Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1974 жылғы Doctor Who телесериалы
1974 Doctor Who television serial
Динозаврлар шабуылы, Invasion in Part One деп аталатын бұл британдық ғылыми-фантастикалық телесериалдың 11-ші маусымының екінші бөлімі, алғаш рет 12 қаңтардан 16 ақпанға дейін BBC1 арнасында апта сайын алты бөлімнен көрсетілді. Оқиға Лондонда өрбітеді, онда Парламент депутаты (MP) сэр Чарльз Гровер (Ноэль Джонсон) және генерал Финч (Джон Беннетт) Жерді адамзаттың қол тимеген "алтын ғасырға" қайтару үшін құпия сөз байласады. Бұл Пертуи дәуіріндегі соңғы оқиға, түпнұсқа түсті нұсқасы қайта қалпына келтірілмейтіндей жоғалғаннан кейін қара-ақ тележазбадан түсірілген эпизодты қамтиды.
Invasion of the Dinosaurs, simply titled Invasion in Part One, is the second serial of the 11th season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in six weekly parts on BBC1 from 12 January to 16 February 1974. Set in London, the serial involves Member of Parliament (MP) Sir Charles Grover (Noel Johnson) and General Finch (John Bennett) conspiring to roll the Earth back in time to the "golden age" when it was untouched by humanity. This is the last story from the Pertwee era to contain an episode that was colourised from a black and white telerecording after the original colour version was irretrievably lost.
Сюжет
Үшінші Доктор мен Сара Джейн Смит құмсақтап қалған Лондонға келіп, қаланың әр жерінде динозаврлар түсініксіз пайда болып, қиындықтар тудыратынын, бірақ олардың кенеттен пайда болуы мен жоғалуын ешкім түсіндіре алмайтынын біледі. Доктор біреу уақытпен қасақана араласып жатыр деп күдіктенеді және UNIT-тегі әріптестерінің көмегімен жоспар құра бастайды. Олар Сэр Чарльз Гровер, Парламент депутаты және генерал Финчпен танысады. Жасырын зертханада профессор Уитакер құпия Таймскоп технологиясын қолданып жатыр. Динозаврлар билікті қаладан эвакуациялауға мәжбүрлеу үшін пайдаланылуда. Уайткерге наразы капитан Йейтс көмектесіп жатыр. Сара жеке тергеу жүргізеді, бірақ оны Уитакермен біріккен Гровер тұтқындайды. Ол оянып, өзінің зор ғарыш кемесінде екенін көріп, таңғалады. Экипаж алыс, Жерге ұқсас планетаға бет алғанын, адамзаттың "Жаңа Жерде" табиғатқа жақын, Жердегі тым көп халық және ластанусыз жаңа өмір бастай алатынын түсіндіреді. Сара олар әлі де Жерде екенін түсіндіруге тырысса, олар оны өздері сияқты ойлауға қайта тәрбиелеуге үкім шығарады. "Алтын ғасыр" операциясы UNIT-тің Майк Йейтсін, сондай-ақ Уитакер, Гровер және Финчті координаторлар ретінде қамтитын кең ауқымды қастандық екені белгілі болады. Олар Лондонды бос қалдырды, себебі "ғарыш кемесіндегі" (Лондонның астындағы бункерде жасырылған жалған кеме) таңдалған адамдар Таймскоп іске қосылғанда оның әсер ету аймағында болатын жалғыз адамдар болады. Уайткер уақытты кері бұрудың жолын тапты, сондықтан тек таңдалған элита ғана болашақта өмір сүре алады. Темдеуде Сара бункерден қашып шығады, бірақ Финч оны ұстап алады. Оның қашуы кейбір жолаушыларды алдамшылыққа көндіреді. Йейтс Докторға, Бентонға және Бригадирге олардың жоспарларын ашады. Йейтс басылып, Финч Доктор мен Бригадирдің әрекеттерін тоқтатуға тырысқанда, Бентон күресте оны қауырсыздандырады. Доктор мен Бригадир Гровер мен Уитакерге қарсы тұрады, сол кезде жалған кемеден келген экологтар келіп, түсіндіру талап етеді. Таймскоп іске қосылады, бірақ Доктор Уақыт Лорды болғандықтан, машинаның оған тигізетін әсері шектеулі, сондықтан ол құрылғыны өшіруге үлгереді. Финч тұтқындалып, әскери сотқа беріледі, ал Гровер оны қайтадан пайдалануға тырысады, бірақ Доктор машинаның полярлығын кері бұрғандықтан, ол тек өзін, Уитакерді және Гроверді өткенге жібереді.
