Кіріспе

Көне инду қоғамының оттық рәсімі

Агнихотра (IAST: Agnihotra, Devnagari: अग्निहोत्र) – қатаң рәсімдерге сәйкес қасиетті отқа гхи (tұйық май) ұсынудың яджнясы. Бұл рәсімге Шраута дәстүріндегілер күніне екі рет ысытылған сүт ұсынуы да кіруі мүмкін. П. Э. Дюмонт бұл рәсімді "өнімділік сиқыры" және "күн сиқыры" деп сипаттаған, ол күн бату мен күн шығу кезінде күнді символдық түрде сақтап, жаратуға көмектеседі. Бұл дәстүр Веда дәуіріне дейін жетеді; брахмандар Агнихотра рәсімін Ригведадан үзінділерді оқып орындайды. Бұл пан-индо-ирандық мұраның бір бөлігі болып табылады, оған Иранның зороастриялық Ясна Хаптаңхаити деп аталатын отқа табыну рәсімі де кіреді. Веда дінінің тарихи тұсында Агнихотра ең қарапайым қоғамдық рәсім болды, және әрбір брахман мен вайшья отбасының басшысы оны күніне екі рет орындауға міндетті болды. Бұл рәсім Үндістанда Упанишадтар арқылы діни орындау ретінде бұрыннан танымал болған. Қазір бұл дәстүр Оңтүстік Азияның, әсіресе Үндістан мен Непалдың көптеген аймақтарында қолданылады. Агнихотра рәсімін орындайтын брахман Агнихотри деп аталады.

Алдын ала мәліметтер

Бұл рәсім күніне екі рет орындалады, күн шығу алдында немесе кейін, және күн батқаннан кейін немесе түнгі алғашқы жұлдыз пайда болғаннан кейін. Таңғы және кешкі агнихотралар рәсімді орындаушылардың жасайтын мантралары мен әндерімен ерекшеленеді. Құрбандыққа кем дегенде төрт адам қатысады: құрбандық ететін адам, ол рәсімді (брахман) орындау үшін дін қызметкерлерін жалдайды, оның әйелі, адхвариу және сүт сауушы. Ведалық рәсімдерді әдетте төрт дін қызметкері орындайды: жоғарыда аталған адхвариу, ол құрбандықтың физикалық жақтарына жауапты және Яджурведаны оқиды, Ригведаны оқитын хотри, Самаведаның гимндерін орындаушы удгатри, және рәсімді қадағалайтын брахман, сондай-ақ кез келген қателерді түзеу үшін Атхарваведаны оқиды. Үш от бар: шығыс жақтағы ахавания деп аталатын, төртбұрышты от алаңында жағылатын от, батыс жақтағы гарапатия деп аталатын, үй иесінің отын бейнелейтін дөңгелек от алаңында жағылатын от, және оңтүстік жақтағы дакшинагни (Оңтүстік от) деп аталатын от. Рәсімдер кезінде покер, агнихотрастали деп аталатын ыдыс, срува деп аталатын қасық және агнихотрахавани деп аталатын үлкен кесе қолданылады. Ритуалдық кеңістіктің ортасында веди деп аталатын, топырақтан жасалған алтарь орналасқан, онда рәсімді орындау құралдары қойылады.