Шағын шағала (Hydrocoloeus minutus) – Еуразияда және Солтүстік Америкада кездесетін, әлемдегі ең кішкентай шағала. Сипаттамасы, таралуы мен таксономиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері Кішкентай шаян (Hydrocoloeus minutus) – Laridae тұқымдасына жататын шаянның бір түрі. Ол негізінен Палеарктикада таралған, ал Солтүстік Америкада шағын колониялары кездеседі. Ол тұщы суларда көбейеді және қыста теңізде болады. Бұл – әлемдегі ең кішкентай шаян түрі және Hydrocoloeus туысының жалғыз өкілі.
Species of bird
The little gull (Hydrocoloeus minutus), is a species of gull belonging to the family Laridae which is mainly found in the Palearctic with some colonies in North America. It breeds on freshwaters and spends winters at sea. It is the smallest species of gull in the world and the only species in the monospecific genus Hydrocoloeus.
Таксономия
Кішкентай шағала алғаш рет 1776 жылы голландиялық орнитолог Питер Симон Паллас тарапынан Larus minutus деп ресми түрде сипатталды, оның типтік орны – Сібірдегі Березово, Тобольск қаласы. 1829 жылы Иоганн Якоб Кауп осы түр үшін Hydrocoloeus туысын ұсынды, ал Джордж Роберт Грей Larus minutus түрін осы туыстың типтік түрі ретінде ресми түрде белгіледі. Hydrocoloeus minutus – бұл түрге берілген есім және ол Laridae тұқымдастығына, Charadriiformes қатарының ішінде шағалалар мен теңіз торғайларына жатады.
The little gull was first formally described as Larus minutus in 1776 by the Dutch ornithologist Peter Simon Pallas with its type locality given as Berezovo, Tobolsk in Siberia. In 1829, Johann Jakob Kaup proposed the genus Hydrocoloeus for this species and George Robert Gray formally designated Larus minutus as the type species of the genus. Hydrocoloeus minutus is the binomial accepted for this species and it is classified in the family Laridae, the gulls and terns, within the order Charadriiformes.
Этимология
Кішкентай шаңқылдың Hydrocoloeus туысының атауы ежелгі грек тілінен шыққан, ол "су" және "палестік аяқты құс" дегенді білдіреді. Ал minutus деген сөз латын тілінде "кішкентай" деген мағынаны білдіреді.
The little gull has genus name Hydrocoloeus which is from Ancient Greek , "water", and , a sort of web footed bird. The specific minutus is Latin for "small".
Сипаттама
Бұл – әлемдегі ең кішкентай шаңқайық түрі. Жұптасқан кезеңдегі ересектердің басы қара, тұмсығы қою қызыл, аяқтары жарық қызыл, ал құрсағы қызғылт түсті болады. Жұптаспаған кезеңдегі ересектердің басында қара қап және құлағында дақ, астыңғы жағы ақ, тұмсығы қара, ал аяқтарындағы қызыл түс солғын болады. Барлық түстемелерінде ересектердің арқасы мен үстіңгі қанаттары ақ түсті негізгі қауырсындарымен контраст жасайтын өте қою сұр түсті болады. Жастардың арқасы мен басында қара түсті үлкен аумақтары болады, ал ұшқанда үстіңгі қанаттарында ақ қанаттары бар қара "w" пішіні байқалады. Бірінші қыста басы мен денесі ересектерге ұқсас, бірақ үстіңгі қанат пішіні сақталады. Екінші жылы олар ересектерге өте ұқсас болады, бірақ кейбір қара түсті негізгі қауырсындары болады. Олар Батыс Тынық мұхитында сирек кездеседі. Солтүстік Америкада олар Атлантика жағалауында қыс айларында аз санда кездеседі. XXI ғасырдың басында көбейіп бара жатқан санымен жұптаспаған құстар Батыс Еуропада жаз айларында көбейіп келеді және 2016 жылы олар Ұлыбританияда алғаш рет Абердинширдегі Лох-оф-Стратбег қорығындағы Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғамның қорығында ұя салды.