The Third Doctor and Sarah Jane Smith arrive in a deserted London, where they discover that dinosaurs are inexplicably appearing all over the city, causing havoc, but no one can account for their sudden appearances and disappearances. The Doctor suspects that someone is deliberately tampering with time and with the help of his colleagues at UNIT, he starts to formulate a plan. They are introduced to Sir Charles Grover MP, and General Finch. In a hidden laboratory, Professor Whitaker is operating secret Timescoop technology. The dinosaurs are being used to compel the authorities to evacuate the city. It turns out that Whitaker is being aided by a disillusioned Captain Yates. Sarah conducts her own investigations, but is captured by Grover, who is in league with Whitaker. She awakens and is astounded to find herself on a vast spaceship. The crew explain that they are en route to a distant Earth like planet, explaining that Mankind can begin again on "New Earth", closer to nature and without the overpopulation and pollution of Earth. When Sarah tries to explain that they're still on Earth, they condemn Sarah to be re educated into thinking the way they do. Operation Golden Age is revealed to be a broad conspiracy including Mike Yates of UNIT, with Whitaker, Grover and Finch as its coordinators. They have emptied London, so that the chosen people on the "spacecraft" (a dummy ship hidden in a bunker under London) will be the only people within range of the Timescoop when it's activated. Whitaker has discovered how to reverse time, so that only the chosen elite will ever have existed. Meanwhile, Sarah escapes from the bunker, but is apprehended by Finch. Her escape alerts some of the passengers to the deception. Yates reveals their plans to the Doctor, Benton and the Brigadier. Yates is overpowered, and when Finch tries to stop the Doctor and the Brigadier's efforts, Benton incapacitates him in a struggle. The Doctor and the Brigadier confront Grover and Whitaker, just as the duped environmentalists from the fake ship arrive and demand an explanation. The Timescoop is activated, but, as the Doctor is a Time Lord, the machine's effect on him is limited, allowing him to switch the device off. Finch is arrested and court martialled, and Grover tries to use it again, but, as the Doctor has reversed the machine's polarity, it sends only itself, Whitaker and Grover into the past.
Өндіріс
Бұл оқиғаның жұмыс атаулары "Көңілді және Таймскоп" болды. Бірінші бөлімнің атауы динозаврлардың орталық сюжеттік құрылғысын жасыру үшін ашылу тізбегінде "Басқыншылық" деп қысқартылды. Алайда, BBC-нің бағдарламалар журналы Radio Times бірінші бөлімнің тізімінде динозаврдың суретін жариялап, бұл әрекетке тосқауыл қойды. Мен бірінші бөлімнің атауын қысқартуды абсурдты деп ойладым, әсіресе Radio Times жағдайды ашып көрсеткендіктен. Сценарий редакторы Терренс Дикс эфирден кейін жазған хатында жоба үшін қолданылған барлық атаулар "Доктор Ху" өндіріс кеңсесінде туындағанын атап өтті. Ол "Басқыншылық" деп қысқартуды қазір өкінетін шешім екенін мойындады, бірақ "Radio Times өз ережелерімен өмір сүреді" деді. Локациялық түсірілім 1973 жылдың қыркүйегінде өтті, ал студиялық түсірілім қазан және қараша айларында басталды.
Working titles for this story included Bridgehead from Space and Timescoop. The story title of the first episode was contracted to Invasion in the opening title sequence, in an attempt to conceal the central plot device of dinosaurs. However, this was undermined by the BBC listings magazine Radio Times, which carried a picture of a dinosaur in the listing for episode one. and felt the contraction for the first episode was silly, especially because the Radio Times gave the game away. In a response letter after transmission, script editor Terrance Dicks pointed out that all the titles used for the project had originated in the Doctor Who production office. He agreed that the contraction to Invasion was a decision he now regretted but noted that "Radio Times are a law unto themselves". Location filming took place in September 1973, with studio recording commencing in October and November.
