Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикалық жазушы (1928–2012)
Mexican writer (1928–2012)
Карлос Фуэнтес Масиас (11 қараша 1928 – 15 мамыр 2012) – мексикалық романист және эссеші. Оның еңбектерінің ішінде «Артемио Круздың өлімі» (1962), «Аура» (1962), «Терра Ностра» (1975), «Ескі гринго» (1985) және «Туылмаған Кристофер» (1987) кіретін еді. «The New York Times» газеті оның некрологында Фуэнтесті «испан тілінде сөйлейтін әлемдегі ең құрметті жазушылардың бірі» және Латын Америкасының әдебиеттік «жарылысы» – Латын Америкасының «бумы» эпокасына зор ықпал еткен тұлға деп сипаттады, ал «The Guardian» оны «Мексиканың ең танымал романы» деп атады. Ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері болуға үміткер ретінде жиі айтылды, бірақ ешқашан жеңіске жете алмады. Карлос ағылшын тілінде білім алған мектепте оқып, ағылшын тілін еркін меңгерген. 1957 жылы Фуэнтес Сыртқы істер министрлігінің мәдени байланыстар бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Оның достары Луис Буньюэль, Уильям Стайрон, Фридрих Дюрренмат, сондай-ақ Нобель сыйлығының лауреаты, мексикалық ақын Октавио Паз болды. Фуэнтес 1980 жылдары Сандинистер мәселесіндегі келіспеушіліктерге байланысты Паздан алыстады. Фуэнтестің үш баласы болды, олардың тек біреуі – 1962 жылы туған Сесилия Фуэнтес Македо ғана сақталды.
Carlos Fuentes Macías ('/f//w//ɛ//n//t//eɪ//s/; ˈkaɾlos ˈfwentes; November 11, 1928 – May 15, 2012) was a Mexican novelist and essayist. Among his works are The Death of Artemio Cruz (1962), Aura (1962), Terra Nostra (1975), The Old Gringo (1985) and Christopher Unborn (1987). In his obituary, The New York Times described Fuentes as "one of the most admired writers in the Spanish speaking world" and an important influence on the Latin American Boom, the "explosion of Latin American literature in the 1960s and '70s", while The Guardian called him "Mexico's most celebrated novelist". He was often named as a likely candidate for the Nobel Prize in Literature, though he never won. where Carlos attended English language school, eventually becoming fluent. In 1957, Fuentes was named head of cultural relations at the Secretariat of Foreign Affairs. His friends included Luis Buñuel, William Styron, Friedrich Dürrenmatt, Once good friends with Nobel winning Mexican poet Octavio Paz, Fuentes became estranged from him in the 1980s in a disagreement over the Sandinistas, whom Fuentes supported. Fuentes fathered three children, only one of whom survived him: Cecilia Fuentes Macedo, born in 1962.
Жазу
Карлос Фуэнтес "Мексиканың Бальзагы" деп аталады. Фуэнтес өзі Мигель де Сервантес, Уильям Фолкнер және Бальзакты ең маңызды жазушылар ретінде айтқан. Ол сондай-ақ Алехо Карпентье, Хуан Карлос Онетти, Мигель Анхель Астуриас және Хорхе Луис Борхес сияқты Латын Америкасы жазушыларын да атады. Еуропалық модернистер Джеймс Джойс, Вирджиния Вульф және Марсель Прусттың оның шығармасына қосқан үлесі зор екені айтылады, Фуэнтес олардың ықпалын өзінің басты тақырыбына – мексикалық тарих пен ұлттық ерекшеліктерге – қолданды.
Carlos Fuentes has been called "the Balzac of Mexico". Fuentes himself cited Miguel de Cervantes, William Faulkner and Balzac as the most important writers to him. He also named Latin American writers such as Alejo Carpentier, Juan Carlos Onetti, Miguel Angel Asturias and Jorge Luis Borges. European modernists James Joyce, Virginia Woolf and Marcel Proust has also been cited as important influences on his writing, with Fuentes applying the influence from them on his main theme; Mexican history and identity.
