмкін, себебі Helm Wind желдің күші эскарптың оңтүстік-батыс беткейінен соғады. Ұзақ төмен түсуден кейін Гарригиллдегі Оңтүстік Тайн аңғарына жетеді. Содан кейін жол өзенге жақын орналасқан Алстон қаласына кіреді. Жол Оңтүстік Тайн аңғарымен төмен қарай, Уитли қамалының римдік бекінісінен өтіп, Слэггифорд және Кнарсдейлге дейін жалғасады. Лэмбли ауылынан жоғары, жол аңғардан шығып, Гринхед ауылының жанындағы A69 тас жолына дейін құнарлы дала арқылы өтеді.
Нортумберленд ұлттық паркі мен Шотландия шекарасы
Гринхедтен тыс жерде Пэннин жолы Адриан қабырғасындағы Тирлволл қамалынан өтеді. Келесі 18 шақырымдық (11 миль) жол Адриан қабырғасының жолымен бірге жүреді, қабырға бойынан Once Brewed-ден Рапишоу ойысына дейін, Хаустедс римдік бекінісінен батысқа қарай 2 шақырым (1 миль) қашықтықта. Қабырғадан жол Уорк орман арқылы солтүстікке қарай бағыт алады. Орманнан кейін, жол далалық жолдармен Шитлингтон жартасына дейін созылады және үлкен Беллингэм ауылына түседі. Падон төбесі мен Редесдейл орман шетінен өтетін көшпелі аймақтар келеді. Жол ақырында Редесдейлге жетеді – Блэкепбернхоу және Котоншопбернфутқа, Англиядағы ең ұзын атау үшін бәсекелесетін екі көршілес шағын ауыл. Содан кейін жол Реде өзенінің ағысымен Бёрнес ауылына дейін жоғары қарай жүреді. Пэннин жолының соңғы кезеңі, Бёрнесстен Керк Йетхолмға дейінгі Шевиот таулары арқылы 43 шақырым (27 миль) қашықтықты құрайды, ал жол бойында ешбір елді мекен жоқ. Ол әдетте бір күндік сапар ретінде жасалады, бірақ екі паналау үйі (немесе боти) бар. Жол ауылдан тік көтеріліп, содан кейін солтүстікке қарай Огре төбесінің жанында Шотландия шекарасын кесіп өтеді. Кезеңнің қалған бөлігінде жол Англия мен Шотландия арасында, шекараны белгілейтін қоршау бойымен ауысады. Англияға оралғаннан кейін, жол Чиу Гриндегі римдік бекінісінен өтеді және Дере Стрит римдік жолының бойын қысқаша ұстанады. Содан кейін жол шекаралық қырдан өтеді, желді Гейлдің ең биік нүктесінен өтеді. Кейрн төбесінің батыс жағында, жол Шевиоттың шыңына және кері төменге дейін жетеді, содан кейін шекаралық қоршаумен солтүстік-батысқа қарай күрт бұрылып, Колледж аңғарынан жоғары Шилге көтерілуге дейін паналау үйіне түседі. Содан кейін жол Шотландияға қарай төмендеп, Кирк Йетхолм ауылына кіреді. Жол шекаралық қонақүйінде аяқталады.
Жазбалар
Пеннин жолының аяқталу уақыты бойынша рекорд 2 күн, 10 сағат, 4 минут және 53 секундты құрайды, бұл рекордты Джон Келли 2021 жылдың 15-17 мамырында орнатқан. Келли бұған дейін 2020 жылдың шілде айында 2 күн, 16 сағат 46 минутпен бір апта рекордты ұстаған, бірақ Дэмиан Холл оны 2 күн, 13 сағат 35 минутпен жаңартқан. Осыған дейін Майк Хартли 31 жыл бойы рекордты сақтап келген (2 күн, 17 сағат 20 минут). Әйелдер арасындағы ең жылдам уақыт – 3 күн 46 минут, оны Анна Троуп 2021 жылдың 14-17 тамызында көрсеткен. Алдыңғы рекордты Сабрина Верджи 2020 жылдың 12-15 қыркүйегінде 3 күн, 2 сағат 28 минутпен жаңартқан. Пэннин жолының маршруты 2012 жылы құрылған "Спийн" жарысының негізі болып табылады.