Кіріспе

Америка архитектурасы мен өнер қозғалысы (1876–1917) – американдық Ренессанс

Американдық Ренессанс – 1876 жылдан 1917 жылға дейінгі кезеңде американдық архитектура мен өнерде болған, жаңадан артып келе жатқан ұлттық өзіне сеніммен және АҚШ грек демократиясының, рим құқығының және Ренессанс гуманизмінің мұрагері екендігіне деген сезіммен сипатталатын дәуір. Бұл кезең Тәуелсіздік декларациясына қол қойылғанының 100 жылдығын мерекелеген «Жүз жылдық көрмеден» басталып, АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуымен аяқталады.

Сипаттамалары

Америка қайта өрлеу дәуірінде Америка Құрама Штаттарының ұлттық ерекшелікке (немесе Жаңа Ұлтшылдыққа) ден қоюы модернизм мен технология, сондай-ақ академиялық классицизм арқылы көрініс тапты. Ол Нью-Йорктегі Бруклин көпірінің сымдары сияқты жаңа технологияларға деген сенімін білдірді. Өзінің мәдени өркендеуін Прерия мектебінің үйлерінде, сәулет және мүсін өнеріндегі Beaux-Arts стилінде, "Сұлу қала" қозғалысында және Америка империясының құрылуында тапты. Америкалықтар өз өркениеттерінің қазіргі заманның бірегей мұрагері екенін және оның жетіліп, толыққан толық қалыптасқанын сезінді. Саяси және экономикалық жағынан бұл дәуір Алтын ғасыр мен Жаңа империализммен бірге өтті. 1893 жылы Чикаго қаласында (Иллинойс штаты) өткен Дүниежүзілік Колумбия көрмесінің классикалық архитектурасы Генри Адамсты қатты әсер етті, ол: "Бір күні адамдар Хант пен Ричардсон, Ла Фарж және Сент-Гауденс, Бернхам мен Макким және Стэнфорд Уайт туралы әңгімелейтін болады, ал олардың саясаткерлері мен миллионерлері ұмытылып кетеді" деп жазды. Конгресс кітапханасының жаңа оқу залының күмбезінде Эдвин Блэшфилдтің қабырғалық суреттері "Өркениеттің эволюциясы" тақырыбында болды. 1979 жылы Бруклин мұражайында өткен "Америка қайта өрлеуі: 1876–1917" көрмесі осы қозғалысқа деген қызығушылықты қайта жандандырды.

Белгілі мысалдар

Куяхога округінің соты (1906–1912): сыртқы жағында Карл Биттер, Дэниел Честер Френч, Герберт Адамс, Исидор Конти және Герман Матценнің мүсіндері орналасқан, ал ішкі жағында Фрэнк Брангвин, Вайолет Оукли, Чарльз Ярдли Тернер, Макс Бом және Фредерик Уилсонның қабырғалық суреттері бар. Фредерик Уилсон мен Чарльз Швайнфурт бірлесіп боялған шыны терезелерді жобалап, жасады. Сан-Франциско қалалық үйі (1915 жылы аяқталды): Артур Браун, кіші, жобалаған, ол Сан-Францискода осы стильдегі басқа да бірнеше ғимараттарды, соның ішінде Сан-Франциско соғыс ескерткіші опера театрын, ардагерлер үйін, Емануил ғибадатханасын, Койт мұнарасын және 50 United Nations Plaza-дағы Федералдық кеңсе ғимаратын да жобалаған.