Кіріспе
АҚШ-тың қылмыстылыққа қарсы науқандарындағы кейіпкер – Қылмыс иті МакГрафф. Ол адам сипатты анимациялық қан иті. МакГрафф АҚШ-та қылмыстылыққа қарсы насихатты күшейту және жеке қауіпсіздікті арттыру мақсатымен Dancer Fitzgerald Sample жарнама агенттігінің атқарушы директоры Джек Кейл (сонымен қатар кейіпкерге дауыс берген) және Ad Council, кейіннен Ұлттық қылмыстың алдын алу кеңесі арқылы жасалған. МакГрафф костюмдерін полиция қызметкерлері, көбінесе балалар қолданады. МакГрафф 1979 жылы құрылып, 1980 жылы қылмысты азайту мақсатында азаматтарға есіктерді құлыптау, шамдарды таймерге қою сияқты жеке қауіпсіздік шаралары туралы білім беретін қоғамдық қызмет туралы хабарламалар сериясымен таныстырылды. Оның аты 1980 жылдың шілде айында өткізілген жалпыұлттық сайыс барысында таңдалды. МакГрафф өте табысты науқанға айналды, алғашқы жылы 100 миллион доллардан астам тегін эфир уақыты бөлініп, ересектердің 50% астамына жетті. МакГрафф науқандары жылдар бойы балаларды ұрлау, тонау, есірткіге қарсы насихат және бұллингке қарсы науқандар сияқты тақырыптарды қамтыды. 1982 жылдан 2012 жылға дейін көптеген муниципалитеттер МакГрафф үйі бағдарламасына қатысты, ол дереу зиян көруі мүмкін балаларға уақытша баспана ұсынды. МакГрафф әлі де кең танымал, 2021 жылғы сауалнама бойынша он адамның тоғызы оны таниды. Бұл кибербұллингке, онлайн-жалғандыққа және қарттарға қатысты қылмыстарға қарсы жүргізілген жаңа науқандардың нәтижесінде мүмкін болды.
McGruff the Crime Dog is an anthropomorphic animated bloodhound created by Dancer Fitzgerald Sample advertising executive Jack Keil (who also voiced the character) through the Ad Council and later the National Crime Prevention Council to increase crime awareness and personal safety in the United States. McGruff costumes are used by police outreach efforts, often with children. McGruff was created in 1979 and debuted in 1980 with a series of public service announcements educating citizens on personal security measures, such as locking doors and putting lights on timers, in order to reduce crime. His name was selected as part of a nationwide contest in July 1980. McGruff proved to be a successful campaign with over $100 million in free air time donated in the first year reaching over 50% of adults. McGruff campaigns continued over the years to cover topics such as child abduction, robbery, anti drug messages, and anti bullying campaigns. From 1982 to 2012, a number of municipalities participated in the McGruff house program which offered temporary haven to children fearing immediate harm. McGruff has continued to be well recognized, with nine out of ten people recognizing him in a 2021 survey. This is thanks partly to recent campaigns against cyber bullying, stopping online fakes, and elder crime.
