Критикалық регионализм – архитектурадағы жаңа бағыт. Халықаралық стильдің біртектілігіне қарсы, жергілікті мәдениет пен географияны байланыстырады. Теория тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архитектураға қатысты көзқарас
Approach to architecture
Сыншылдық аймақтық мәдениет – бұл Халықаралық стильдің орынсыздығы мен жеке ерекшеліктерінің жоқтығына қарсы тұруға тырысатын, сонымен қатар постмодернистік архитектураның ойшау шектен шығуы мен әшекейлеуін қабылдамайтын архитектураға қатысты көзқарас. Сыншылдық аймақтық мәдениет стилі заманауи дәстүрге негізделген, бірақ географиялық және мәдени контекстке байланысты архитектураны ұсынуға бағытталған. Сыншылдық аймақтық мәдениет – бұл тек жергілікті архитектура мағынасындағы аймақтық мәдениет емес. Бұл жобалаудың прогрессивті тәсілі, ол архитектураның жаһандық және жергілікті тілдері арасында үйлесімдік табуға ұмтылады. "Сыншылдық аймақтық мәдениет" термині алғаш рет 1981 жылы "The Grid and the Pathway" атты мақалада ұсынылды. Бұл мақала "Architecture in Greece" журналында архитектура теоретиктері Александр Цонис пен Лиан Лефеврдің, сондай-ақ тарихшы-теоретик Кеннет Фрэмптонның еңбегінде жарияланды (бірақ мағынасы сәл өзгеше). Шри-Ланкалық архитектор Миннетт Де Силва 1950 жылдары осы архитектуралық стильді қолдануда алғашқылардың бірі болды және оны "Аймақтық модернизм" деп атады. Сондықтан, сыншылдық аймақтық мәдениеттің өкілдері заманауи және постмодернистік архитектураның "өз мәнінде мәселелі" екенін айтады.
Critical regionalism is an approach to architecture that strives to counter the placelessness and lack of identity of the International Style, but also rejects the whimsical individualism and ornamentation of Postmodern architecture. The stylings of critical regionalism seek to provide an architecture rooted in the modern tradition, but tied to geographical and cultural context. Critical regionalism is not simply regionalism in the sense of vernacular architecture. It is a progressive approach to design that seeks to mediate between the global and the local languages of architecture. The phrase "critical regionalism" was first presented in 1981, in ‘The Grid and the Pathway,’ an essay published in Architecture in Greece, by the architectural theorists Alexander Tzonis and Liane Lefaivre and, with a slightly different meaning, by the historian theorist Kenneth Frampton. Sri Lankan Architect Minnette De Silva was one of the pioneers in practicing this architecture style in the 1950s and termed it 'Regional Modernism'. Critical Regionalists thus hold that both modern and post modern architecture are "deeply problematic".
Кеннет Фрэмптон
"Сыншылдық аймақтық мәдениетке қарай: қарсылық архитектурасы үшін алты ұстаным" еңбегінде Фрэмптон Пол Рикоурдың «қалай заманауи болу және бастау көздеріне оралу; ескі, ұйықтап қалған өркениетті қайта жандандыру және жалпыға ортақ өркениетке қатысу» деген ойын еске алады. Фрэмптонның ұсынысына сәйкес, сыншыл аймақтық мәдениет заманауи архитектураның прогрессивті, жалпыға ортақ ерекшеліктерін сыни тұрғыдан қабылдауы керек, бірақ сонымен бірге ғимараттың географиялық контекстіне мән беруі тиіс. Фрэмптонның айтуынша, топографияға, климатқа, жарыққа назар аудару қажет; сценаграфияға (яғни театр декорациясын салуға) емес, тектоникалық формаға, көру сезіміне емес, сонымен қатар денеге тию сезіміне басымдық беру керек. Фрэмптон өз аргументін негіздеу үшін феноменологияны пайдаланады. Фрэмптон қысқаша талқылаған екі мысал – Йорн Утзон және Альвар Аалто. Фрэмптонның пікірінше, Копенгагенге жақын орналасқан Утзонның Багсвард шіркеуі (1973–76) – жалпыға ортақ өркениет пен әлемдік мәдениет арасындағы саналы синтез. Бұл рационалды, модулді, бейтарап және экономикалық, ішінара алдын ала дайындалған бетон қабықпен (яғни жалпыға ортақ өркениет) және арнайы жасалған, «экономикалық емес», органикалық, темір бетон қабықпен көрінеді. Ішкі қабық жарықты манипуляциялау арқылы қасиетті кеңістік пен «көпмәдени сілтемелерді» көрсетеді, Frampton мұндайды Батыс мәдениетінде емес, қытай пагодасының шатырында (яғни әлемдік мәдениет) көреді. Аалтоның мысалында Фрэмптон 1952 жылғы қызыл кірпіштен салынған Сейнятсало қалалық әкімшілігін талқылайды, онда ғимарат материалдарының тактильдік қасиеттерін пайдалану арқылы жалпыға ортақ технология мен көзқарасқа қарсылық бар екенін айтады. Мысалы, ол баспалдақтардың кірпіш беті мен кеңес залының серпімді ағаш едені арасындағы сезімдік контрастты атап өтеді. Осы тақырыптағы өзінің жазбаларынан өзге, Фрэмптон кіріспелер, алғы сөздер мен сөздер түріндегі үлестері арқылы, сыншыл аймақтық мәдениет этикасына сәйкес келетін сәулетшілер мен архитектуралық тәжірибелер туралы жарияланымдарға жазылған еңбектері арқылы осы идеялардың интеллектуалдық көлемін кеңейтті.
