Кіріспе

Гей ойындарының негізін қалаушы Том Уэдделл (шын аты Томас Флубачер; 1 қараша 1937 жыл - 11 шілде 1987 жыл) – американдық дәрігер, 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында қатысқан онсайысшы және Гей Олимпиадасының (кейін Гей ойындары деп аталды) негізін қалаушы. Бұрынғы водевиль акробаттары тәрбиелеген Уэдделл жеңіл атлетикада өте жақсы нәтижелер көрсетіп, кейін медицина институтын бітірді. Ол 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысып, мансабын аяқтаған жарақаттан кейін Сан-Францискода сәтті медициналық практика ашты. Гей боулинг лигасынан алған тәжірибесінен шабыттанған Уэдделл спорттық рухты, жеке жетістіктерді және баршаға ашық болуды баса назарға алып Гей Олимпиадасын құрды. Оның сонымен қатар, спортшы Сара Левинштейнмен бір қызы болды. 1985 жылы ЖИТС диагнозы қойылып, 1987 жылы қайтыс болды. Оның өмірі мен ЛГБТ тарихына қосқан үлесі постүндемдік түрде көптеген жолдармен құрметке бөленді.

Ерте өмір

Уэдделл Томас Флубахер Нью-Джерси штатындағы Патерсон қаласында католик неміс-американдық отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы ол жасөспірім шағында ажырасып, он бес жасында Джин мен Хейзел Уодделлдермен бірге тұруға кетті, оларға шаруа жұмыстарын жасады; олар оны алты жылдан кейін асырап алды. Уодделлдер бұрынғы водевиль акробаттары болғандықтан, Томды гимнастикамен шұғылдануға ынталандырды. Джин Уодделл – Эмпайр Стейт Билдингінің шатырында тепе-теңдік сақтаған акробаттардың танымал суретіндегі адамдардың бірі. Том Уэдделл орта мектепте спортпен айналысып, көзге түсті. Уэдделл Массачусетс штатындағы Спрингфилд колледжіне жеңіл атлетикадан стипендия алып оқуға түсті. Алғаш физикалық тәрбие мамандығын таңдаған, бірақ гимнастика командасының қатарласы және капитанының күрт қайтысынан кейін медицинаға дайындыққа ауысты, бұл оқиға оны терең әсер етті. Спрингфилдте ол гимнастика және футбол командаларында өнер көрсетті. 1959 жылдың жазында Том Массачусетс штатының батысындағы балалар лагерінде жұмыс істеді, онда ол алғашқы сүйіктісі, социалист Энге Менакермен танысты, ол кезде 63 жастағы адам еді. Олар Менакер 1985 жылы 90 жасқа толғанша өмірінің соңына дейін жақын болды. Ол келесі жылдың 11 шілдесінде Сан-Францискода (Калифорния) 49 жасында қайтыс болды. Оның соңғы сөзі: "Жарайды, бұл қызықты болар."

Құрметтеулер

2013 жылы Уэдделл ЛГБТ тарихы мен тұлғаларын құрметтейтін ашық аудандағы Legacy Walk-ке енгізілді. 2014 жылы Сан-Францискода Лех Валенсаның есімімен аталған көше, Валенсаның гомофобиялық пікіріне байланысты доктор Том Уэдделл көшесі деп аталды. Бұл көшеде Том Уэдделл атындағы денсаулық орталығы бар еді. 2014 жылы Уэдделл Сан-Францисконың Кастро ауданындағы "Өз саласында маңызды үлес қосқан" ЛГБТҚ тұлғаларын еске алатын Rainbow Honor Walk-тың алғашқы құрметті тұлғаларының бірі болды.