Кіріспе
археологиялық ескерткіш Малиналко (maliˈnalko) – Икстапан аймағындағы муниципалитет, Мексика штатының оңтүстік-батыс бөлігіндегі Толука қаласынан оңтүстікке қарай 65 шақырым жерде орналасқан қала және муниципалитет. Малиналко Мехико қаласының оңтүстік-батысында орналасқан. Малиналко әрқашан сиқыр немесе жын-сынықпен байланысты болған, себебі ол Малиналксочитль қасиетті әйелдің мекені болған деседі. Муниципалитетте әйгілі Чалма ауылы орналасқан, онда аңыз бойынша, Октотеотль құдайына арналған үңгірде Қара Исаның бейнесі керемет түрде пайда болған. Бұл Мексикадағы Гвадалупа анамыздың базиликасынан кейін екінші ең көп зиярат ететін қасиетті орын. Ацтектер бұл аймақты 1470 жылдары жаулап алып, әскери элитасы – бүркіт және яғуар жауынгерлері үшін панажай құрған. Кешен ежелгі рәсімдер орындалған жердің үстінде, Серро-де-лос-Идолос (Сенімдер төбесі) деп аталатын жерде салынған. Бұл археологиялық ескерткіштің басты тартымдылығы – таудың бетіне қазылған Куаукалли, яки Қырандар үйі. Малиналко атауы науатль тіліндегі malinalli сөзінен шыққан, ол – шөптің бір түрі (Poaceae), испан тілінде zacate del carbonero деп аталады, xóchitl сөзі – гүлді, ал co – жерді білдіреді. Яғни, «Малиналксочитль қасиетті әйелге табыну орыны, малиналли гүлінің жері» деген мағынаны береді. Бұл атау сонымен қатар Куаутинчан жылнамаларында ацтек күнтізбесіндегі малиналли өсімдігімен белгіленген уақыт кезеңіне де сілтеме жасайды. Ацтектер мен отарлық дәуірде бұл аймақ көптеген глифтермен бейнеленген, көбінесе малиналли өсімдігінің элементтері және/немесе құрбандықты білдіретін адам бас сүйегі бейнеленген. Оның ауданы 186,28 км² құрайды. Өзенді құтқару жоспарларына өзен бастауының орманды қалпына келтіру, Малиналко және басқа да қауымдастықтардағы су ағызу жүйелерін жақсарту, өзенге сұйық қалдықтарды құйып тастауды тоқтату және муниципалитеттегі қатты қалдықтарды тиімді басқару кіреді.
Malinalco (maliˈnalko) is the municipality inside of Ixtapan Region, is a town and municipality located 65 kilometers south of the city of Toluca in the south of the western portion of the State of Mexico. Malinalco is southwest of Mexico City. Malinalco has always been associated with magic or sorcery due to the legend that it was the home the goddess Malinalxóchitl. The municipality is home to the famed village of Chalma, where according to legend, an image of a Black Christ miraculously appeared in a cave that was devoted to the god Oxtoteotl. It is the second most visited shrine in Mexico, after the Basilica of Our Lady of Guadalupe. The Aztecs conquered the area in the 1470s, and established a sanctuary for their military elite, the Eagle and Jaguar warriors. The complex was built on the Cerro de los Idolos (Hill of the Idols), over an older ceremonial site. The main attraction of this archeological site is the Cuauhcalli or House of Eagles, which is a building carved out of the side of the mountain. The name Malinalco comes from the Nahuatl word malinalli, which is a kind of grass (Poaceae) called zacate del carbonero in Spanish, the word xóchitl, which means flower and co, which means place, which a translation of “where they worship the goddess Malinalxóchitl, the malinalli flower”. The name also refers to one of the time periods on the Aztec calendar, marked by the malinalli plant, according to the Quauhtinchan Annals. In Aztec and early colonial times, the area was represented by a number of glyphs, often with elements of the malinalli plant and/or a human skull to indicate sacrifice. which covers an area of 186.28km2. Plans to rescue the river include reforestation around the river’s source, improving drainage systems in Malinalco and other communities, eliminating liquid discharges into the river and better solid waste management in the municipality.
