Кіріспе
1957–1959 жылдарғы аргентиналық комикс. "El Eternaut" (lang es) – Франсиско Солано Лопестің суреттерімен Гектор Герман Остерхелд жасаған аргентиналық ғылыми-фантастикалық комикс. Ол алғаш рет 1957–1959 жылдары "Hora Cero Semanal" журналында жарық көрді. Алғашқы жариялануынан бері, әсіресе Оңтүстік Америкада, жанрының әмбебап шедеврі деп есептеледі. Остерхелд 1969 жылы Альберто Бреччиа салған (бірақ аяқталмаған) "El Eternauta" комиксінің жаңа өңделген нұсқасына және 1976 жылы Солано Лопеспен қайта жұмыс істеген "El Eternauta II" жалғасына оралды. Екі жұмыста да саяси мән мен сюжет айқынрақ көрінеді, себебі Остерхелд ел мен аймақтың саяси жағдайларына алаңдаған. 1976 жылы HGO (Аргентинада осылай танымал) "El Eternauta II" жариялаған кезде, ол қыздарымен бірге солшыл партизандық ұйым "Montoneros"-қа қосылған еді. Бір жылдан кейін ол отбасының барлық мүшелерімен бірге Ұлттық қайта құрылымдау процесі кезінде із-түзсіз жоғалып кетті. 1983 жылы елде демократия қайта орнатылғаннан кейін "El Eternauta" әртүрлі авторлар мен суретшілердің қатысуымен бірнеше жалғастар мен нұсқаларда жаңа өмірге енді, ал түпнұсқалық жұмыс Аргентинаның ең маңызды және ықпалды комиксі/историетасы саналады.
The Eternaut (lang es) is a science fiction Argentine comic created by Héctor Germán Oesterheld with artwork by Francisco Solano López. It was first published in Hora Cero Semanal between 1957 and 1959. Since its original release it has been hailed as a universal masterpiece of its genre, especially in South America. Oesterheld returned to El Eternauta with a remake published in 1969 (illustrated by Alberto Breccia and left unfinished), and a sequel, El Eternauta II, published in 1976 (working again with Solano López). Both works featured a more overtly political subtext and story, as Oesterheld was increasingly concerned and disturbed by the political conditions of his country and region. By the time HGO (as he's popularly known in Argentina) published El Eternauta II in 1976, he and his daughters had already joined the leftist guerrilla group Montoneros, and one year later he was disappeared —along with almost all of his family— by the National Reorganization Process. Since the restoration of democracy in the country in 1983, El Eternauta has been continued in a string of different sequels and versions by a variety of writers and artists, while the original work is now considered as the most important and influential historieta/comic of Argentina.
Жариялану тарихы
"Этернаута" алғаш рет 1957 жылғы 4 қыркүйекте "Hora Cero Suplemento Semanal" журналында жарық көрді. Тезірек сәттілікке ие болған сериялық басылым 1959 жылға дейін жарияланды. 1961 жылы "Eternauta" атты арнайы журналда қайта басылды. 1969 жылы комикстің авторы Гектор Герман Остерхелд "El Eternauta" комиксін қайта жазды, оқиғаға өзгерістер енгізіп, саяси сілтемелерді және зорлық-зомбылықты арттырды. Бұл диктаторлық режимдерге және АҚШ империализміне ашық сын болды. Осы нұсқада Альберто Бреччиа салған суреттер болды, ол оқиғаны бастапқы стильден ерекшеленетін, тәжірибелік және бірегей стильде бейнеледі. Ол алғаш рет 1969 жылғы 29 мамырда "Gente" апталығында жарық көрді. Келесі жылдары серия "Linus", "El Globo", "Alter Alter", "Il Mago", "Charlie Mensuel" және "Metal Hurlant" сияқты бірнеше еуропалық журналдарда жарияланды. 