Кіріспе
Торремолинос (toremoˈlinos) – Испанияның оңтүстігіндегі Андалусиядағы, Малаганың батысындағы муниципалитет. 1950 жылдардың соңында туризмнің дамуы басталғанға дейін кедей балықшылар ауылы болған Торремолинос Коста-дель-Соль курорттарының алғашқысы болып саналады және бүгінгі күнге дейін аймақтағы ең танымал курорт болып табылады. Малага шығанағының батыс жағалауында және Малагадан Сьерра-де-Михас тауларының алдында орналасқан. Қаладан солтүстік жақтан айналып өтетін A7 тас жолы, Cercanías қалалық пойыз және Avanzabus қалалық автобус желісі арқылы байланысады. 2013 жылы халық саны 69 389 адамды құрады, бұл оны провинцияның алтыншы ірі қаласы етеді. Қаланың аудандары ескі, биік тұрғын үйлермен және қонақүйлермен толы, бірақ жаңа құрылыстардың биіктігіне қойылған шектеулер мен ескі қаладағы сақталған көптеген үйлер қала орталығын Бенидорм және Фуэнгирола сияқты басқа танымал курорттарға қарағанда ашық ұстап тұр. Атауынан-ақ көрініп тұрғандай, Торремолинос Еуропадағы ең жақсы климаттардың біріне ие. Мұнда ұзақ, құрғақ жаз, салыстырмалы түрде төмен ылғалдылық және жеңіл қыс мезгілі, кейде мол жауын-шашынмен сипатталады. Жаз айларында қала Африкадан соққан салқын теңіз желдерінің арқасында ыңғайлы температураға ие болады, бірақ бұл Сахара шаңының көп мөлшеріне де алып келеді. Ауа температурасы жазда шамамен , ал қыста шамамен градусқа жетеді. Торремолиноста тез пайда болып, тез жоғалатын теңіз тұманы жиі кездеседі. Шамамен километрге созылған жағажай бойында велосипед және роликтік коньки жолдары, толық жарықтандырылған жаяу жолдар және көптеген chiringuitos (жағажай барлары/ресторандары) орналасқан. Жағажайдың шығыс бөлігі, Лос-Аламос деп аталатын аймақта, жаз бойы тікелей музыка ойнатылады. Жағажайдың ең шығыс бөлігінде, әуежайдың ұшу жолынан басқа жерлерде, кайтсерфинг және виндсерфингпен айналысуға болады. Туризм саласынан басқа, Торремолинос жанды және либералды түнгі өмірімен де танымал, әсіресе ЛГБТ қауымдастығына арналған көптеген барлары мен клубтарымен. Торремолинос 2017 жылы Мадридпен бірлесіп World Pride-ды қабылдады және маусым айында өзінің Pride фестивалін өткізеді, қазір ол Испаниядағы үшінші ірі фестиваль болып табылады.
Areas of the town are dotted with older high rise residential buildings and hotels, but height limitations on new developments and a significant number of original old town properties have kept the town centre much more open than other popular resorts such as Benidorm and Fuengirola. As the name Coast of the Sun implies, Torremolinos enjoys one of the best climates in Europe. It has long, dry summers with relatively low humidity, and mild winters with occasional, though heavy, rainfall. The town benefits in the summer from cool sea breezes predominantly coming from Africa, although this does mean a fair amount of Sahara dust. Temperatures normally hover around in the summer and in the winter. Torremolinos sometimes experiences a sea fog that goes as quickly as it appears. The beach, which extends for nearly , has cycle and skating lanes alongside the fully illuminated promenade and features many chiringuitos (beach bars/restaurants). The eastern end of the beach, known as Los Álamos, has live dance music events throughout the summer. The easternmost parts of the beach have kitesurfing and windsurfing except under the flight path of the airport. In addition to its tourism sector, Torremolinos is known locally for its vibrant and liberal nightlife, particularly its numerous bars and clubs catering to the LGBT community. Torremolinos co hosted World Pride in 2017 in conjunction with Madrid and holds its own Pride in June, now the third largest in Spain.
