Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс саясаткері (1928–2023)
German politician (1928–2023)
Ханс Модроу (27 қаңтар 1928 – 10 ақпан 2023) – Шығыс Германияның соңғы коммунистік премьер-министрі ретінде танымал неміс саясаткері. Бейбіт революция ортасында қызметке келген ол 1989 және 1990 жылдардың қысында елдің де-факто басшысы болды. Ол Шығыс Германиядағы алғашқы және жалғыз еркін сайлауға жол ашып, көптеген оппозициялық саясаткерлерді үкіметіне қабылдаған өтпелі тұлға болды. Коммунистік үкіметтің құлауы мен Германияның бірігуінен кейін ол 1995 жылы Дрезден аудандық сотында сайлауда алаяқтық жасағаны және жалған куәлік бергені үшін кінәлі деп танылды, себебі ол сайлау процесіне номиналды түрде жауапты Социалистік Бірлік Партиясының (SED) өкілі болған. Кейін ол бірінші айып бойынша кінәлі деп танылып, 9 айға шартты жаза алды. Құрметті төрағасы болған Демократиялық социализм партиясының (PDS) жоғары лауазымды бұрынғы SED өкілдерінен қуылмаған санаулы бірі және 2007 жылдан бастап Сол партияның "ақсақалдар кеңесінің" президенті болды.
Hans Modrow (; 27 January 1928 – 10 February 2023) was a German politician best known as the last communist premier of East Germany. Taking office in the middle of the Peaceful Revolution, he was the de facto leader of the country for much of the winter of 1989 and 1990. He was a transitional figure, paving the way to the first and only free elections in East Germany and including many opposition politicians in his cabinet. After the end of Communist rule and reunification of Germany, he was convicted of electoral fraud and perjury by the Dresden District Court in 1995, on the basis that he had been the Socialist Unity Party (SED) official nominally in charge of the electoral process. He was later convicted of the first charge and was given a nine month suspended sentence. One of the few high ranking former SED officials to not have been expelled, he was the honorary chairman of the Party of Democratic Socialism (PDS) and was the president of the "council of elders" of the Left Party from 2007.
Ерте өмір және білім
Модров 1928 жылдың 27 қаңтарында Германияның Померания провинциясындағы Ясеньц қаласында дүниеге келді, қазіргі Польшаның Полис қаласының құрамындағы Ясиница. Бала кезінде ол Гитлер жастарының басшысы болды және халық мектебіне (Volksschule) қатысты. 1942-1945 жылдар аралығында механик мамандығын меңгерді, сол кезде большевиктерге қарсы зор жек көру сезімімен толды, оларды физикалық және рухани тұрғыдан немістерден кемсіз деп санады. Одақтастардың Штеттин қаласын бомбалау кезінде алты ай бойы ерікті өрт сөндіруші болып қызмет етті.
Modrow was born on 27 January 1928 in Jasenitz, Province of Pomerania, German Reich, now Jasienica, part of the town of Police in Poland. As a child he was a Hitler Youth leader and attended a Volksschule. He trained as a machinist from 1942 to 1945 when he was filled with intense hatred of the Bolsheviks, whom he deemed as subhumans, inferior to Germans physically and morally. For six months during the Allied bombing of Stettin he served as a volunteer firefighter.
Коммунистік партиядағы мансабы
Модроу Шығыс Германияда ұзақ саяси мансап жасады, 1957 жылдан 1990 жылға дейін Volkskammer мүшесі және 1967 жылдан 1989 жылға дейін SED Орталық Комитетінің (ZK) мүшесі болды, ал бұрын 1958 жылдан 1967 жылға дейін ZK кандидаты болған. 1971 жылдан 1973 жылға дейін SED агитация бөлімінің басшысы болып жұмыс істеді және 1978 жылы Карл Маркс орденімен марапатталды. 1973 жылдан бастап ол Дрезден округінің SED бірінші хатшысы болды, бұл оны Шығыс Германияның үшінші ірі округінің де-факто басшысы етті. 1988 жылдан 1989 жылға дейін Хонкер мен Эрих Мильке бұйрығымен Штази Модроуға қарсы кең ауқымды бақылау операциясын жүргізді, мақсаты – оны мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен айыптауға жеткілікті дәлелдер жинау болды.