1975 жылдың желтоқсанында "Ediciones Record" "Skorpio" журналында "Eternauta II" комиксінің жаңа бөлімдерін жариялауды бастады. Остерхелд оқиғаны қайтадан жалғастырды, ал суреттерін түпнұсқа нұсқаның авторы Франсиско Солано Лопес жасады. "Қанды соғыс" және кезеңнің саяси репрессиясынан алаңдаған Остерхелд диктатураны сынады. Ол өзін оқиғаның баяндаушысы ретінде көрсетті. Тыйым салынған "Montoneros" солшыл ұйымына қыздарымен бірге қосылған Остерхелд тарауларды жасырын жерлерден жазды. Ол 1977 жылы жоғалып кетті. Остерхелд 1979 жылдан кейін қайтыс болған деп есептеледі, ол соңғы рет тірі екені туралы хабарланған. Оның қыздары мен күйеулері де жоғалып кетті. Тек оның жесірі мен екі немересі аман қалды, ең кішісі анасы түрмеде болған кезде дүниеге келгеннен кейін үкіметтен босатылды. Басқа авторлар да осы саганы жалғастырды. Демократия қайта орнатылғаннан кейін 1983 жылы жарық көрген "El Eternauta, Tercera Parte" үшінші бөлімі орташа сәттілікке ие болды. Ол комикстің саяси мазмұнының жалғасы емес, тағы бір ғылыми-фантастикалық комикс болғаны үшін сынға ұшырады. Кейінгі тараулар, "El mundo arrepentido" және "El Eternauta, El regreso" суреттерін тағы да Солано Лопес салған. 2015 жылы "Fantagraphics Books" осы туындыны "The Eternaut" деген атпен ағылшыл тіліне алғаш рет аударды. Аудармасын Эрика Мена жасады. Бұл басылым 2016 жылғы "Айснер" сыйлығын "Үздік мұрағаттық жинақ/жоба" номинациясында жеңіп алды. 1982 жылы жарық көрген итальяндық "L'Eternauta" комикс журналы атын басты кейіпкерден алған. Ол бастапқыда 1983 жылы Онгароның сериядағы жұмысын ұсынды. Италиялық поп-рок тобы "Eternauti" де осы комикстен атын алды.
Остерхелдтің
El Eternauta (1957) (сценарий) және Ф. Солано Лопес (сурет)
El Eternauta, segunda parte (1976) (сценарий) және Ф. Солано Лопес (сурет)
El Eternauta, remake (1969) (сценарий) және А. Бречча (сурет)
El Eternauta, segunda parte (1976) (script) and F. Solano López (art)
El Eternauta, remake (1969) (script) and A. Breccia (art)
Сюжет
Комикстің бастапқы оқиғасы Буэнос-Айрес пен айналасындағы қалалық аймақты кенеттен жауып, бірнеше сағат ішінде көптеген өмірді құртатын құпиялы, қауіпті қардың жаууымен басталады. Хуан Сальво, оның үйінде трико ойнаған бірнеше досы (Фавалли, Лукас және Полски), оның әйелі мен қызы Хуан Сальвоның үйінің қорғанысы және Фаваллидің тапқырлығының арқасында өлімге әкелетін қардан аман қалады. Олар қиындыққа төтеп беру үшін арнайы костюмдер жасап, үйден шығып, қажетті жабдықты жинауға кіріседі. Осы сапарлар барысында олар он екі жасар Паблоны табады және ақылдан безген немесе мұқтаж болған тірі қалғандардың өзі де қауіпті қар сияқты қауіпті болуы мүмкін екенін түсінеді. Қар жауғанның бірнеше күнінен кейін олар осы құбылыстың Жерге келген шетелдіктердің шабуылынан туындағанын біледі. Оларды әскерге шақырып, басқыншылармен күресуге жібереді. Осы уақытта Сальво бірнеше әскери серіктерімен, атап айтқанда токар Франко және журналист Москамен танысады. Елдің астанасына қарай жорық жасағанда, олар алып жәндіктермен (Cascarudos, "Қоңырқайлар"); адамдардан гөрі көп саусақтары бар, әсіресе оң қолдарында (Manos, "Қолдар"); ғимараттарды қиратуға қабілетті алып бронелі піл тәрізді жандар (Gurbos); және тұтқынға алынып, өзгертілген адамдармен (Hombres robot, "Робот адамдар") әр түрлі