Тарих
Археологиялық қазбалар нәтижесінде табылған адам және жануар сүйектері, құралдар мен керамикалық бұйымдар Торремолинос аймағының неолит дәуірінде мекенделгенін көрсетеді. Кейбір артефакттар мен құралдар неолиттік емес, неоантроптарға (жаңа адам) тән, олардың жасы радиокөміртектік әдіспен шамамен 150 000 жылға дейін анықталған. Египеттік-грек географы Птолемейдің мәліметінше, финикиялықтар бұл жерде Садуке атты колония құрған, бірақ қазіргі қаланың негізін римдіктер қалаған болуы мүмкін, мұны қалашықтағы құрылыстар мен некропольдің (оның мөлшерінен бұл жерде шамамен 2000 адам тұрған деген қорытынды жасалады) табылуы дәлелдейді. Олар сондай-ақ Кадис пен Малаганы байланыстыратын Торремолинос арқылы өтетін жолды салды. Испанияны маврлар басып алғаннан кейін, қаланың атын беруге себеп болған диірмендер (атаудың мағынасы – «Диірмендер мұнарасы») пайда болды. Алайда, сол кезде халық саны азайды; мұнара 1300 жылдан бастап Гранаданың Насрид әмірлерімен салынды. Гранада түскеннен кейін, қала 18 ғасырдан бастап Солтүстік Африкадан келген қарақшылардың шабуылына ұшырады. Испания мұрагерлік соғысы кезінде қалаға британдық адмирал Джордж Руктың басқаруымен ағылшын-голландия флотилиясы шабуыл жасап, дерлік толығымен қиратылды. 1769 жылғы құжатта қала тұрғындарының саны 106 адам деп тіркелген. Диірмендер мен қала 20 ғасырдың басында қайта жаңартылды, бірақ 1920 жылдары диірмен өнеркәсібінің дамуы төмендеді. 1928 жылдан бастап туризмнің, әсіресе британдықтардың қызығушылығы арта түсті. 1960 жылы «Pez Espada» қонақ үйі ашылды. Испаниядағы алғашқы гей-бар – «Toni's Bar» 1962 жылы Торремолиноста құрылды. Испания үкіметі 1970 жылдары қаланың бостандыққа ұмтылған өмір салтына гомосексуалдарды тұтқындау және басқа да репрессиялармен жауап берді. Торремолинос алғаш рет 1748 жылы Энсенада маркизінің картасында белгіленді. Атау «Torre» (Мұнара) және «Molino» (Диірмен) сөздерінен құралған. Су диірмендері осы аймақтың барлық бөлігін қамтыды, қазір олардың тек біреуі (Molino de Inca) және бір мұнара ғана сақталған, ол мейрамхананың бөлігі болып табылады. Тарихшылар Торремолинос жағажайлары мен тауларында табылған қалыпталған тастардың бұл ауылдың 150 000 жыл бұрын пайда болғанын көрсететініне сенімді. Оның тарихқа дейінгі дәуірінің тағы бір дәлелі – тоғыз бас сүйек, бірнеше сүйектер, саз ыдыстар, балта бастары мен жебелер, әшекейлер (алқалар мен білезіктер), сақина және үңгірлерді қазғанда табылған жануар сүйектері: Cueva del Tesoro (Қазына үңгірі), Cueva Tapada (Жапқан үңгір), Cueva del Encanto (Сүйкімді үңгір), Cueva del Tejón (Дала тышқаны үңгірі). Бұл заттарды зерттеу нәтижесінде олар неолит дәуірінің кватернар кезеңіне, шамамен 5000 жыл бұрын, адам жерді өңдеуге үйренген кезге жатқызылды. Үңгірлерде және Торремолинос мүйісінде табылған қаңқалардың бойы 1,5-1,6 метр (4’9 фунт немесе 5’2 фунт) болған деп есептеледі.
