Қуино: Аргентиналық суретші және "Мафальда" авторы

Кіріспе

Аргентиналық карикатурист (1932–2020)

Хоакин Сальвадор Лавадо Тежон, кеңінен Quino (ˈkino; 17 шілде 1932 – 30 қыркүйек 2020) аттарымен танымал, аргентиналық карикатурист болған. Оның Mafalda комиксі (1964 жылдан 1973 жылға дейін жарияланды) Америка мен Еуропаның көптеген елдерінде танымал және оның әлеуметтік сатираны қолданып, өмірдегі шын мәселелерге сынды пікір білдіруі үшін жоғары бағаланған.

Ерте өмір

Хоакин Сальвадор Лавадо Тежон 1932 жылдың 17 шілдесінде Аргентинаның Мендоса қаласында, Малагадағы Фуэнгироладан көшіп келген андалусиялық ата-аналар отбасында дүниеге келді. Испан тіліндегі есімдердің дәстүріне сәйкес, "Лавадо" - оның әкесінің тегі, ал "Тежон" - анасының тегі. Ата-анасының шектеулі әлеуметтік байланысының арқасында ол алты жасқа дейін андалусиялық акцентпен сөйледі. Кейінгі жылдары да ол ата-анасының испан мәдениеті мен фламенкоға деген құрметін сақтады. 1990 жылы Испания азаматтығын алды және Испания мен Аргентинаның қос азаматтығын сақтады. Оны бала кезінен бастап інісі, иллюстратор Хоакиннен ажырату үшін "Квино" деп атады, ол оның ерте жасында карикатураға деген құштарлығын оятуға көмектесті. 1945 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, ол Мендосаның Көркем өнер мектебіне (Escuela de Bellas Artes de Mendoza) түсіп, оқуын бастады. Көп ұзамай, 1948 жылы, Квино 16 жасқа толғанда, әкесі де қайтыс болды. Бір жылдан кейін ол карикатурашы болу ниетімен оқуын тастады. Ұзақ өтпей, ол өзінің алғашқы суретін, мата дүкенінің жарнамасын сатты. Оның алғашқы юморлық беті "Esto Es" апталық журналында жарияланды, содан кейін көптеген басқа журналдарда да жарық көрді: "Leoplán", "TV Guía", "Vea y Lea", "Damas y Damitas", "Usted", "Panorama", "Adán", "Atlántida", "Che", "Democracia" газеті және т.б. 1954 жылы оның карикатуралары "Rico Tipo", "Tía Vicenta" және "Dr. Merengue" журналдарында тұрақты түрде жарияланды.