Қылмыс қоғамды алаңдатады
МакГраффтың құрылуына дейінгі онжылдықтарда АҚШ-тың қылмысқа қатысты қоғамдық алаңдаушылығы артты. 1960 жылдары АҚШ-та бірнеше тәртіпсіздік орын алып, көптеген қоғам қайраткерлері, оның ішінде президент Кеннеди, Мартин Лютер Кинг және Малкольм Х қаза тапты. Республикалық партияның президенттікке үміткерлігін қабылдағанда, Барри Голдуотер қылмысты ел алдындағы ең ірі мәселелердің бірі деп атады. Голдуотер Линдон Б. Джонсоннан жеңіліп қалғанмен, қылмыс мәселесі осымен тоқтаған жоқ. 1965 жылдың шілдесінде президент Джонсон "біздің елдегі қылмыс проблемаларын толық және терең зерттеу" мақсатымен Президенттің Құқық қорғау және Әділет әкімшілігі жөніндегі комиссиясын құрды. Екі жылдық жұмыс және 2,5 миллион доллар жұмсалғаннан кейін, Комиссия 1967 жылдың ақпан айында "Еркін қоғамдағы қылмысқа қатысты қиындықтар" атты есебін жариялады, ол 1968 жылғы Қылмысты бақылау және қауіпсіз көшелер туралы заңға ықпал етті. Бұл заң жергілікті полиция күштеріне қосымша персонал мен жабдықтар алу үшін 300 миллион доллар бөлді. 1968 жылы Ричард Никсонның сайлануымен қылмыстың өсуін тежеуге жасалған әрекеттер әлеуметтік бағыттан – "Жұбын жоқтап соғыс"тан – қылмысқа қатысты қатаң бағытқа – "Қылмысқа қарсы соғыс"қа ауысты. Никсонның тырыстарына қарамастан (1974 жылы отставкаға дейін), қылмыс 1970 жылы 100 000 адамға шаққанда 363,5 қылмыстан 1979 жылы 549,5-ке дейін өсті. Картер әкімшілігі қылмысқа назар аудармай, ядролық қаруды бақылау және адам құқықтары мәселелеріне көшті. Картер президенттігі кезеңінде қылмыс 1979 жылғы "ойын-сауық үшін кісі өлтіру" деректерімен байланысты болды, онда екі адам Батыс Пенсильванияда сегіз күн ішінде төрт адамды өлтірді.
Жасау
1977 жылы Әділет департаменті алғаш рет Ad Council-ге қылмысты азайтуға халықты тарту мақсатында қоғамдық науқан жасауды ұсынды. ФБР директоры азаматтарды жеке қауіпсіздік шараларын қабылдауға көндіру үшін қорқытуға негізделген науқанды ұсынды, бірақ Ad Council бұл ұсынысты қабылдамады, өйткені бұрыннан қорқып жүрген халыққа ол көп әсер етпес дейді. Дегенмен, Ad Council қылмыстың алдын алу науқанына мүдделі болды. Бұл ұсынысты Ad Council-дің қоғамдық саясат комитетінің мүшесі Лео Перлис тыңдап, риза болды. Ол ФБР директоры Кларенс М. Келли, Ұлттық қылмыс және құқық бұзушылық жөніндегі кеңестің төрағасы және Ұлттық шерифтер қауымдастығының кеңесінің мүшесімен кездесіп, жарнамалық науқанды басқару үшін коалиция құрды. Ad Council шығармашылық жауапкершілікті бұрын «Американы әдемі ұстау» науқанында жұмыс істеген Dancer Fitzgerald Sample компаниясына тапсырды. 1979 жылдың 8 ақпанында Ad Council-дің директорлар кеңесінің отырысы өтті, онда кеңес мүшелері мен мемлекеттік шенеуніктер Dancer Fitzgerald Sample компаниясы жинаған деректерді тыңдады. Dancer Fitzgerald Sample қылмысқа қатысты халықтың пікірін анықтау үшін бірнеше қалада фокус-топтар жүргізді. Фокус-топтардың нәтижесінде халық полицияның қылмыстың алдын тоқтатуы керек деп есептейтіні, бірақ полиция бөлімін күшейту үшін олар салықты көбейтуге дайын емес екені анықталды. Олар «жеке іс-әрекеттер қылмысты азайтуға көмектеседі» және «адамдарға қатысуға оңай мүмкіндік береді» деген идеяны ұсынды. Бұл міндетті Dancer Fitzgerald Sample компаниясының атқарушы вице-президенті және шығармашылық директоры Джек Кейлге тапсырылды. Кейл Смоки Берді еске түсіріп, жануар маскотын ойлап тапты. «Қылмысты бір тістеп ал» деген ұранды ойлап тапқаннан кейін ол ит туралы идеяны