Римге дейінгі кезең
Птолемейдің айтуынша, финикиялықтар Торремолинос қаласының жанында Садуке қаласын салған. Римдіктер Гадес (Кадис) пен Малака (Малага) қалаларын байланыстыратын жол салды. 1990 жылдары Кантабрия алаңындағы "Сан-Луис құрылысында" 23 қабірден тұратын римдік некрополь табылды, ол шамамен 2000 жылдық ауылдың болғанын көрсетеді.
Орта ғасырлар
1300 жыл шамасында 13-шы және 15-ші ғасырлар аралығында Малаганы билеген "Назри" әулеті Сан-Мигель көшесінің соңында тұрған қорғаныс мұнарасын салды. Мұнараның биіктігі 12 метр және ол топырақтан тұрғызылған. Онда екі қабат бар, теңізге қарап тұратын қадау терезелері мен террасасы бар.
Француз төңкерісінен бұрын
Христиандар Гранада патшалығын бағындырғаннан кейін, Торремолиносқа 18 ғасырға дейін қарақшылар шабуыл жасады. Испан мұрагерлік соғысы кезінде британдық адмирал Джордж Рук басқарған ағылшын-голландия флоты үйлер мен диірмендерді тонап, өртеп, Торремолинос қаласын толығымен қиратты. 1769 жылғы халық санауы бойынша, қалада 106 адам тұрған.
Қазіргі заман
XIX ғасырдың бірінші жартысында қала қайта құрылды және 1849 жылы 14 диірмен мен 785 тұрғыны болды. Диірмендер тоқтатылғаннан кейін Торремолинос 1950 жылдардың соңына дейін шағын балықшылар ауылы болып қалып келді, содан кейін ол Коста-дель-Сольдегі алғашқы туристік орталықтардың біріне айналды. 1950 жылдары Грейс Келли, Ава Гарднер, Марлон Брандо, Орсон Уэллс және Франк Синатра сияқты көптеген атақты адамдар Торремолиносқа келді. 1959 жылы жағалау бойындағы алғашқы сәнді қонақ үй – Ар-деко стиліндегі Pez Espada қонақ үйі ашылды. Одан кейінгі жылдары жаңа қонақ үйлер, түнгі клубтар және туристерге бағытталған басқа да мекемелер қаланың және оның жағажайларының келбетін өзгертті. 1965 жылға қарай Торремолинос маңызды туристік орын ретінде бекінді. 2023 жылы Торремолинос қонақ үйлердің толуы және туристік шығындар бойынша рекордтық көрсеткіштерге қол жеткізді, әсіресе Madbear және Torremolinos Gay Pride сияқты ЛГБТҚ шараларынан, сондай-ақ 200 000-нан астам келушіні тартатын Feria San Miquel-ден.
Климат
Торремолинос субтропикалық Жерорта теңізі климатына ие (Köppen: Csa). Жазда ыстық және құрғақ болады, ылғалдылығы салыстырмалы түрде төмен, ал қыста жұмсақ және ылғалды, әсіресе қараша және желтоқсан айларында, кейде мол жаңбыр жауады. Жаз айларында қалаға Африкадан салқын теңіз желдері әсер етеді, бірақ осының салдарынан Сахара шаңы да көп мөлшерде келеді. Сирек жағдайларда, қатты шаңды дауылдар – калима деп аталады, олар әдеттегідей таза ақ ғимараттардың түсін өзгертіп, тіпті аспанды қызғылт сары түске бояуы мүмкін. Шілде және тамыз айларында күндізгі температура әдетте 30 °C (86 °F) шамасында, ал қыста 18-20 °C шамасында болады. Жазда Торремолинос кейде теңіз тұманына тап болады, ол жылдам пайда болып, сосын тез кетеді. Бұл құбылыс "Таро" деп аталады және финикиялықтар заманынан бері белгілі, ол теңізден келген тұманның бір түрі.