Алғашқы еңбектері
Фуэнтестің "Ауаның таза жері" (La región más transparente) атты алғашқы романы 1958 жылы жарық көргеннен кейін бірден табысқа жетті. Роман тек ішкі монологты және санадан тыс зерттеулерді жиі пайдаланған көркем тілі үшін ғана емес, сонымен қатар маңызды болып саналды.
Fuentes' first novel, Where the Air Is Clear (La región más transparente), was an immediate success on its publication in 1958. The novel was celebrated not only for its prose, which made heavy use of interior monologue and explorations of the subconscious,
Бір жыл өткен соң, ол "Жақсы ар-ұждан" (Las Buenas Conciencias) атты тағы бір роман жазды, онда орташа өлшемді қаланың ерекше құқықтары бар орта таптары бейнеленген, бұл қала, мүмкін, Гуанахуато үлгісінде салынған. Замандас сыншылардың бірі оны "классикалық марксистік роман" деп сипаттады, ол әлеуметтік теңдікке ұмтылысы отбасының материализмімен басылған, ерекше жағдайдағы жас адамның оқиғасын айтады.
A year later, he followed with another novel, The Good Conscience (Las Buenas Conciencias), which depicted the privileged middle classes of a medium sized town, probably modeled on Guanajuato. Described by a contemporary reviewer as "the classic Marxist novel", it tells the story of a privileged young man whose impulses toward social equality are suffocated by his family's materialism.
Латын Америкасының өрлеуі
Фуэнтес 1960-1970 жылдары Габриэль Гарсия Маркес, Марио Варгас Льоса және Хулио Кортазармен бірге Латын Америкасы әдебиетінің өрлеуінің жетекші тұлғасы ретінде танылды. Роман биліктің жемқорлыққа ұшырату әсерін зерттейді және революционерлердің бастапқы мақсаттарының "сыныптық үстемдік, американдану, қаржылық жемқорлық және жер реформасының сәтсіздігі" арқылы бұрмалануын сынап көрсетеді. 1960 жылдары Фуэнтестің жазған басқа да еңбектері: "Аура" романы (1962), "Кантар де Сиего" әңгімелер жинағы (1966), "Зона Саграда" повесі (1967) және "Терінің өзгеруі" (1967) – мексикалық ұжымдық сананы елдің мифтерін зерттеу және қайта қарастыру арқылы анықтауға тырысатын амбициялық роман. Фуэнтестің 1975 жылғы "Terra Nostra" романы, оның ең амбициялық туындысы саналады және бүкіл испан тілдес өркениеттің тарихын баяндайтын "үлкен, византиялық стильдегі" туынды ретінде сипатталады.
Fuentes was regarded as a leading figure of the Latin American boom in the 1960s and 1970s along with Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa and Julio Cortázar. The novel explores the corrupting effects of power and criticizes the distortion of the revolutionaries' original aims through "class domination, Americanization, financial corruption, and failure of land reform". A prolific writer, Fuentes subsequent work in the 1960s include the novel Aura (1962), the short story collection Cantar de Ciego (1966), the novella Zona Sagrada (1967) and A Change of Skin (1967), an ambitious novel that attempts to define a collective Mexican consciousness by exploring and reinterpreting the country's myths. Fuentes' 1975 Terra Nostra, perhaps his most ambitious novel, is described as a "massive, Byzantine work" that tells the story of all Hispanic civilization.
