Кіріспе

Папалоапан өзені (Lang es) – Мексиканың Веракрус штатының маңызды өзендерінің бірі. Оның атауы "көбелектер өзені" деген мағына беретін нахуатль тіліндегі папалоапан сөзінен шыққан. 1518 жылы Хуан де Грихальва экспедициясы бұл өзенді ашып, оны Рио-де-Альварадо деп атаған. Папалоапан Веракрус және Оахака штаттарының шекарасындағы Сьерра-Мадре-де-Оахака тауларынан бастау алады. Оахакадағы Сан-Хуан-Баутиста-Тюкстепек қаласының оңтүстік-батысында Санто-Доминго және Валье-Насьональ өзендері қосылған жерде қалыптасады. Тонто өзені – тағы бір маңызды саласы. Папалоапан солтүстік-шығысқа қарай жағалау жазығы арқылы ағып, Алварадо лагунасына құяды. Өзен алабының ауданы Мексикадағы екінші ең ірі алап болып табылады және 3,3 миллионға жуық халқы бар 244 муниципалитетті қамтиды. Сан-Хуан-Баутиста-Тюкстепек және Тлакотальпан (Веракрус) қалалары Папалоапанның жағасында орналасқан. Бұрын Папалоапан өзенінің алабында жиі су тасқындары болып тұратын, кейде оларға циклон да себеп болар еді. 1944 жылдың қыркүйегіндегі аса ауыр су тасқынынан көптеген адамдар қаза тауып, мүліктері жойылды. Тонто өзеніндегі Мигель Алеман тоғаны бұл мәселені азайтты, бірақ 1955 жылы тоған салынғаннан кейін де су тасқындары қайталанды. 1958 және 1969 жылдары да су тасқындары болды. Ал, Санто-Доминго өзенімен келген шөгінділер Папалоапан өзенінің су өткізу қабілетін төмендетіп келді. 1989 жылы Санто-Доминго өзенінде Cerro de Oro тоғанының салынуы су тасқындарының ауқымын басқарылатын деңгейге дейін азайтты. Оахака және Веракрус штаттары өзен алабын дамыту үшін бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Жоспарларға ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыру үшін суару жүйелерін енгізу, орман және балық шаруашылығын дамыту, сондай-ақ жолдар мен өзен арқылы жүретін көліктерді жақсарту кіреді. Жоспарланған жобалар экологиялық зиянды болдырмауға бағытталған.