Оқиғалар
2023 жылы 1 миллионнан астам турист және 5 миллион төсек-орынға ие Коста-дель-Сольдегі маңызды туристік орын ретінде Торремолинос жыл бойына көптеген іс-шаралар мен фестивальдарды ұсынады. Қыркүйек айының соңында Торремолиноста Сан-Мигель мерекесі өтеді, бұл мерекеге парадтар, музыка мен би өнерлері кіреді, олар бір аптаға дейін жәрмеңке алаңында да, қала орталығында да өтеді. Әр жылдың қазан айының ортасында Паласио де Конгрессода шамамен 15 000 мотоциклші қатысатын Командо мотоцикл фестивалі ұйымдастырылады.
Бос уақыт
Торремолинос Коста-дель-Сольдегі ең үлкен су паркіне ие. Акваленд деп аталатын бұл парк мамырдан қазанға дейін ашық болады. Жанында жыл бойы жұмыс істейтін крокодилдер паркі орналасқан. Жақын жерде, қоғамдық барбекюге арналған жабдықтармен және отыруға орындармен жабдықталған үлкен орманды аймақ бар. Ботаникалық бақтар, Молино де Инка, Аквалендке тікелей іргелес орналасқан муниципалды бақ орталығының қасында орналасқан. Жергілікті радиостанция – Radio Planeta, FM 92.8 жиілігінде, тек ағылшын тілінде би музыкасын ойнатады, бірақ испан тілінде жарнамалар трансляциялайды. "Sur in English" атты ағылшын тіліндегі тегін газет әр жұма сайын жарық көреді. Бұқалар аренасы енді бұқалар күресі үшін пайдаланылмайды, оның орнына би және тікелей музыка сияқты іс-шараларға арналған ойын-сауық орталығы ретінде қолданылады. Аптасына екі рет бұқалар аренасының жанында қоғамдық базар өткізіледі. Бейсенбі күні таңертең негізінен киім-кешек сатылады, ал жексенбі күні таңертең тауарлардың көптеген түрлері ұсынылады. Торремолинос бірнеше ірі муниципалдық мекемелерге ие, олардың ішінде конференциялар, көрмелер және конгресс орталығы – Palacio de Congresos, Астурия князінің аудиториясы және Пабло Руис Пикассо атындағы мәдени орталық бар. Parque de la Batería – үлкен қоғамдық саябақ, онда қайық тебуге арналған көл, балалар ойын алаңы, жүгіру жолы, жаттығу құралдары, бақылау мұнарасы, соғыс кезеңіндегі бірнеше зеңбіректер, үңгірлер және тропикалық өсімдіктердің алуан түрлі түрлері бар.
Сауда-саттық
Торремолиноста 60-шы және 70-ші жылдары салынған бірнеше сауда орталықтары бар, олардың көпшілігі жер иелерінің ынтасыздығы мен мүмкіндігі шектеулі адамдардың кіруіне кедерестер тудыруы салдарынан сиреп орналасқан. Басты туристік дүкендер Сан-Мигель көшесінде, Коста-дель-Соль алаңында, жағажайға түсетін баспалдақтарда және жағажай бойындағы жолда орналасқан. Carrefour гипермаркеті Беналмаденаға қарайтын A340 тас жолындағы ірі сауда орталығында орналасқан. Ол кең ауқымды халықаралық тағамдардан өзге, электроника, тұрмыстық техника және велосипедтерді де сатады. Плаза-Майор аймағында Ikea қоймасы және бірнеше үй жиһаздары мен электроникалық тауарлардың ірі дүкендері бар. Көптеген дүкендер төмен бағада жеткізу және тегін тұрақ ұсынады. Қаланың негізгі супермаркеттері – Mercadona, Maskom, Aldi, Lidl, Dia және Supersol. Көптеген ірі дүкендер қытайлықтардың меншігінде. Carrefour Express супермаркеті басқа дүкендерден айырмашылығы, жексенбі күндері де ашық. 2016 жылы Манчестердегі Trafford Centre сауда орталығын салған Intu компаниясына Aqualand пен A7 тас жолы және қаланың маңызды айналма жолдарының жанында үлкен сауда, қонақ үй, казино және ойын-сауық кешенін салуға рұқсат берілді. 