Modrow had a long political career in East Germany, serving as a member of the Volkskammer from 1957 to 1990 and in the SED's Central Committee (ZK) from 1967 to 1989, having previously been a candidate for the ZK from 1958 to 1967. which is based in the Köpenick district. From 1971 to 1973 he worked as the head of the SED's department of agitation. and received the award of the Order of Karl Marx in 1978. From 1973 onward, he was the SED's first secretary in Bezirk Dresden, making him de facto leader of East Germany's third largest Bezirk. From 1988 to 1989, the Stasi, under the orders of Honecker and Erich Mielke, conducted a massive surveillance operation against Modrow with the intention of gathering enough evidence to convict him of high treason.
Бейбіт революция және премьер-министр қызметі
1989 жылғы Бейбіт революция кезінде Модроу мыңдаған Volkspolizei, Stasi, Жұмысшы сыныбының ұрыс топтары және Ұлттық халық армиясының әскерлеріне 4-5 қазанда Дрезден қаласының бас станциясындағы демонстрацияны таратуға бұйрық берді. 1300-ге жуық адам тұтқындалды. 9 қазанда Хонеккерге жолданған құпия және шифрланған телеграммада Модроу: "Қауіпсіздік органдарының сергек күш-жігерімен мемлекетке қарсы террористік бүліктер тоқтатылды" деп хабарлады. 18 қазанда Хонеккер құлатылған кезде Горбачев Модроудың SED-тің жаңа басшысы болатынына үміттенді. Бірақ Эгон Кренц таңдалды. Ол 13 қарашада, Берлин қабырғасы құлағаннан кейін төрт күн өткен соң Вилли Стоптың отставкасынан кейін премьер-министр болды. SED 1 желтоқсанда биліктен ресми түрде бас тартты. Кренц екі күннен кейін, 3 желтоқсанда отставкаға кетті. Премьер-министрлік лауазымы Шығыс Германиядағы ең жоғары мемлекеттік қызмет болғандықтан, Модроу елдің де-факто басшысы болды. Оппозицияның Штазиді толық тарату талабына қарсы тұру үшін 1989 жылдың 17 қарашасында ол "Ұлттық қауіпсіздік басқармасы" (Amt für Nationale Sicherheit – AfNS) деп қайта аталды. Модроудың оны "ГДР Конституциясын қорғау басқармасы" (Verfassungsschutz der DDR) деп қайта атау әрекеті халық пен оппозициялық партиялардың қысымына байланысты сәтсіз аяқталды және AfNS 1990 жылдың 13 қаңтарында таратылды. Модроу үкіметі Штазиге қатысты айғақты дәлелдерді жоюға бұйрық берді. Модроу 1990 жылдың 18 наурызындағы сайлауларға дейін премьер-министр қызметін атқаруын жалғастырды.
During the Peaceful Revolution of 1989, Modrow ordered thousands of Volkspolizei, Stasi, Combat Groups of the Working Class, and National People's Army troops to crush a demonstration at the Dresden Hauptbahnhof on 4–5 October. Some 1,300 people were arrested. In a top secret and encrypted telex to Honecker on 9 October, Modrow reported: "With the determined commitment of the comrades of the security organs, anti state terrorist riots were suppressed". When Honecker was toppled on 18 October, Gorbachev hoped that Modrow would become the new leader of the SED. Egon Krenz was selected instead. He became premier following the resignation of Willi Stoph on 13 November, four days after the Berlin Wall fell. The SED formally abandoned power on 1 December. Krenz resigned two days later, on 3 December. Since the premiership was the highest state post in East Germany, Modrow became the de facto leader of the country. To defeat the opposition's demand for the complete dissolution of the Stasi, it was renamed as the "Office for National Security" (Amt für Nationale Sicherheit – AfNS) on 17 November 1989. Modrow's attempt to re brand it further as the "Office for the Protection of the Constitution of the GDR" (Verfassungsschutz der DDR) failed due to pressure from the public and the opposition parties and the AfNS was dissolved on 13 January 1990. The Modrow government gave orders to destroy incriminating Stasi files. Modrow remained premier until the 18 March 1990 elections.