Кейінгі еңбектері
1985 жылы жарық көрген «Ескі гринго» романы, Мексика революциясы кезінде американдық жазушы Амброз Бирстің жоғалып кеткеніне негізделген. Роман Мексикаға саяхатқа келген Харриет Уинслоу атты жас американдық әйелдің, қартайған американдық журналист («Ескі гринго» деп аталады) және революциялық генерал Томас Арройомен кездесуі туралы айтады. Фуэнтестің көптеген туындылары сияқты, бұл роман да революциялық идеалдардың бұрмалануын зерттейді, себебі Арройо революцияның мақсаттарын іске асырудың орнына, бұрын қызметші болып жұмыс істеген поместьеге ие болуға ұмтылады. 1989 жылы роман Грегори Пек, Джейн Фонда және Джимми Смитс бас рөлдерде ойнаған «Ескі гринго» атты американдық фильмге бейімделді. 1980-ші жылдардың ортасында Фуэнтес өзінің барлық шығармашылығын – өткенін де, болашағын да «La Edad del Tiempo» деп аталатын он төрт циклде ұйымдастыруды бастады, оның барлық туындысы уақыт туралы терең ойлар жиынтығы екенін түсіндірді. Циклдың жоспары алғаш рет 1987 жылы оның сатирикалық романы «Кристофер туылмаған» испан тіліндегі басылымында, содан кейін бастапқы жоспарға ұсақ өзгерістер енгізілген келесі кітаптарында бір беттік түсінік ретінде пайда болды. 1992 жылы ол «The Buried Mirror: Reflections on Spain and the New World» атты тарихи эссесін жариялады, ол Испания мен Латын Америкасының толық мәдени тарихын қамтуға тырысады. Бұл кітап Discovery Channel және BBC телеарналарындағы сол аттас телесериалға толықтыру болды. Фуэнтестің ғылыми еңбектеріне оның әдеби сынның маңызды туындысы саналатын «La nueva novela hispanoamericana» (1969; «Жаңа испано-американдық роман») және «Cervantes; o, la critica de la lectura» (1976; «Сервантес; немесе Оқу туралы сын») кіреді. Оның кейінгі романдары: «Инез» (2001), «Бүркіттің тағы» (2002) және «Тағдыр мен құштарлық» (2008). Оның туындыларына сонымен қатар әңгімелер, эсселер мен пьесалар жинақтары да кіреді. Мексикалық тарихшы Энрике Краузе Фуэнтес пен оның шығармаларын қатаң сынады, 1988 жылғы мақаласында оның марксистік саясаты мен жеке өмірі арасындағы қарама-қайшылықты ескере отырып, оны «геррильялық денди» деп атады. Краузе Фуэнтесті PRI үкіметіне құл болды және «Мексикадан алыс» деп айыптады, оның халқын шетелдік көрермендерге ұнату үшін асыра көрсетті: «Мексикада Фуэнтес Мексиканы тек тақырып ретінде пайдаланады, оны Солтүстік Америка жұртшылығына бұрмалап, өзінде жоқ құқықтарды талап етеді» деген күдік бар. Октавио Пас басқарған «Вуэльта» журналында жарияланған бұл мақала Пас пен Фуэнтес арасындағы, Пас қайтыс болғанға дейін жалғасқан ұзақ даудың бастауы болды.
