Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вуяшу (1061–1113) – Ваньян тайпасының басшысы, кейіннен Цзинь әулетін (1115–1234) құрған Жүрчен тайпаларының арасында ең беделдісі. Ол Хелибоның үлкен ұлы және Цзинь әулетінің негізін қалаушы және бірінші императоры Агуданың ағасы болды. Өлімінен кейін ол Канцзонг атағымен құрметтелді.
Wuyashu (1061–1113) was a chieftain of the Wanyan tribe, the most dominant among the Jurchen tribes which later founded the Jin dynasty (1115–1234). He was the eldest son of Helibo and the elder brother of Aguda (Emperor Taizu), the founder and first emperor of the Jin dynasty. He was posthumously honoured with the temple name Kangzong.
Өмір
Уяшу 1061 жылы жуйчжі тайпасының әміршісі Хелибоның ұлы болып дүниеге келді. 1104 жылы ол өзінің інісі Ингеден (盈歌) Ванян тайпасының басшылығын мұра етті. Инге Хеландианды (曷懶甸; қазіргі Хамгён провинциясы, Солтүстік Корея) басып алу кезінде, Түмен өзенінің алабында тәртіп орнатудан кейін қайтыс болды. Уяшу келесі жылы бұл істі қайта бастады. Оның бұйрығымен Шишихуан (石適歡) Түмен өзенінің алабынан Ванян әскерін бастап, Хеландиандағы қарсылас жуйчжі тайпаларын бағындырды және Корея мемлекетіне қашқан 1800-ге жуық адамды қуу үшін оңтүстікке қарай жылды. Горё оларды тапсырмаған, бірақ Ванян әскерін тоқтату үшін Им Ганды (林幹) жіберді. Бірақ Шишихуан Чонп'оинг қабырғасының солтүстігінде Им Ганды жеңіп, Горёнің солтүстік-шығыс шебіне шабуыл жасады. Горё Юн Кванды жуйчжілерге қарсы тұру үшін жіберді, бірақ ол шайқаста тағы да жеңілді. Осының нәтижесінде Уяшу Хеландиандағы жуйчжілерді бағындырды. 1107 жылы Горё Уяшудың Ванян тайпасының басшылығына тағайындалуын тойлау үшін Хейхуанфангши (黑歡方石) атты елшіні жіберді және Горёге қашқан Хеландиандық жуйчжілерді қайтаруға уәде берді. Алайда, Уяшудың елшілері Агуо (阿聒) мен Улинда Шенгкун (烏林答勝昆) Горёға келген кезде, корейлер оларды өлтіріп, Юн Кван басқаратын бес үлкен армияны Хеландианға шабуылға жіберді. Горё әскері жүздеген жуйчжі ауылдарын қиратты және он тоғыз бекініс салды. Уяшу Хеландианнан бас тартуды ойлады, бірақ оның інісі Агуда оны Горёмен соғысу үшін тағы бір інісі Уосайды (斡賽) жіберуге көндірді. Уосай да Горёнің он тоғыз бекінісіне қарсы он тоғыз бекініс салды. Бір жылдық шайқастан кейін Ванян әскері екі бекіністі басып алды, бірақ ауыр шығынға ұшырады және қалған жеті бекініс Горё күштерінің қолында қалды. Жуйчжілер Горёға бітім туралы ұсыныс жасады, соның нәтижесінде Горё және жуйчжілер келісімге келді. Осыған орай, жуйчжілер Горёға шабуыл жасамауға ант берді, ал Горё он тоғыз бекіністен шығып кетті. Уяшу Суйфэн өзенінің алабында да тәртіп орнатты. 1113 жылы ол қайтыс болғаннан кейін оның кіші інісі Агуда оның орнына келді.
Wuyashu was born to the Jurchen chieftain Helibo in 1061. He inherited the leadership position of the Wanyan tribe from his uncle, Yingge (盈歌), in 1104. Yingge died during the conquest of Helandian (曷懶甸; present day Hamgyong Province, North Korea) after pacifying the Tumen River basin. Wuyashu resumed the project in the next year. Under his order, Shishihuan (石適歡) led a Wanyan army from the Tumen River basin to subdue rival Jurchen tribes in Helandian and advance southward to chase about 1,800 remnants who defected to the Korean kingdom Goryeo. Goryeo did not hand them over but sent Im Gan (林幹) to intercept the Wanyan army. However, Shishihuan defeated Im Gan north of the Chŏngp'ŏyng wall and invaded northeastern frontier of Goryeo. Goryeo dispatched Yun Kwan to resist the Jurchens but lost in battle again. As a result, Wuyashu subjugated the Jurchens in Helandian. In 1107, Goryeo sent a delegate, Heihuanfangshi (黑歡方石), to celebrate Wuyashu's accession to the chieftainship of the Wanyan tribe, and promised to return those Helandian Jurchens who escaped to Goryeo. However, when Wuyashu's delegates, Aguo (阿聒) and Wulinda Shengkun (烏林答勝昆), arrived in Goryeo, the Koreans killed them and dispatched five large armies led by Yun Kwan to attack Helandian. The Goryeo army destroyed a hundred Jurchen villages and built nine fortresses there. Wuyashu thought about giving up Helandian, but his brother Aguda convinced him to dispatch Wosai (斡賽), another of their brothers, to fight Goryeo. Wosai also built nine fortresses facing Goryeo's nine fortresses. After a one year battle, the Wanyan army won two fortresses but they suffered heavy losses and seven other fortresses were still held by the Goryeo forces. Jurchens offered a truce to Goryeo and Goryeo and the Jurchens achieved a settlement. As a result, Jurchens swore not to invade Goryeo and Goryeo withdrew from the nine fortresses. Wuyashu also pacified the Suifen River basin. He was succeeded by his younger brother, Aguda, when he died in 1113.