Кіріспе

Американдық лирик, ән жазушы, музыкант

Сэмюэл Коэн (18 маусым 1913 жыл - 15 қаңтар 1993 жыл), кәсіби аты Сэмми Кэн, американдық лирик, ән жазушы және музыкант. Ол фильмдер мен Бродвей әндеріне арналған романтикалық өлеңдерімен, сондай-ақ Лос-Анджелес аймағындағы жазба компаниялары ұсынған жеке әндерімен ең жақсы танымал. Ол және оның әріптестері әншінің Capitol Records-тағы кезінде Фрэнк Синатрамен бірнеше хит-жазба жасады, сонымен қатар Дин Мартин, Дорис Дэй және тағы басқалармен де хиттерге қол жеткізді. Ол фортепиано мен скрипкада ойнады және әндері үшін төрт рет «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Фонтанның үш тиыны» атты танымал хит бар. Оның ең мәңгілік әндерінің бірі – 1945 жылы Жюль Стайнмен бірлесіп жазған «Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!» әні.

Өмір және мансап

Кэн Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс жағында, Австрия-Мажарстанның билігі астындағы Галисиядан еврей иммигранттары болған Абрахам мен Элька Рейсс Коэннің жалғыз ұлы болып дүниеге келді. Оның әпкелері – Сейди, Перл, Флоренс және Эвелин пианино ойнауды үйренген. Бірақ анасы Сэммидің пианиномен шұғылдануына қарсы болды, себебі фортепиано әйелдер аспабы деп есептеді, сондықтан ол скрипка сабақтарына қатысты. Үш сабақтан соң және бар-мицвадан кейін ол жазда Кэтскилл тауларында гастрольдеп, жеке кештерде ойнайтын "Pals of Harmony" атты шағын диксиленд тобына қосылды. Ол сонымен қатар қосалқы жұмыстар істеді: театр оркестрінде скрипка тартып, ет қаптау зауытында жұмыс істеді, кинотеатрдың билет сатушысы, консервілеуші, жүк лифтінің операторы, мейрамхана кассирі және кітап мұқабасын жасаушы болып жұмыс істеді. 16 жасында ол 10 жасынан бері жақсы көретін водевильді тамашалап, Джек Остерманның өзі жазған балладаны орындағанын көрді. Кэн шабыттанды және театрдан үйге қайтып келе жатып, өзінің алғашқы өлеңін жазды, оның атауы – "Ниагара шарлауындай, мен саған ғашықпын, сәби". Бұл ән оркестрдің визиттік карточкасына айналды. Содан кейін дуэт Глен Грейдің "Casa Loma" оркестрімен және "Paramount" театрындағы премьерасымен жұмыс істеді. Олар Энди Кирк пен оның "Clouds of Joy" тобымен де жұмыс істеді және "Нағыз нәрсе келгенше" әнін жазды. Кэн Оз елі туралы екі фильмге ән жазды: "Оз еліне қайта оралу" (1971) және "Оз сиқыршысы" (1982). Біріншісі Ван Хейзенмен, ал екіншісі Аллен Бернс, Джо Хисаиши және Юитиро Одамен бірлесіп жазылды. 1972 жылы Кэн Әнші-жазушылар даңқы залының мүшесі атанды. Кейіннен ол досы Джонни Мерсер ауырғанда, оның президенттік лауазымын иеленді. Дауысы аса күшті болмаса да, Кэн өзінің музыкалық директоры және аккомпаниаторы болған пианист және композитор Харпер МакКеймен бірге өзінің музыкасынан концерттер берді.

Құрметтер, марапаттар және мұра

Карьерасы барысында ол 31 академиялық сыйлыққа, бес «Алтын глобус» сыйлығына және бір «Эмми» сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ Ван Хейзенмен бірге «Робин және 7 бас киім» фильмі үшін «Кино немесе телешоу үшін жазылған үздік түпнұсқа музыка» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды. Ол «Кристофер» сыйлығын, «Сыртқы сыншылар шеңбері» сыйлығын және «Театр әлемі» сыйлығын (Бродвейге ең жақсы жаңа келгені үшін) жеңіп алды. 1988 жылы оның құрметіне жыл сайынғы кино әндері мен музыкасына берілетін «Сэмми» кино музыкалық сыйлығы («Сэмми») тағайындалды. Роджер Ли Холл хабарлағанда, Кан осы сыйлықтардың өзінің атымен аталуына «құрметпен және ризашылықпен» қарады. Ол басқа автор-әндершілерге қарағанда академиялық сыйлықтарға көп ұсынылғаны және әндерінің мәтіндері үшін төрт «Оскар» алғаны үшін таңдалды. 1993 жылы «Жоғары үміттер» әніндегі рухты ұстана отырып, Канның мұрагерлері Бостон қаласындағы Джослин диабет орталығында «Жоғары үміттер қоры» құрды. Бұрынғы Джослин пациенті және автор-әндершінің мақсаты диабетпен ауыратын балаларға үміт пен жігер сыйлау, сонымен қатар осы аурудың себептерін зерттеуге көмектесу болды. Ол Синатра үшін жазған өлеңдері Гилберт Джильоттидің «Тарихи әнші: Фрэнк Синатра әдеби концепция ретінде» атты кітабындағы бір тараудың тақырыбы болды: «Бізбен теңдікте ұшып, билеп, вальс билейік: Сэмми Канның Уитмендік Синатрасы», бұл кітап 2002 жылы Greenwood Press баспасында жарық көрді.