Биологиялық әртүрлілік
Малиналько Мексикадағы ең бай биологиялық әртүрлілікке ие. Оның тропикалық жапырақты, қарағайлы және су жағасындағы орманды аймақтары өте көптеген өсімдік және жануар түрлеріне пана. Цивет, армадильо, түлкі, койот, сорға, бұғы сияқты ондаған сүтқоректілер кең таралған. UAEMEX мәліметтеріне сәйкес, аймақта ягуарлар да болуы мүмкін. Бұдан басқа, мұнда жәндіктердің, шаянкөздердің, құстардың және жеуге жарамды саңырауқұлақтың көптеген түрлері кездеседі. Қауіпті жануарлардың саны өте аз, оларға коралл жыландары, гремучниктер және шаяндар жатады. Шаян винагрильо немесе нана, саламанкеска, көк құйрықты кесіртке, Матип түні және тағы да басқалары сияқты кейбір жануарлар туралы негативті аңыздар бар. "Малиналко жәндіктері" ашық ауа мұражайы және Мали Ксанат тасбақалар лагерінде жергілікті түрлердің бір бөлігі көрсетілген.
Ескерткіштер
Халма иесінің қасиетті орны шіркеу, 17 ғасырдағы бұрынғы монастырь, үңгірлер және қала төңірегіндегі жоталардағы тұрақтардан тұрады. Тұрақтар негізінен мереке күндері пайдаланылады, сол кезде аймақ паломниктерге толы болады. Қасиетті аумаққа кіретін кіреберістің алдында әсем мүсіндік қақпа орналасқан. Шіркеу алдындағы бетон алаңда мариачи музыканттары тапсырыс күтеді, ал паломниктердің тізе бүгіп дұға ететінін көруге болады. Оның екі жағында төбеге орналасқан террасаларда испандықтарға дейінгі бірнеше құрылыстар салынған. Басты құрылыстар жоғарыда орналасқан, ол төбеден қашалғандықтан маңызды ғимарат болып табылады. Бұл, төбедегі кеңістік шектеулі болғандықтан жасалған. Бақ – Куаукалли бағының көшірмесі, ол да келушілерге ашық емес. Каса де Культура немесе Мәдени орталық қала орталығында, Муниципалдық сарайдың алдында орналасқан. Онда археологиялық аймақтан табылған фрескалардың көшірмелері мен жергілікті мәдениеттердің ескі фотосуреттері қойылған. Сондай-ақ, билер, көрмелер және басқа да мәдени шаралар ұйымдастырылады. Тлакуикани галереясы Малиналько және Мексика штатының басқа аймақтарынан келген суретшілердің заманауи өнер туындыларының көрмелерін өткізеді. Бұл галерея Санта-Мария-Норте ауданында орналасқан және майлы бояулар мен ағаштан ойылған бұйымдарды көрсетуге және сатуға маманданған. Қала орталығынан тыс жерде, әрқайсысының жеке шіркеуі бар көптеген шағын аудандар бар. Бұл шіркеулердің көпшілігі 16-17 ғасырларда салынған, және олардың көптегені, мысалы, Санта-Мария, Сан-Мартин, Сан-Гильермо, Сан-Педро, Сан-Андрес және Ла-Соледад – өнер туындылары деп есептеледі. Мысалы, Сан-Хуан шіркеуінде августин монахтарының бейнесі және Малинальконың энкомендеросы Кристобаль Ромероның портреті бейнеленген. Қаланың барлық шіркеулері батысқа қарап тұр, тек Санта-Моника шіркеуі ғана ерекшелік етеді. Ол орденнің негізін қалаушының анасына арналған және монастырға қарап тұр. Әрқайсысы өзінің ерекшелігімен және мерекесімен ерекшеленеді. Олардың көпшілігі қала орталығынан оңтүстікке қарай, Бенито Хуарес көшесі бойымен қаладан шығып орналасқан. Шіркеулерге Санта-Мария, Сан-Мартин, Сан-Гильермо, Сан-Педро, Сан-Андрес және Соледад шіркеулері жатады. Солтүстікке қарай Сан-Хуан шіркеуі орналасқан, онда августин монахы Кристобаль Ромероның бейнесі бар. Батысқа қарай Санта-Моника шіркеуі орналасқан, ол соңғы екі ғасырда көп өзгерген.
Спорт және ойын-сауық
Малиналкода алғашқы талқыланған спорт – футбол. Қаланың «Colibríes de Malinalco» атты екінші лига клубы бар. Мұнда жүзу және баскетболмен айналысуға да мүмкіндік бар. Малиналко төбелерінде сиырлар мен қойлар жайылады; испандықтардың ірі хасиендалары болған және олар жергілікті тұрғындарды вакеро немесе малшы ретінде жұмысқа алуға мәжбүр болды, олар тез арада шебер аттыларға айналды. Аймақ туристер арасында танымал, сонымен қатар демалыс күндері көптеген түнгі клубтар мен басқа да ойын-сауық орындары бар.