Жоғалған эпизодтар мен архив
Бұл оқиғаның бірінші бөлімінен басқа барлық эпизодтары түпнұсқа форматтағы PAL түсті басты таспаларда сақталған, ал бірінші эпизод тек монохромды 16 мм фильмге түсірілген, Pertwee дәуірінен қалған жалғыз қара-ақ эпизод. Оны Иэн Левин 1983 жылғы маусымда BBC-ге қайтарды, өйткені ол оны 2 жыл бойы басқа, құндырақ жоғалған эпизодтар табылмаған жағдайда саудаға пайдалану үшін сақтап тұрған. Ұзақ жылдар бойы жанкүйерлер арасында таралған миф бойынша, бірінші бөлімнің таспасы қателікпен өшіріліп, Патрик Траутонның "Басқыншылық" сериалының эпизодымен шатастырылған. Бірақ шындығында, BBC Enterprises 1974 жылғы тамызда, оқиға эфирге шыққаннан кейін алты ай өткен соң, "Динозаврлардың шабуылы" атты алты эпизодты жою туралы нақты нұсқау берді. Бірақ белгісіз себептермен, тек бірінші бөлім ғана жойылды. Қалған 2-6 эпизодтардың кассеталарындағы жазбалар олардың BBC Wales-тен қайтарылғанын көрсетеді, ол 11-ші маусымды жексенбі күні басқа уақытта көрсетіп тұрды. BBC үшін оқиға толығымен жойылған болып есептелді; 1977 жылғы BBC деректі фильмі "Кімнің дәрігері кім?" зерттеушілері BBC кітапханасында эпизодтардың ешқайсысы тізімде жоқ екенін анықтады. Бірінші бөлімнің түсірілген кадрларының қара-ақ фильмге түсірілген нұсқасы бар. Онда эфирде көрсетілмеген, өлі сүт сатушының сөмкесінен ақша ұрлаған қорқып қалған қоқыс жинаушының бір көрінісі де бар; бұл көрініс шөлдеген Лондонның монтаждық бөлігінің бір бөлігі болуға тиіс еді. Бірінші эпизодтың сақталған фильмдік түсірілімі – 11-ші маусымның эпизодтарының архивінде сақталған жалғыз тележазба. Бұл, әдетте, BBC Enterprises-тің кез келген басты таспаны жою алдында шетелде сату үшін фильмге түсірумен байланысты ұзақ жылдар бойғы тәжірибесіне байланысты болуы мүмкін. 5-ші эпизодтың түсті 35 мм фильмдерінен алынған кадрлар да бар. Үшінші бөлімнің алғашқы монтаждалған нұсқасы, саундтректе дыбыс эффектілері мен қосымша музыкасыз (BBC-де "71 монтажы" деп аталады) сақталған.
All episodes of this story except Part One exist on original format PAL colour master tapes, with the first episode only existing as a monochrome 16mm film print, the only Pertwee Era episode to remain in black and white. It was returned to the BBC by Ian Levine in June 1983 after being retained by him for 2 years for use as a bargaining chip in case another, more valuable, missing episode showed up. There is a long standing fan myth that the tape of Part One was erased by mistake, having been confused with an episode of the Patrick Troughton serial The Invasion. In fact, BBC Enterprises issued specific instructions to wipe all six episodes of Invasion of the Dinosaurs, named as such, in August 1974, just six months after the story's transmission; for reasons unknown, however, only Part One was actually wiped. Stickers on the cans for the remaining episodes 2–6 indicate that they were returned from BBC Wales, which was transmitting Season 11 in a different timeslot on Sunday. As far as the BBC was concerned, the story had been wiped in its entirety; researchers for the 1977 BBC documentary Whose Doctor Who found that none of the episodes were listed as existing in the BBC library. A black and white film print exists of the filmed sequences for Part One. This includes one scene of a scared scavenger stealing money from a dead milkman's satchel that was omitted from the broadcast version; this would have formed part of the deserted London montage. Black and white prints were used for practice by BBC film editors, in deciding where to make cuts, before cutting the master colour negatives. The surviving film recording of Episode 1 is the only telerecording of a Season 11 episode held in the archives; this is probably due to the long standing practice within BBC Enterprises of making a film print for overseas sales purposes prior to wiping any master tape. Colour 35mm film sequences from Episode 5 also exist. The first edit of Part Three, without sound effects or incidental music on the soundtrack (known within the BBC as a "71 edit"), also exists.
Қалыптастыру жазбалары
Джон Беннетт кейіннен «Доктор Кто» сериалына Ли Х'сен Чанг рөлінде «Вэнь Чианның тырнақтары» (1977) арқылы оралды. Питер Майлз «Доктор Кто және Силуриандар» (1970) және «Далектердің Жаратылысы» (1975) фильмдерінде, сондай-ақ радиосериал «Өлімнің жұмағында» басқа рөлдерде де пайда болды. Мартин Джарвис бұрын «Веб-планета» (1965) сериалында Хилио рөлін ойнаған, ал кейін «Ворос қарымтасы» (1985) сериалында Варос губернаторы рөлінде ойнады. Кармен Сильвера бұрын «Аспан сарқыты» (1966) сериалында қатысқан.
