Кіріспе

Ұлыбританияның ұлттық бейнесі

Джон Булл – Ұлыбританияның ұлттық бейнесі, әсіресе саяси карикатуралар мен осыған ұқсас графикалық жұмыстарда. Ол көбінесе денелі, орта жастағы, елді мекенде тұратын, көңілді және шыншыл адам ретінде бейнеленеді. Ол 18 ғасырдың басындағы сатиралық туындыларда пайда болды және революционерлерге қарсы "ағылшын еркіндігін" білдірді. Ол 18 және 19 ғасырларда, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін кең танымал болды, содан кейін ол "қатарлы адамның" өкілі ретінде қарастырылатын болды.

Шығу тегі

Джон Булл – Джон Арбутноттың, Джонатан Свифт пен Александр Поуптың досы, жасаған сатирикалық кейіпкер ретінде туындады. Бұл кейіпкер алғаш рет 1712 жылы Арбутноттың «Заң – түбі жоқ шұңқыр» атты кітапшасында пайда болды. Сол жылы Арбутнот төрт бөлімнен тұратын «Джон Буллдың тарихы» атты саяси повесть жариялады. Испания мұрагерлік соғысы туралы бұл сатирикалық туындысында Джон Булл Франция (Луи Бабон) және Испания (Лорд Струт) патшаларына, сондай-ақ шетелдік және отандық институттарды бейнелейтін әртүрлі тұлғаларға қарсы сот процесін ашады. Аллегория негізінен вигтерге, олардың сыртқы саясатына және соғыстан пайда көріп отырған қаржыгерлеріне қарсы шабуыл ретінде жоспарланған. Арбутноттың туындысында Джон Булл Англияны, ал оның қарындасы Пег – туған Шотландиясын бейнелейді. Уильям Хогарт және басқа британдық жазушылар бастапқыда қынжылған Булды «еркін ағылшынның батыр үлгісі» деп жариялады. Пег 18-ғасырдан кейін де көркем өнерде бейнелене берді, бірақ бастапқы картинамен байланысты басқа кейіпкерлер ұмытылды. Джон Булл өзі де Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін плакаттар мен карикатураларда ұлттық символ ретінде жиі пайда болды.