Кіріспе

Құс түрі. Кішкентай сақиналы құс (Charadrius dubius) – шағын денелі құс. Charadrius туысының атауы төртінші ғасырдағы Вульгатада еске алынған сары түсті құсқа арналған кейінгі латын сөзінен шыққан. Бұл сөз ежелгі грек тіліндегі "харадриос" сөзінен туындаған, ол өзен аңғарларында кездесетін құс (харадра – "шатқал"). "Dubius" латынша сөзі "күмәнді" деген мағынаны білдіреді, себебі 1776 жылы жазған Сонерат бұл құстың қарапайым сақиналы құстың бір түрі болуы мүмкін деп санайтын.

Сипаттама

Ересек кішкентай сақиналы тырнақтардың арқасы мен қанаттары сұр қоңыр, құрсағы ақ, ал кеудесі бір қара жолақты мойнымен ақ түсті болады. Басында қоңыр қақпақ, ақ маңдай, көздерінің айналасында ақ жолақты қара маска және қысқа қара мүңкісі болады. Аяқтары ет тәрізді, ал бармақтары толығымен қосылған. Бұл түр үлкен сақиналы тырнақтан аяқтарының түсімен, басының пішінімен және анық сары көз шеңберінің болуымен ерекшеленеді.

Тіршілік ету орындары мен таралу аймағы

Олардың көбейетін жері – тұщы суға жақын ашық қиыршық тасты аймақтар, оның ішінде қиыршық тас карьерлері, аралдар және Палеарктиканың, соның ішінде Солтүстік-Батыс Африканың өзендерінің жағалары. Олар жердегі тастарға, өсімдік өте аз немесе жоқ жерлерге ұя салады. Ата және аналық екеуі де жұмыртқаларды кезекпен басып шығарады. Олар көшпенді және Африкада қыстайды. Бұл құстар көбінесе көзбен көріп, лайлы жерлерде тамақ іздейді. Олар жәндіктер мен құрттармен қоректенеді.

Кіші түрлер

Үш түрше танылды. C. d. curonicus J. F. Gmelin, 1789 Еуразия, Ресейдің Шығыс бөлігі, Жапония, Корея, Қытай және Солтүстік Африкада кездеседі. Қыстауын Сахара, Шри-Ланка, Индонезия және Қытайда өткізеді. C. d. jerdoni (Legge, 1880) Үндістан, Шри-Ланка, Пәкістан және Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған. C. d. dubius Scopoli, 1786 Филиппин, Жаңа Гвинеядан Бисмарк архипелагына дейін қоныстанған.

Қорғау

Шағын сақиналы құс – Африка-Еуразия көшпенді су құстарын сақтау туралы келісімге (AEWA) қатысатын түрлердің бірі.