John Bennett later returned to Doctor Who as Li H'sen Chang in The Talons of Weng Chiang (1977). Peter Miles also appeared in Doctor Who in other roles in Doctor Who and the Silurians (1970) and Genesis of the Daleks (1975), and in the radio serial Paradise of Death. Martin Jarvis had earlier appeared as Hilio in The Web Planet (1965) and later appeared as the Governor of Varos in Vengeance on Varos (1985). Carmen Silvera had previously appeared in The Celestial Toymaker (1966).
Баспаға шығарылған
Бұл сериалдың романдық нұсқасын Малкольм Хулк жазды, ол 1976 жылдың ақпанында "Доктор Ху және динозаврлардың басып кіруі" деген атпен жарық көрді. 1993 жылы ол "Доктор Ху – Динозаврлардың басып кіруі" деген атаумен қайта басылып, жаңа мұқабамен шықты. Романдық нұсқа динозаврлар туралы кіріспе бөліммен басталады және Доктордың Алтын ғасырдың уақыт саяхатшыларының соңғы тағдырын білу үшін Езекиел кітабына жүгінуімен аяқталады. Актер Мартин Джарвис оқыған романның толық нұсқасы 2007 жылдың қарашасында BBC Audiobooks компаниясымен CD-де шығарылды.
A novelisation of this serial, written by Malcolm Hulke, was published by Target Books in February 1976 as Doctor Who and the Dinosaur Invasion. In 1993 it was reprinted with the title Doctor Who – Invasion of the Dinosaurs, and different cover art. The novelisation features a prologue about the dinosaurs and ends with the Doctor consulting the Book of Ezekiel to determine the final fate of the Golden Age time travellers. An unabridged reading of the novelisation by actor Martin Jarvis was released on CD in November 2007 by BBC Audiobooks.
Үй медиасы
Бұл 2003 жылы BBC Worldwide компаниясы VHS форматында шығарған соңғы толық әңгіме болды. Бұл әңгіме Ұлыбританияда 2012 жылдың 9 қаңтарында Том Бейкердің 1975 жылғы «Андроидтардың шабуылы» әңгімесімен бірге DVD форматында жарық көрді, екеуі де U.N.I.T. Files жинағын құрады. DVD-де 1-ші эпизодтың қалпына келтірілген қара-ақ нұсқасы стандартты түрде ұсынылған, сондай-ақ осы эпизодтың түсін қалпына келтіруге жасалған ең жақсы әрекеті қосымша мүмкіндік ретінде берілген. Бұл сериал 2013 жылдың 21 тамызында Doctor Who DVD файлдарының 121-ші санында жарияланды. Пертуи дәуіріндегі басқа жойылған түсті эпизодтардан айырмашылығы, онда жоғалған түс туралы ақпарат көрінетін артефакттар/нүктелер немесе хрома нүктелер тізбегі түрінде сақталған қара-ақ пленка көшірмелеріне кездейсоқ жазылған, осы әңгіменің 1-ші бөлігінің жағдайында бұл ақпарат толық емес екені анықталды, тек қызыл және жасыл түс сигналының ақпараты қалпына келтірілді, сондықтан жоғалған көк сигнал туралы ақпаратты басқа жолдармен алу қажет болды. DVD-де ұсынылған 1-ші бөлімнің жаңа түсті нұсқасы шамамен алынған көк түс ақпаратын пайдаланады, нәтижесі DVD-нің стандартты сапасына жете қоймаса да, эпизодтың бастапқыда қалай көрсетілгенін сезінуге мүмкіндік береді.
This was the final complete story to be released by BBC Worldwide on VHS, in 2003. The story was released on DVD in the UK on 9 January 2012 alongside the 1975 Tom Baker story The Android Invasion, together forming the U. N. I. T Files box set. The DVD features a restored black and white version of Episode 1 as the default and also a 'best endeavours' attempt at colour recovery of this episode as a branched extra feature. This serial was also released as part of the Doctor Who DVD Files in Issue 121 on 21 August 2013. In contrast to other wiped colour episodes from the Pertwee era where the missing colour information had been inadvertently recorded on the surviving black and white film copies as a sequence of visual artefacts/dots or chroma dots, in the case of Part One of this story this information was found to be incomplete, and only the red and green colour signal information was recoverable, requiring the missing blue signal information to be obtained via other means. The new colour version of Part One featured on the DVD thus employs approximated blue colour information, and although the outcome is not up to normal DVD quality, it gives an impression of what the episode would have looked like when originally broadcast.