The little gull has a body length of and a wing span of , making it the smallest gull species in the world. The adults in breeding plumage have a black hood, dark red bill, bright red legs and a rosy flush to the underside. In non breeding plumage the adults have a black cap and spot on the ear, white underparts, a black bill and the red on the legs is duller. In all plumages the adults have a pale grey back and upperwings with white primaries contrasting with very dark grey underwing. The juveniles have large areas of blackish colour on the back and head and in flight they have a dark "w" pattern on the upperwings with white underwings. By their first winter the head and body are similar to those of an adult but the upperwing pattern is retained. By their second year they have become very similar to the adults but have some black primary feathers. They are uncommon in the western Pacific. In North America they winter along the Atlantic coasts in small numbers, In the early 21st Century non breeding birds have summered in western Europe in increasing numbers and in 2016 they successfully nested for the first time in Great Britain at the Royal Society for the Protection of Birds reserve at Loch of Strathbeg reserve in Aberdeenshire.
Тіршілік ету ортасы
Кішкентай шаян тығыз өсімдік жамылғысы бар, су бетінде жапырақтары қалқып жүретін өсімдіктер өсетін шалқар тұщы су қоймаларында, баяу ағатын өзендерде, батпақтар мен сазды жерлерде ұялайды, кейде жағалау лагуналарын немесе басқа да аздап тұзды сулы орталарды пайдаланады. Көшіп бара жатқанда бұл түр көбінесе жағалауда болады, бірақ кейбір жағдайларда ішкі аймақтарда да кездесуі мүмкін. Олар қыстау үшін құмды және лайлы жағалауларда, өзен сағаларында және тіпті теңізде жиналады. Сонымен қатар, оларды кәріз суы төгілетін жерлерге тартуы мүмкін.
The little gull nests in areas of dense vegetation where there are emergent or plants with floating leaves in shallow freshwater bodies, slow moving rivers, marshes and bogs, occasionally using costal lagoons or other brackish water habitats. When it is migrating this species is coastal but may be found inland in some conditions. They also winter on the coast where there are sand and mud substrates and at river mouths and even out to sea. They may be attracted to sewage outfalls.
Биология
Кішкентай шаңқұс – көшпенді түр, олардың көбею және қыстау ареалдары бөлек. Олар әдетте сәуірдің соңынан мамырдың соңына дейін көбею аймақтарына келіп, шілде айының ортасынан бастап көбею аймақтарынан ұшып кете бастайды. Жұмыртқа салу маусымның ортасында басталады және олар көбінесе басқа шаңқұстар мен теңіз құстарымен аралас колониялар құрып, ұялайды, бірақ кейбір жұптар колониялардан шалқап, жалғыз ұя салады. Көбею аймақтарынан тыс жерде бұл әлеуметтік түр, үйір-үйір болып тамақтанады және демалады. Бұл үйірлер өте ірі болуы мүмкін, нашар ауа райы оларды қорғалған суларға жиып әкелгенде мыңдаған құстардан тұруы мүмкін. Ұялар жерде немесе суда, жапырақтардың үстінде жүзіп, судан өсіп шыққан өсімдіктерге бекітіліп салынды, ал колонияларда бір-бірінен белгілі бір қашықтықта орналасқан. Көбею кезеңіндегі құстар – жәндіктермен қоректенеді, суға жақын жерде қанатпен ұсталған түрлі жәндіктерді жейді, ал қыста олардың тамақтануында шағын балықтар мен теңіз жәндіктері басым болады.
The little gull is a migratory species with separate breeding and wintering ranges. They typically arrive at their breeding areas from late April up to late May and start to move away from the breeding areas from the middle of July. Laying eggs begins in mid June and they commonly nest among other species of gull and tern to form mixed colonies, although some pairs will nest singly away from colonies. Away from the breeding areas this is a sociable species and feeds and loafs in flocks. These flocks can be very large and may number of thousands of birds if bad weather forces them into sheltered waters. The nests are situated on the ground or on the water, floating on leaves and fixed to emergent vegetation and are spaced at distances of from each other in colonies. Breeding birds are insectivores and feed on a variety of insects caught on the wing close to the water and in winter the diet is dominated by small fish and marine invertebrates.