In "Towards a Critical Regionalism: Six points for an architecture of resistance", Frampton recalls Paul Ricoeur's "how to become modern and to return to sources; how to revive an old, dormant civilization and take part in universal civilization". According to Frampton's proposal, critical regionalism should adopt modern architecture, critically, for its universal progressive qualities but at the same time value should be placed on the geographical context of the building. Emphasis, Frampton says, should be on topography, climate, light; on tectonic form rather than on scenography (i. e. painting theatrical scenery) and should be on the sense of touch rather than visual sense. Frampton draws on phenomenology for his argument. Two examples Frampton briefly discusses are Jørn Utzon and Alvar Aalto. In Frampton's view, Utzon's Bagsværd Church (1973–6), near Copenhagen is a self conscious synthesis between universal civilization and world culture. This is revealed by the rational, modular, neutral and economic, partly prefabricated concrete outer shell (i. e. universal civilization) versus the specially designed, 'uneconomic', organic, reinforced concrete shell of the interior, signifying with its manipulation of light sacred space and 'multiple cross cultural references', which Frampton sees no precedent for in Western culture, but rather in the Chinese pagoda roof (i. e. world culture). In the case of Aalto, Frampton discusses the red brick Säynätsalo Town Hall (1952), where, he argues, there is a resistance to universal technology and vision, affected by using the tactile qualities of the building's materials. He notes, for instance, feeling the contrast between the friction of the brick surface of the stairs and the springy wooden floor of the council chamber. In addition to his own writings on the topic, Frampton has furthered the intellectual reach of these ideas through contributions, in the form of introductions, prefaces and forewords, written for publications on architects and architectural practices that conform with the ethics of critical regionalism.
Уильям Дж. Р. Кертис пен Суха Озкан
Архитектурадағы аймақтық ерекшеліктерге екі түрлі көзқарас қалыптасқан. Олардың бірі – Кертис сияқты батыс авторларының анықтамалары, бұл анықтамалар, әсіресе соңғы екі ғасырдағы Иран сияқты ислам елдеріндегі сәулеттік стильдерді талдау үшін толыққанды келмейді. Дегенмен, Озканның аймақтық ерекшеліктерге берген анықтамасы көбірек объективті.
There have been two different perceptions of Regionalism in architecture. One of which is of Western writers, like Curtis, whose definitions are not encompassing enough to analyse architectural styles especially in the last two centuries in the Islamic countries, like Iran. However, Ozkan's definition of Regionalism is more objective.
Александр Цонис және Лиан Лефевр
Александр Цонис пен Лиан Лефеврдің пікірінше, сыншыл регионализм міндетті түрде контексттен тікелей нәрсе алуға мұқтаж емес; керісінше, элементтерді контекстен айырып, оларды бұрынғыдан өзгеше қолдануға болады. Мұндағы мақсат – орынның бұзылуын және жоғалуын, ол бұрыннан-ақ болған жайтты, ой елегінен өткізу және өзіндік бағалау арқылы айқын ету.
According to Alexander Tzonis and Liane Lefaivre, critical regionalism need not directly draw from the context; rather elements can be stripped of context but used in unfamiliar ways. Here the aim is to make evident a disruption and loss of place, that is already a fait accompli, through reflection and self evaluation.
Архитекторлардың сыншыл аймақтанушылығы
Аалто мен Утзоннан басқа, келесі сәулетшілер өз жұмыстарында сыншылдық регионализмді (Фрэмптон мағынасында) қолданды: Альваро Сиза Виейра, Студио Гранда, Марио Ботта, Эдуардо Суто де Моура, Махеш Наик, Сахил Ахмед, Мазхарул Ислам, Б. В. Доши, Макс Странг, Чарльз Корреа, Кристофер Беннингер, Альваро Сиза, Хорхе Феррейра Чавес, Рафаэль Монео, Джеффри Бава, Радж Реваль, Дхармеш Вадавала, Ашок "Бихари" Лалл Нейлкант Чхая (Кака), П. К. Дас, Сумитро Гош, Ниша Мэтью Гош, Нго Виет Тху, Тадао Андо, Мак Скогогин / Меррилл Элам, Гленн Муркутт, Джонсен Шмалинг Архитекторс, Кен Йанг, Филипп Мадек, Уильям С. В. Лим, Тэй Кхенг Сун, WOHA Architects (Сингапур), Юхани Палласмаа, Ван Шу, Юха Лейвискя, Петер Цумтор, Карло Скарпа, Миллер | Хулл, Тан Хок Бенг, Питер Стачбери, Lake Flato, Рик Джой, Том Кундиг және Сверре Фен. Сузана және Димитрис Антонакакис – бұл термин алғаш рет Александр Цонис пен Лиан Лефевр қолданған грек сәулетшілері. Сыншылдық регионализм бүкіл әлемде бірегей субстильдерге дамыды. Гленн Муркутттың қарапайым халықтық сәулет стилі – сыншылдық регионализмнің австралиялық нұсқасының өкілі. Сингапурда WOHA жергілікті климат пен мәдениетті бағалауға негізделген бірегей сәулеттік терминологияны (сөздік қорын) жасады.