800 миллион еуродан астам құны бар бұл жоба Жерорта теңізіндегі ең ірі жоба болады. Оған жабық парашют орталығы, толқын бассейні, жабық шаңғы трассасы, электрлік го-карт, концерт залы мен кинотеатрлар кіреді. El Corte Inglés, Zara және Mango сияқты ірі испандық сауда желілері де қатысады. Құрылыс жұмыстары 2017 жылдың қараша айында басталды. Көлік қозғалысының күшеюіне байланысты жолдарды жөндеу және ескі қаламен байланысты көлікті жақсарту жоспарлануда. 2020 жылдың жазында INTU PLC компаниясы банкротқа ұшырағандықтан жоба тоқтап қалды. Бірақ, Eurofund серіктесіне жобаны аяқтау үшін ұсыныс жасалды. 2020 жылдың 6 қарашасында Eurofund президенті Йен Сэндфорд Intu Costa del Sol сауда және ойын-сауық кешенін салуға арналған компанияны басқаруды өз қолына алды. Eurofund бұл жобаны британдық Intu Properties тобымен бірлесіп жүзеге асыруды жоспарлаған, бірақ бұл компания қазір банкрот болды. 2021 жылдың қарашасында Sociedad Azucarera Larios жылжымайтын мүлік фирмасының шағымы бойынша сот отырысы нәтижесінде, құрылыс салушылар мен Торремолинос қалалық әкімдігіне қарсы сот ісінен кейін жоба тағы да 2 жылға кейінге шегерілді, себебі Андалусияның Жоғарғы соты 2020 жылдан бері күшінде болған Торремолинос қалалық даму жоспарын (PGOU) толығымен жойды. Бұл барлық жаңа құрылыс жобаларына да әсер етеді. Торремолинос қалалық әкімдігі бұл шешімге шағымдануы күтілуде.
Спорт
Торремолиноста көптеген спорт кешендері бар, оның ішінде екі олимпиадалық жүзу бассейні, жеңіл атлетика нысандары, теннис корты, ракетаға ұқсас ойын алаңдары, сондай-ақ футбол алаңдары бар; бұл, қолайлы климатпен бірге, 2023 жылы қалада 900-ден астам халықаралық спортшы жаттығудан өтті. Жылы айларда қалада балалар мен ересектер үшін әртүрлі физикалық жаттығулар ұсынылады, мысалы, аэросалса (аэробиканы латын билерімен және сальсамен үйлестіретін жаттығу), дене нығайту, жабық велосипедпен айналысу, жарыс жүзу, балаларға арналған жүзу, функционалдық жаттығу, жаттығулар арасындағы үзіліс, ересектерге арналған жүзу, қалақайықпен жүзу, пилатес, баскетбол және теннис. Аймақта сирек кездесетін жабық теннис кортында Новак Джокович жиі жаттығу жасап тұрады.
Көлік
Жағалаудағы Малагадан Фуэнгиролаға дейінгі қалаларға Cercanías қалалық пойыздарымен қызмет көрсетіледі және бағалар аймақтар бойынша бөлінеді. Малага әуежайына пойызбен 10 минут, ол әр 20 минут сайын қатынайды. Бұл Испаниядағы ең көп жолаушы тасымалдайтын үшінші әуежай, жыл сайын 16 миллионнан астам жолаушыны қабылдайды. Дегенмен, таңғы сағат 6-дан бұрын және түнгі сағат 12-ден кейін әуежайға және одан қалалық көлікпен бару мүмкін емес. Торремолинос 5 теміржол стансасына ие, олардың барлығы мүгедектерге арналған коляскалар үшін қолайлы, соның ішінде Ла Ногалера қаласының орталық алаңында орналасқан жаңадан жөнделген басты станса, онда 7,5 миллион еуро инвестициядан кейін екі эскалатор және лифт орнатылды.