Кіріспе

Фан Ван Кхай (; 25 желтоқсан 1933 – 17 наурыз 2018) – вьетнамдық саясаткер, Вьетнамның бесінші премьер-министрі. 1997 жылдың 25 қыркүйегінен 2006 жылдың 27 маусымында отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. Ол технократ, жаңашыл және қайырымды көшбасшы ретінде танылады. Хошимин қаласының Кю Чи ауылында, патриотизм мен шетелдік басқыншыларға қарсы күреске берілген отбасында дүниеге келген. Кхай өте ерте жасынан патриоттық сезімге толы болды және Франция мен АҚШ-қа қарсы екі соғыста қатысты. Фан Ван Кхай 1997 жылдың 25 қыркүйегінде премьер-министр болып тағайындалды. Өзінің алдыңғы іріктеушісі Во Ван Киеттің жолын жалғастыра отырып, Кхай халықаралық интеграцияны кеңейтті және Вьетнамды 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан аман алып шықты. Ол экономикалық басқаруда тәжірибесі мол технократ, өзінің ізашарларынан гөрі көңілді және Вьетнамның ДСҰ-ға қосылуын қолдайды. Сыбайлас жемқорлық мәселесін шеше алмағандықтан, 2006 жылдың 27 маусымында Кхай президент Трэн Дюк Лонг пен Ұлттық Ассамблея төрағасы Нгуен Ван Анмен бірге мерзімі біткенге дейін өз еркімен отставкаға кету туралы өтініш берді.

Өмір және мансап

Фан Ван Хай 1933 жылғы 25 желтоқсанда Француз Индокитайындағы Сайгонның Цю Чи ауданындағы Тан Тонг Хой коммунасында дүниеге келген. Жастық шағында-ақ революциялық ұйымдарда жұмыс істеген. Бірінші Индокитай соғысы аяқталғаннан кейін және елдің бөлінуінен кейін Фам Ван Хай Солтүстік Вьетнамға көшіп кету мүмкіндігін пайдаланды. Фан Ван Хай 1947 жылы революцияға қосылып, 1959 жылғы 15 шілдеде Вьетнам Коммунистік партиясының мүшесі болды. 1954 жылдан 1959 жылға дейін Солтүстік Вьетнамда жер реформасын зерттеп, жұмыс істеді, содан кейін 1965 жылға дейін Мәскеудегі Совет Одағының Экономика университетінде тілдерді оқыды. Соғыстан кейін Фан Ван Хай уақытша Хошимин қаласының мэрі болды. 1997 жылғы 24 қыркүйектен 2006 жылғы 24 маусымға дейін Вьетнам Социалистік Республикасының Премьер-министрі қызметін атқарды. Ол АҚШ-қа сапарлаған Вьетнамның тұңғыш Премьер-министрі болды және президент Джордж Бушпен кездесті. 2006 жылғы 24 маусымда ол президент Трэн Дук Лонгпен бірге отставкаға кетуін жариялады. 1998 жылғы 15 желтоқсаннан 2001 жылғы 5 қарашаға дейін АСЕАН төрағасы қызметін атқарды. Фан Ван Хай Вьетнамның саяси жүйесінде елдің экономикалық ашылуын қолдаған, орташа реформатор ретінде танылды. 2018 жылғы 17 наурызда Хошимин қаласындағы үйінде қайтыс болды.

Жеке өмір

Оның әйелі Нгуен Тхи Сау, Хошимин қаласының жоспарлау және инвестиция департаментінің бұрынғы орынбасар директоры. Ол 2012 жылы қайтыс болды. Медиа хабарлауынша, оның Фан Мин Хоан деген ұлы мен Фан Тхи Бах Йен деген қызы бар.