His 1985 novel The Old Gringo (Gringo viejo), loosely based on American author Ambrose Bierce's disappearance during the Mexican Revolution, The novel tells the story of Harriet Winslow, a young American woman who travels to Mexico, and finds herself in the company of an aging American journalist (called only "the old gringo") and Tomás Arroyo, a revolutionary general. Like many of Fuentes' works, it explores the way in which revolutionary ideals become corrupted, as Arroyo chooses to pursue the deed to an estate where he once worked as a servant rather than follow the goals of the revolution. In 1989, the novel was adapted into the U. S. film Old Gringo starring Gregory Peck, Jane Fonda, and Jimmy Smits. In the mid 1980s Fuentes began to conceptualize his total fiction, past and future, in fourteen cycles called "La Edad del Tiempo", explaining that his total work is a lengthy reflection on time. The plan for the cycle first appeared as a page in the Spanish edition of his satirical novel Christopher Unborn in 1987, and as a page in his subsequent books with minor revisions to the original plan. In 1992 he published The Buried Mirror: Reflections on Spain and the New World, an historical essay that attempts to cover the entire cultural history of Spain and Latin America. The book was a complement to a Discovery Channel and BBC television series by the same name. Fuentes work of nonfiction also include La nueva novela hispanoamericana (1969; “The New Hispano American Novel”), which is his chief work of literary criticism, and Cervantes; o, la critica de la lectura (1976; “Cervantes; or, The Critique of Reading”), an homage to the Spanish writer Miguel de Cervantes. His later novels include Inez (2001), The Eagle's Throne (2002) and Destiny and Desire (2008). His writing also include several collections of stories, essays and plays. Mexican historian Enrique Krauze was a vigorous critic of Fuentes and his fiction, dubbing him a "guerrilla dandy" in a 1988 article for the perceived gap between his Marxist politics and his personal lifestyle. Krauze accused Fuentes of selling out to the PRI government and being "out of touch with Mexico", exaggerating its people to appeal to foreign audiences: "There is the suspicion in Mexico that Fuentes merely uses Mexico as a theme, distorting it for a North American public, claiming credentials that he does not have." The essay, published in Octavio Paz's magazine Vuelta, began a feud between Paz and Fuentes that lasted until Paz's death.
Саяси көзқарастар
Лос-Анджелес Таймс газеті Фуэнтестің саясатын "орташа либералды" деп сипаттап, ол "сол және оң жақтың қиындықтарын" сынға алғанын атап өтті. Оның саясаты 1967 жылы Конгресс араласатынша, оған АҚШ-қа кіруге тыйым салды. 2013 жылдың 20 маусымында жарияланған Фуэнтестің ФБР файлы, ФБР-дің жоғарғы лауазымды тұлғаларының жазушының күдікті коммунистік көзқарастары мен Вьетнам соғысына сын айтқанына байланысты Фуэнтестің әрекеттеріне қызығушылық танытқандығын көрсетеді. ФБР-дің ұзақ жылдар бойы вице-директоры болған Клайд Толсон Фуэнтес туралы бірнеше хабарламаны алды. "Гардиан" газеті оны "Латын Америкасының солшыл зиялысы ретінде Фидель Кастроның Кубасына сыни көзқарас білдірген, бірақ Вашингтонның марионеткасы деп есептелмейтін сирек кездесетін жетістікке жеткен" деп сипаттады.
The Los Angeles Times described Fuentes' politics as "moderate liberal", noting that he criticized "the excesses of both the left and the right". His politics caused him to be blocked from entering the United States until a Congressional intervention in 1967. Fuentes' FBI file, released on June 20, 2013, reveals that the FBI's upper echelons were interested in Fuentes’ movements, because of the writer's suspected communist leanings and criticism of the Vietnam War. Long time FBI Associate Director Clyde Tolson was copied on several updates about Fuentes. The Guardian described him as accomplishing "the rare feat for a leftwing Latin American intellectual of adopting a critical attitude towards Fidel Castro's Cuba without being dismissed as a pawn of Washington."
Өлім
2012 жылдың 15 мамырында Фуэнтес Мексика қаласының оңтүстігіндегі Анжелес-дель-Педрегал ауруханасында қатты қан кетуден көз жұмды. Ол дәрігері оны Мексика қаласындағы үйінде есінен танып құлаған күйінде тапқаннан кейін сол ауруханаға жеткізілген. Нобель сыйлығының лауреаты Марио Варгас Льоса: «Онымен біз өте терең із қалдырған жазушыны жоғалттық» деді.
On May 15, 2012, Fuentes died in Angeles del Pedregal hospital in southern Mexico City from a massive hemorrhage. He had been brought there after his doctor had found him collapsed in his Mexico City home. Nobel laureate Mario Vargas Llosa stated, "with him, we lose a writer whose work and whose presence left a deep imprint".