Кіріспе

Австралиялық журналист және баспагер Жюль Франсуа Арчибальд (нағыз аты Джон Фелтам Арчибальд, 14 қаңтар 1856 – 10 қыркүйек 1919) – австралиялық журналист және баспагер, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Австралиядағы ең танымал журнал болған The Bulletin журналын бірлесіп құрушы және оның редакторы ретінде белгілі. Ол сонымен қатар жыл сайын берілетін Арчибальд сыйлығының негізін қалаушы және осы сыйлыққа есімін берген адам. Бұл сыйлық Австралиядағы портрет жанрындағы ең беделді өнер сыйлығы болып саналады.

Өмірбаян

Ирландтық католик отбасында, Килдарде, қазір Виктория штатының Geelong West деп аталатын жерде дүниеге келген ол Джон Фелтам Арчибальд деп крещение алды, бірақ кейінірек өмірінде, "француз тіліне деген құштарлығы артып, француз мәдениетіне бойлау кезінде" есімін өзгертті. Замандастары оны «Арчи» деп лақаптап, журналистік шеберлігіне, әдеби көрегендігіне және тамақ дайындау өнеріне ризашылық білдірді. Сонымен қатар, ол атын өзгерткені үшін (аты «Жюль Франква» деп айтылатын) және шотландтық әкесі мен француздық еврей анасы болғаны туралы жалған мәлімдемелер жасағаны үшін әзілдің нысаны болды. Арчибальд 1878 жылы Сиднейге келді, онда Джон Хейнес пен Уильям Маклеодпен серіктестік құрды. 1880 жылдың 31 қаңтарында олар «The Bulletin» журналын саяси, бизнес және әдеби жаңалықтарды жариялайтын апталық басылым ретінде жарыққа шығарды. Уильям Генри Трейл 1882 жылы серіктес болды, ал келесі жылы Арчибальд екі жылға Лондонға кетті. 1886 жылы ол оралғанда журнал қиын жағдайға тап болды, Арчибальд қалған серіктестердің үлесін сатып алды. Арчибальдтың толық бақылауында, А.Г. Стивенс әдеби редакторы ретінде, «The Bulletin» Австралиядағы ақындар, карикатуристер және көркем әдебиет пен юмор авторларының басты платформасына айналды. Арчибальд өмірін журналға арнады, басқа ешқандай қызығушылығы болмады. Ол «The Bulletin» беттерін оқырмандардың жазбаларына ашуды және журналдың 16 жыл бойы мазмұнын бақылаған радикалды, республикалық, ксенофобиялық саясатын қалыптастырды. 1902 жылы Арчибальдтың денсаулығы нашарлап, редакторлық қызметтен кетті, бірақ жалпы бақылауын сақтап қалды. Тынығуға үлкермей, «The Lone Hand» атты жаңа айлық журналды іске қосты. Бірақ көп ұзамай ол толыққанды күйзеліске ұшырап, бірнеше жыл Каллан Парк психиатриялық ауруханасында жатты. Сол жерде де жазуын тоқтатпады және 1907 жылы журнал тарихында маңызды дереккөз болып табылатын «The Bulletin-нің жаратылысы» атты еңбегін жариялады. Арчибальдтың денсаулығы толыққанды қалпына келмеді, ал 1914 жылы «The Bulletin» журналындағы үлесін сатты. 1919 жылдың 10 қыркүйегінде Сиднейде қайтыс болды және Уэверли зиратында жерленді. Өсиетімен ол көпшілыққа ең жақсы есте қалатын екі сыйлық жасады: Сиднейдің Хайд-паркіндегі Арчибальд фонтаны үшін қаражат бөлді, оның жобасын француз мүсіншісі жасауы тиіс еді, сондай-ақ қазір Австралияның ең беделді өнер сыйлығы болып табылатын портреттерге арналған Арчибальд сыйлығын тағайындады.