жағдайларда шайқасады. Бұл жандардың барлығы – имплантаттар немесе қорқыту құрылғылары арқылы қашықтан басқарылатын, жасырын күйде қалатын және бәрін алыстан бақылайтын нағыз басқыншылар, los Ellos ("Олар") құралы. Бірнеше жеңіске жеткеннен кейін, олардың күштері жеңіліске ұшырап, азаяды. Хуан Сальво әйелі мен қызымен бірге жасырыну үшін қайтуға шешім қабылдайды. Жақындап келе жатқан ядролық зымыран Фавалли мен Франкоға үлкен жаһандық соғыс басталғанын және олар бос қолмен қайта алмайтынын түсіндіреді. Сальво оларға қосылуға мәжбүр болады. Үштік Буэнос-Айрестегі шетелдіктердің штаб-пәтеріне шабуыл жасағаннан кейін, қала ядролық шабуылмен жойылмас бұрын қашып үлгереді. Бірте-бірте шетелдіктер елдегі тірі қалғандарды күрделі алдаудың бөлігі ретінде "қардан таза аймақтарға" әкеледі. Сальвоның тобы бөлініп кетеді, ол әйелі мен қызымен бірге шетелдік ғарыш кемесінің бірін пайдаланып қашуға тырысады. Ол кездейсоқ түрде кемедегі уақыт саяхаты құрылғысын іске қосып алады. Нәтижесінде, үшеуі "тоқтама" деп аталатын бөлек уақыт өлшемдерінде жоғалып кетеді. Хуан Сальво оларды іздеп уақыт аралығында саяхаттай бастайды, соңында оны мәңгілік саяхатшы, Этернаута деп атайды.
Талдау
Көптеген комикс суретшілері мен мамандандырылған баспасөз өкілдері Остерхелдтің тереңдегі әртүрлі интерпретацияларын, жасырын сілтемелерін және екі жақты оқылу мүмкіндіктерін атап өтті. Остерхелд кейіпкерлердің әрдайым адамдар тобы болғанын, кейде үлкен, кейде кішкентай болғанын айтты, оны ол "топтық батыр" немесе "топтағы батыр" деп атады. Ол бұл тұжырымды жеке батырдан гөрі құндырақ деп санайды, себебі жеке батыр көбінесе басқалардың көмегінсіз жеңіске жетеді. Сыншылар жаулап алушылардың әдістерін сол кезде елде болған әртүрлі әскери төңкерістерге жасалған жасырын сілтемелер деп жиі салыстырады. Остерхелд жазған үш нұсқа (бірінші бөлігі, оның жаңадан жасалуы және екінші бөлігі) Педро Эухенио Арамбуру, Хуан Карлос Онгания және Ұлттық Ұйымдастыру Процесінің де-факто үкіметтерімен бір мезгілде жарық көрді. Сондай-ақ, "Эллостан" басқа, жаулап алушылардың ешқайсысы шынайы зұлым емес екендігі айтылды; олар басқалардың бұйрықтарын орындауға мәжбүр болған құрметті жандар. Сыншылар Остерхелдтің "Лас соғысқа" қарсы концептуалды шабуыл жасағанын немесе таптық күрес туралы аллегория жазғанын болжайды.
Бейімделу
Адольфо Аристарайн, Фернандо Соланас немесе Густаво Москера сияқты режиссерлер фильмге бейімдеуге қызығушылық танытты, бірақ онымен байланысты ақылға қонымды өндіріс шығындарын қамтамасыз ете алмады. 2008 жылы, жазушының жесірі Эльза Остерхелдтің қадағалауымен, итальяндық өндіріс компаниясы түпнұсқа комиксті фильмге бейімдеу жұмыстарын жүргізді. Оқиға Буэнос-Айресте өрбіту жоспарланған, сондай-ақ INCAA-мен бірлесіп өндіріс құру мүмкіндігі талқыланды. Дегенмен, 2009 жылы Мартель өндірушілермен концептуалдық келіспеушіліктерге байланысты жобадан бас тартты. 2017 жылдың 4 қыркүйегінде, комикстің жарық көрген күнінің 60 жылдығына арналған шарада, Аргентинадан тәуелсіз суретшілер тобы түпнұсқа комикстің шағын бөлігінен жасалған "60 секунд қараңғылық" атты анимациялық қысқаметражды фильмді ұсынды. 2020 жылдың ақпан айында "The Eternaut" комиксі Netflix үшін телесериалға бейімделетіні жарияланды. Сериалды Бруно Стагнаро режиссерлік етеді, және оқиға заманауи контекстке бейімделген болады.