In addition to Aalto and Utzon, the following architects have used Critical Regionalism (in the Frampton sense) in their work: Álvaro Siza Vieira, Studio Granda, Mario Botta, Eduardo Souto de Moura, Mahesh Naik, Sahil Ahmed, Mazharul Islam, B. V. Doshi, Max Strang, Charles Correa, Christopher Benninger, Alvaro Siza, Jorge Ferreira Chaves, Rafael Moneo, Geoffrey Bawa, Raj Rewal, Dharmesh Vadavala, Ashok "Bihari" Lall Neelkanth Chhaya (Kaka), P. K. Das, Soumitro Ghosh, Nisha Mathew Ghosh, Ngô Viết Thụ, Tadao Ando, Mack Scogin / Merrill Elam, Glenn Murcutt, Johnsen Schmaling Architects, Ken Yeang, Philippe Madec, William S. W. Lim, Tay Kheng Soon, WOHA Architects (Singapore), Juhani Pallasmaa, Wang Shu, Juha Leiviskä, Peter Zumthor, Carlo Scarpa, Miller | Hull, Tan Hock Beng. Peter Stutchbury, Lake Flato, Rick Joy, Tom Kundig, and Sverre Fehn. Suzana & Dimitris Antonakakis are the two Greek architects for whom the term was first used by Alexander Tzonis and Liane Lefaivre. Critical regionalism has developed into unique sub styles across the world. Glenn Murcutt's simple vernacular architectural style is representative of an Australian variant to critical regionalism. In Singapore, WOHA has developed a unique architectural vocabulary based on an appreciation of the local climate and culture.
Сын
Критикалық аймақтық мәдениеттің дизайнды жергілікті климатқа, жағдайларға және қол жетімді материалдарға бейімдеу әрекетін қолдайтын, оны Модернизмнің Халықаралық стиліне қарағанда жақсарту деп санайтын архитектура теоретигі Никос Салингарос, оның Критикалық теориядан туындаған аймақтық емес және дәстүрге қарсы тенденцияларын сынап қояды. Никос Салингарос: "Іс жүзінде, сыншыл аймақтық мәдениет қасақана Модернизмнің форма тілдерін жалғастырады. Дегенмен, біздің түсінігімізше, аймақтық тілдерді қорғап, қайта пайдалану қажет. Нағыз аймақтық мәдениет жоғарыдан таңылған кез келген жаһандық форма тілінен, сондай-ақ біркелкілік пен үйлесімділік күштерінен босануға тиіс."
Although supportive of Critical Regionalism's attempt to adapt design to local climate, site conditions, and locally available materials, considering it an improvement in relation to the International Style of Modernism, architecture theorist Nikos Salingaros criticizes its anti regional and anti traditional tendencies derived from Critical Theory. Nikos Salingaros states that "In practice, critical regionalism willfully perpetuates the form languages of Modernism. Our understanding, however, is that regionalism has to protect and re use traditional form languages. True regionalism has to free itself from any global form language imposed from above, and from any forces of uniformization and conformity."
Мәдениеттану саласында
Кейіннен "критикалық аймақтанушылық" термині мәдени зерттеулерде, әдебиеттануда және саяси теорияда, әсіресе Гайатри Чакраворти Спивактың еңбектерінде қолданылды. 2007 жылы шыққан "Кім ұлт-мемлекетке ән салады?", Джудит Батлермен бірге жазған Спивак, шекараларды және қатаң ұлттық идентификацияны деконструкциялауға негізделген ұлтшылдыққа деконструктивті балама ұсынады. Дуглас Райхерт Пауэллдің "Критикалық аймақтанушылық: Америка ландшафтындағы саясат пен мәдениетті байланыстыру" (2007) кітабы, архитектуралық теориядағы бастапқы қолданысынан бастап, әдеби, мәдени және саяси зерттеулерге енуіне дейін "критикалық аймақтанушылық" терминінің қалыптасу жолын көрсетеді және осы салалардың өзара қиылысына негізделген әдістеме ұсынады.
Subsequently, the phrase "critical regionalism" has also been used in cultural studies, literary studies, and political theory, specifically in the work of Gayatri Chakravorty Spivak. In her 2007 work "Who Sings the Nation State? ", co authored with Judith Butler, Spivak proposes a deconstructive alternative to nationalism that is predicated on the deconstruction of borders and rigid national identity. Douglas Reichert Powell's book Critical Regionalism: Connecting Politics and Culture in the American Landscape (2007) traces the trajectory of the term critical regionalism from its original use in architectural theory to its inclusion in literary, cultural, and political studies and proposes a methodology based on the intersection of those fields.