Кіріспе

Аудиторияның реакциясын бағалау үшін БАҚ-қа берілген ақпарат. "Сынақ шары" немесе "желкен ұшыру" (Ұлыбританияда және басқа елдерде қолданылады) – аудиторияның реакциясын анықтау үшін БАҚ-қа таратылатын ақпарат. Компаниялар тұтынушылардың пікірін білу үшін баспасөз хабарламаларын жібереді, ал саясаткерлер саясаттағы өзгерістер туралы ақпаратты жария ету арқылы реакцияны бағалайды. Бұл термин француз тілінен келген. "Сынақ шары" француз тілінде "ballon d'essai" деп аударылады, бұл адаммен ұшуға дейін желдің бағытын және күшін анықтау үшін көтерілетін шағын шар. Ағылшын тілінде алғаш рет метафоралық мағынада қолданылған. Мысалы, компания бір жылдан кейін жаңа компьютерлік бағдарламаны жариялап, баспасөз материалдарында өнімге қызығушылық бар-жоқ екенін анықтауға тырысады. Егер жариялымдар жағымды болса, дамуға қаржы жұмсалады, ал егер кері болса, ресурстарды ысыраптап, жоба тоқтатылуы мүмкін. Компанияның өзінің атынан "сынақ шарларын" көтеру белгілі бір тәуекелді білдіреді; тым көп "көтерілсе", компанияның жұдырықсыз екені белгілі болуы мүмкін, ал оның хабарламаларына мән берілмейді. Сонымен қатар, компания жоспарланған өнімнің іске аспайтынын анықтауы мүмкін, бұл "будақтап" көріну құбылысына әкелуі мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

Саясатта сынақ шары көбінесе қасақана жаңалықтарды "ағызу" түрінде болады. Мысалы, 2012 жылдың маусым айының ортасында The New York Times Губернатор Эндрю Куомо мен оның командасы Нью-Йорк штатының оңтүстік аймағындағы бес округке гидрофракциялауды шектеу жоспарын қарастырып жатқанын жариялады. Бұл аймақтағы Марцелл тақтасы ең тереңде жатыр және бұрғылау осы аймақтағы жер асты суларын ластауы екіталай болды. Нью-Йорк энергия заңнамасына ұсынылған бұл өзгеріс даулы болғандықтан, Albany Times Union келесі күні бірінші бетке "жоспардың сынақ шар ретінде таратылуы" деген тақырыппен мақала жариялады, ол тез арада сын мен қолдауға ие болды. Америка тілінде "туды жоғары көтеріп, кім салют ететінін қарау" (яғни, мәселені көтеріп, реакцияны бағалау) деген фраза да сынақ шарының бір түрі болып саналады.

Ұлыбритания

1885 жылы Либералдық партияның жетекшісі Уильям Эварт Гладстонның ұлы Герберт Гладстон "Таймс" газетіне Ирландияның дербестігін қолдайтынын білдірген хат жазды. Бұл хат Гаварден қамалындағы Гладстон отбасының үйінің атымен "Гаварден желкені" деп аталды. Тарихшылар бұл Гладстон отбасы арасында келісілген болуы мүмкін-мүмкін емес екенін анық білмейді, бірақ реакция оңды болғандықтан Гладстон өзі және партиясы осы саясатты ресми түрде қабылдады.

Ирландия

Әділет министрі Брайан Ленихан 1960 жылдары Ирландияның Ұлттар Достастығына қосылуын ұсынды. Ол бұл ұсынысты Taoiseach, Шон Лемасстің тапсырмасы бойынша жасады. Бірақ ирланд қоғамының және жалпы халықтың реакциясы жағымсыз болды. Лемас пен Ленихан бұл идеядан бас тартуға келісті, Лениханның жеке пікірімен, үкімет атынан емес, теориялық тұрғыдан сөйлегенін мәлімдеді.