Қылмыстық жаза
1993 жылғы 27 мамырда Дрезден аудандық соты Модроуды 1989 жылғы мамырда Дрезденде өткен қалалық сайлауда сайлау заңбұзушылығы жасағаны үшін кінәлі деп тапты, атап айтқанда, ресми тізімге дауыс беруден бас тартқан сайлаушылардың үлесін кем көрсеткені үшін. 1995 жылғы тамызда Дрезден аудандық соты бұл шешімді күштен шығарды және Модроуға тоғыз айға талапкерлік мерзім белгіленді. Модроу айыптауларды тікелей жоққа шығармады, бірақ сот процесі саяси мақсатта жүргізілгенін және соттың Шығыс Германияда жасалған қылмыстар бойынша құзыреті болмағанын мәлімдеді. "Біздің барлығымыз бір саяси жүйенің мүшелері едік", - деді ол Дрездендегі сотта сөйлеген сөзінде. "Кейбіреулер манипуляцияға ұшырамағандарына қуанды, ал басқалары бұрылып кете алмады немесе рұхсат етілмеді". Қызметтен кеткеннен кейін ол өзінің саяси тәжірибесі, марксистік саяси көзқарастары және Шығыс блогының тарауына байланысты көңілінің қалғандығы туралы бірнеше кітап жазды. 1980-ші жылдары Горбачевтің реформаларын қолдағанмен, коммунизм құлағаннан кейін ол оларды Шығыс блогының экономикасын әлсіреткені үшін сынады. Ол сондай-ақ Шығыс Германияны "тиімді демократия" деп атады. Ол неосталиндік топтармен байланыс күйінде болғаны үшін сынға ұшырады. 2018 жылы ол Батыс Германияның барлау қызметіне қатысты суық соғыс кезеңінен қалған құжаттарға қол жеткізу үшін Федералды барлау қызметіне шағымданды. 2019 жылы ол НАТО-ның кеңеюін сынады, сонымен қатар Германияның қайта бірігуіне де қарсы болды. Ол Доротенштадт зиратында жерленді.
On 27 May 1993, the Dresden District Court found Modrow guilty of electoral fraud committed in the Dresden municipal elections in May 1989, specifically, understating the percentage of voters who refused to vote for the official slate. The Dresden District Court revoked the decision in August 1995 and Modrow was sentenced to nine months on probation. Modrow did not directly deny the charges, but argued that the trial was politically motivated and that the court lacked jurisdiction for crimes committed in East Germany. "We were all members of a political system," he said, speaking to the court in Dresden. "Some perhaps had the good fortune not to come into contact with manipulation, while others could not or were not allowed to turn away." After leaving office, he wrote a number of books on his political experiences, his continued Marxist political views, and his disappointment at the dissolution of the Eastern Bloc. Although a supporter of Gorbachev's reforms in the 1980s, after the fall of Communism he criticised them for weakening the Eastern Bloc's economy. He also called East Germany an "effective democracy". He was criticised for maintaining contacts with Neo Stalinist groups. In 2018, he sued the Federal Intelligence Service for access to West German intelligence files on him from the Cold War. In 2019 he criticised the enlargement of NATO, which he also opposed reunified Germany's membership in. He was buried at Dorotheenstadt Cemetery.