Мафальда

Оның алғашқы жинағы «Mundo Quino» 1963 жылы жарық көрді. Сонымен қатар ол «Mansfield» электр үй шаруалық техникасын өндіретін компанияның жарнамалық науқаны үшін беттерді әзірледі, осы үшін «Мафальда» кейіпкерін жасады, оның аты «Mansfield» таңбасының дыбысталуымен үйлесімді болды. Мұның себебі журнал директоры Куиноның досы болды. 1965-1967 жылдары ол «El Mundo» газетінде жарияланды. Алғашқы жинақ жарық көргеннен кейін көп ұзамай Италияда, Испанияда (онда Франко режиміндегі цензура салдарынан «тек ересектерге арналған» деп белгіленді), Португалияда және тағы да көптеген елдерде жариялана бастады. Сондай-ақ ол 12 тілге аударылды. «Мафальда» – фашизмді, милитаризмді және сорпаны жек көретін, ал «The Beatles» тобын жақсы көретін, алты жасар, әдеттен тыс және конформизмге қарсы кейіпкер ретінде жасалды. Кейіпкердің мақсаты – ақылды баланың көзімен ересектер әлемін көрсету болды. Оның достары әртүрлі мінездерді бейнеледі, мысалы, өзіне сенімсіз, бірақ оқымысты Фелипе, әңгімеге құмар Сюзаннита, мықты, бірақ ақылы нашар Манолито, қарапайым Мигельито, бүлікші және тапқыр Либертад және Мафальданың кіші інісі Гилье. Кейіпкер мен сериал Чарльз М. Шульцтің «Peanuts» комикс сериясымен салыстырылды. Куино 1973 жылдың 25 маусымында «Мафальда» оқиғасын тоқтатып, өзін қайталамауды қалағанын айтты. Бірақ кейіннен Латын Америкасындағы саяси жағдайдың өзгеруі де оның шешіміне әсер еткенін мойындады: «Егер мен оны салуды жалғастырсам, мені атып тастаушы еді». 1976 жылы Аргентинадағы төңкерістен кейін ол Италияның Милан қаласына көшіп, әзіл-қалжыңдық беттерді жасауын жалғастырды. «Мафальда» мен оның достарына комикс түрінде қайта оралмаса да, ол кейіпкерді кейбір нақты жағдайларда пайдаланды: 1986 жылы Испания үкіметінің тапсырмасымен «Білім алу құқығы туралы» органикалық заңды (LODE) түсіндіру үшін және 1977 жылы ЮНИСЕФ үшін «Балалар құқықтары декларациясын» суреттеу үшін. Аргентиналық продюсер Дэниел Малло 1965 жылы 260 «Мафальда» таспасын телешоуға айналдырды. 2008 жылы «Museo del Dibujo y la Ilustración» бастамасымен «Subterráneos de Buenos Aires» компаниясы Буэнос-Айрестегі «Perú» метро станциясында, «Plaza de Mayo» алаңында «Мафальданың» қабырғалық суретін жасады. 2009 жылы Куино «El Mundo» үшін жасалған «Мафальданың» түпнұсқалық жұмысымен «Museo del Dibujo y la Ilustración» ұйымдастырған «Графикалық юмордың 200 жылдығы» көрмесіне қатысты, ол Буэнос-Айрестегі «Eduardo Sívori» мұражайында өтті. Кубалық мультфильм режиссері Хуан Падронмен кездесуден кейін екеуі мультфильмдер сериясын жасады. 1986-1988 жылдары «Instituto Cubano del Arte e Industrias Cinematográficos» арқылы алты «Quinoscopio» мультфильмін түсірді, олардың ешқайсысы алты минуттан аспады. Сонымен қатар, 1994 жылы екеуі 104 қысқа «Мафальда» мультфильмінде жұмыс істеді. Куино 2006 жылы зейнеткерлікке шықты. Оның юморы ерекше цинизммен ерекшеленеді, көбінесе неке, технология, билік және тамақ сияқты нақты өмірлік жағдайларды паш етеді. Осы цинизмдік юмор Латын Америкасының және Латын Америкасынан тыс әлемнің көп бөлігінде оның табысқа жетуіне себеп болды. Аргентиналық «Ediciones de la Flor» баспасынан көптеген томдарда жиналған комикстер оңай қол жетімді.

