Кіріспе

Англо-ирландтық инноватор (1842–1912 жж.)

Осборн Рейнольдс (23 тамыз 1842 – 21 ақпан 1912) – сұйық динамикасын түсінудегі ирланд туған инноватор. Оның қатты денелер мен сұйықтықтар арасындағы жылу алмасуын зерттеуі қазандықтар мен конденсаторлардың конструкциясын жақсартты. Ол өзінің барлық еңбек өмірін қазіргі Манчестер университетінде өткізді.

Өмір

Осборн Рейнольдс Белфаста дүниеге келді және көп ұзамай ата-анасымен бірге Дедхэмге (Эссекс) көшіп барды. Ол Кембриджде математиканы оқыды, себебі 1868 жылы профессорлық лауазымға үміткерлік білдіргенде өзінің айтуынша: "Бала кезімнен-ақ механикаға және механика ғылымының негізінде жатқан физикалық заңдарға деген терең қызығушылығым болды. Менің назарым түрлі механикалық құбылыстарға аударылды, оларды түсіндіру үшін математика білімінің қажет екенін түсіндім". Кембриджді бітіргеннен кейін бір жыл бойы Лондонның Лоусон мен Мансерг фирмасында азаматтық инженер ретінде жұмыс істеді, Лондон (Кройдон) кәріз жүйесімен айналысты. Ол Уочеттегі Сент-Дикуман шіркеуіне жерленді. 1883 жылы Рейнольдс классикалық тәжірибеде су ағынының түрлі жылдамдықтарындағы мінез-құлқын зерттеді, үлкен құбырдың ортасына боялған судың шағын ағыны жіберілді. Үлкен құбыр шыныдан жасалған, соның арқасында боялған ағынның қабатын бақылауға болады, ал құбырдың соңында су жылдамдығын өзгертуге арналған ағын реттегіш клапан орналасқан. Жылдамдық төмен болғанда, боялған қабат үлкен құбырдың бойымен айқын сақталды. Жылдамдық артқанда, қабат белгілі бір нүктеде бұзылып, сұйықтықтың көлденең қимасы бойынша тарады. Осы оқиға ламинарлық ағыннан турбулентті ағынға өту нүктесі болды. Осы тәжірибелердің нәтижесінде динамикалық ұқсастық үшін өлшемсіз Рейнольдс саны пайда болды – инерция күштерінің тұтқыр күштерге қатынасы. Рейнольдс сондай-ақ турбулентті ағындарды орташалау деп аталатын әдісті ұсынды, онда жылдамдық сияқты шамалар орташа және ауытқу компоненттерінің қосындысы түрінде беріледі. Мұндай орташалау турбулентті ағынды 'жалпы' сипаттауға мүмкіндік береді, мысалы Рейнольдс орташаланған Навье-Стокстің теңдеулерін қолдану арқылы. Рейнольдстың сұйықтық механикасына қосқан үлесі кеме құрылысшыларына ("теңіз сәулетшілеріне") естен шыққан жоқ. Кеменің кішкентай масштабтағы моделін жасау және толық көлемдегі кемеге қатысты пайдалы болжамдық деректер алу мүмкіндігі тікелей тәжірибешінің Рейнольдстың турбуленттілік принциптерін сүргіштік кедергі есептеулеріне қолдануымен байланысты, сонымен қатар Уильям Фроудтың гравитациялық толқын энергиясы және таралу теориясын дұрыс қолданумен байланысты. Рейнольдс өзі кеме дизайнына қатысты бірнеше мақалаларын "Трансакшнс оф зе Институшн оф Невл Архитектс" журналында жариялаған.

Жарияланымдар

Оның сұйықтық динамикасы саласындағы жарияланымдары 1870-ші жылдардың басында басталды. 1890-шы жылдардың ортасында жарияланған оның соңғы теориялық моделі бүгінгі күнге дейін қолданылатын стандартты математикалық құрылым болып табылады. Оның ең маңызды еңбектерінің атаулары:

Басқа жұмыстар

Рейнольдс шамамен жетпіс ғылыми және инженерлік зерттеу еңбектерін жариялады. Оның мансабының соңында олар жинақ түрінде қайта басылып, үш томды құрады. Олардың каталогы мен қысқаша мазмұндамаларымен "Сыртқы сілтемелер" бөлімінен танысуға болады. Сұйықтықтар динамикасынан өзге, термодинамика, газдардың кинетикалық теориясы, будың конденсациясы, бұрандалы винтті кемелерді жылжыту, турбиналық кемелерді жылжыту, гидравликалық тежегіштер, гидродинамикалық майлау және Джульдің механикалық жылу эквивалентін дәл өлшеуге арналған зертханалық құралдар да зерттелді. Оның майлау саласындағы еңбегі үшін Дункан Даусон оны 23 "Трибология маманы" қатарына қосты. Рейнольдс 1880 жылдары ұсақ бөлшекті материалдардың, соның ішінде дилатантты материалдардың қасиеттерін зерттеді. 1903 жылы оның 250 беттен тұратын "Ғаламның кіші механикасы" атты кітабы жарық көрді, онда ол ұсақ бөлшекті материалдардың механикасын "Ғаламдағы барлық физикалық деректерді түсіндіре алатын" деңгейде жалпылауға тырысты. Оның мақсаты – сұйық күйде деп есептеген эфир теориясын құру еді. Бұл идеяларды түсіну және бағалау өте қиын болды, сондай-ақ сол кезде физика саласындағы басқа дамыған жаңалықтармен озылып қалды.