His first compilation book, Mundo Quino, was published in 1963. At the same time he was developing pages for an advertising campaign for Mansfield, an electrical household appliance company, for which he created the character of Mafalda, basing her name on the same sounds as in the Mansfield brand name. since the director of the magazine was a friend of Quino. Between 1965 and 1967 it was published in the newspaper El Mundo; soon after the first compilation book was released, it began to be published in Italy, Spain (where, on account of Franco era censorship, it was tagged as “for adults only”), Portugal, and many other countries. It was also translated to 12 languages. Mafalda was created as an irreverent and non conformist six year old who hated fascism, militarism and soup, and loved the Beatles. The character attempted to reflect the world of adults as seen through the eyes of a smart child. Her friends reflected different personalities like the insecure but studious Felipe, the gossip girl Susanita, the sturdy but dim witted Manolito, the naive Miguelito, the rebel and witty Libertad and Mafalda's baby brother Guille. The character and the series has been compared to Charles M. Schulz's Peanuts comic series. Quino abandoned the story of Mafalda on 25 June 1973, claiming that he wanted to avoid repeating himself; in later years, however, he said that the changing political landscape in Latin America had also influenced his decision: "If I had continued drawing her, they would have shot me." Following the 1976 coup d'état in Argentina, he moved to Milan, Italy, where he continued to create humor pages. Although he never returned to Mafalda and her friends in a comic strip format, he did use the character at certain specific moments: to explain the Organic Law on the Right to Education (LODE) on a commission from the Spanish government in 1986, and, in 1977, to illustrate the Declaration of the Rights of the Child for UNICEF. Argentine producer Daniel Mallo converted 260 Mafalda strips into a TV show in 1965. In 2008, at the initiative of the Museo del Dibujo y la Ilustración, the company Subterráneos de Buenos Aires created a mural of Mafalda in the Perú metro station at the Plaza de Mayo in Buenos Aires. In 2009, Quino participated with an original Mafalda work, created for El Mundo, in the Bicentennial: 200 years of Graphic Humor that the Museo del Dibujo y la Ilustración held at the Eduardo Sívori Museum of Buenos Aires. After a visit with Cuban cartoon director Juan Padrón, the two produced a series of cartoons. Between 1986 and 1988, they made six Quinoscopio cartoons through the Instituto Cubano del Arte e Industrias Cinematográficos, none of which were longer than six minutes. In addition, the pair worked on 104 short Mafalda cartoons in 1994. Quino eventually retired in 2006. The humor is characteristically cynical, often poking fun at real life situations, such as marriage, technology, authority, and food. This cynical humor is attributed as one of the reasons for his success throughout Latin America and much of the world outside Latin America. Collected in numerous volumes by Argentine publisher Ediciones de la Flor, these comics are readily available.

Жеке өмір

Квино 1960 жылы Алисия Коломбоға үйленді. Олар ешқашан балалы болған жоқ. 2017 жылы дегенеративті глаукома салдарынан көру қабілетін жоғалтты.

Жинақтар

Куиноның жұмысының бір бөлігі Вандербильт университетінің Арнайы жинақтар кітапханасында, Эдуардо Розенцвайг қорының құрамында сақталады.

Марапаттар мен құрметтер

Оның ойлары өте күрделі, мен олардың әртүрлілігі мен тереңдігіне таңғаламын. Сонымен қатар, ол сурет салуды жақсы біледі, және оны қызықты етіп салады. Менің ойымша, ол - алып. Quino өмірі бойы көптеген халықаралық марапаттар мен құрметке ие болды. 1982 жылы Quino әріптес карикатуристерінің басым көпшілігімен Жыл карикатурисі деп таңдалды, ол 1982 және 1992 жылдары Көрнекі өнер саласындағы Konex Platinum сыйлығын, 2012 жылы Konex Special Mention және 2022 жылы Konex of Honour сыйлығын жеңіп алды. 1988 жылы ол Мендосаның құрметті азаматы атанды. 2014 жылдың наурыз айында Францияның Құрмет легионымен марапатталды. Сонымен қатар, Буэнос-Айрестің Колехиялес ауданы алаңын Плаза Мафальда деп атады. 2014 жылдың мамыр айында Quino Аргентина Сенатының Сенатор Доминго Фаустино Сармиенто атындағы мәдени сыйлығымен марапатталды. 2014 жылы Quino Мафальда кейіпкерін жасағаннан кейін 50 жыл өткендігі үшін Астурия ханзадасы сыйлығына ие болды. Ол бұл сыйлықты Испания королі Фелипе VI-дан 2014 жылдың 24 қазанында Испанияның Овьедо қаласында өткен салтанатты шарада алды. 1999 жылдың қаңтарында ашылған астероид оның құрметіне 27178 Quino деп аталды.

Өлім

2020 жылдың 30 қыркүйегінде 88 жасында инсульттан көз жұмды.