қолдады. Оның алғашқы нұсқасы «Кейстон полицейінің бас киімін киген Снупиге ұқсайтын ит» болды. Бірақ оның шығармашылық тобы итке жеміссіз көңіл бөлінеді деп ойлады. Ол командаға жаңа нұсқаны жасауға бір күн берді. Екі адамнан (көшірме жазушы және суретші) тұратын бес команда ұсыныс жасады. Олар Жохан Эдгар Гувердің бульдог түріндегі нұсқасын, алтын ретриверді, «агрессивті көрінетін орынбасар итті» және «тамаша итке айналған қанаскөй итті» қабылдамады. Кейл таңдаған ұсыныс, кейін МакГрафф аталған, Шерри Неммерс пен Рей Кривасси жасаған, «дүние-жүздік тәжірибесі бар, және ол Раймонд Чандлерден Дэшилл Хэмметке және тіпті Коломбоға дейін біз көрген барлық детективтерді бейнелейтін» ит болатын. Кейл мақтап тұрса да, АҚШ Әділет министрлігі қылмыстың алдын алу жөніндегі өкіл ретінде сөйлейтін иттің идеясына аса қызығушылық танытпады. 1979 жылы президент Джонсон құрған Заңды қорғауға көмек көрсету басқармасы (LEAA) ысырапшылыққа берілгендігі үшін сынға ұшырады, бұл президент Картерді бағдарламаны жабуға итермеледі. LEAA құрамындағы қоғамдық қауіпсіздікке бағытталған жұмыс, LEAA-ны таратуға тағайындалған Роберт Дигельман сақтап қалған бірнеше бағдарламалардың бірі болды. Дигельман бұл жұмыстың маңызды екенін көріп, жоғары лауазымдағы адамдардың алаңдаушылығын басу үшін ай сайын есептер жіберді. Осыған қарамастан, бас прокурор Бенджамин Цивилетти бұл жұмысты сынға алып: «LEAA неге сөйлейтін итке ақша жұмсап жатыр?» деді. Цивилетти науқанды тоқтатуға бұйрық берді, бірақ жарнамалар бұқаралық ақпарат құралдарына таратылып, көрсетілуге дайын тұрды. 1979 жылдың қараша айында Нью-Йоркте өткен баспасөз конференциясында «Қылмысты бір тістеп ал» деген ұранымен таныстырылды. Сегіз айдан кейін, 1980 жылдың шілдесінде, итке ат қою бойынша бүкіл ел бойынша конкурс аяқталды. «МакГрафф қылмыс иті» жеңімпаз атанды, ал «Шарлок Холмс» екінші орынды иеленді. Жеңімпаз аты Нью-Орлеан полициясының офицері Джон Исбелл ұсынды.
Бастапқы науқан
МакГраффтың алғашқы науқаны үш теледидар және радио жарнамасынан, сондай-ақ билбордтар мен плакаттардан тұрды. Науқан азаматтардың жеке қауіпсіздік шараларын қолдану, қоғамдық сананы арттыру және қылмыстық әрекеттерді хабарлау арқылы қылмысқа қарсы күреске көмектесу мүмкіндігі туралы хабардарлығын арттыруға бағытталған. "Қылмысты тоқтату" атты алғашқы теледидар жарнамасы 1980 жылдың ақпан айында көрсетілді. Толық 60 секундтық жарнамада МакГрафф (Джек Кейлдің дауысы) құлыпталмаған үйге кіріп, көрерменге "Қылмысқа бір мүмкіндік керек. Оған мүмкіндік бермеңіз" деп, алдын алу шаралары туралы кеңес береді. Бұл шаралар есіктерді құлыптау, сыртқы жарықтарды қосу, терезелерді нығайту, ұзақ уақытқа кеткенде көршілерден үйді қарауды сұрау және жарықтарды таймерге қосуды қамтыды. Қоғамдық бақылаудың тиімділігін көрсету үшін МакГраффтың авторы Шерри Неммерс жарнамаға Хартфордтың нақты тұрғыны Мими Мартты таңдады, ол қазір осы атпен танымал. "Мими Март" Март пен тағы бір бақылау мүшесі Альберт Беллдің радиоарқылы полицияға хабарласып, қылмыстық жағдайға ден қойғанын көрсетеді. МакГрафф көрерменге "Олардың қатарында 126 адам бар, сіздер мен сияқты қарапайым адамдар, қылмысқа қарсы жұмыс істейді" дейді. Жарнамалық және медиа науқандарынан өзге, жеке кездесулер үшін костюм жасалды. Шамамен 1500 мемлекеттік және жергілікті құқық қорғау органы қылмысқа қарсы профилактика туралы балалар мен басқаларды білім беру үшін МакГрафф костюмін киген қызметкерлерді пайдаланады.
Ұрлау, есірткі, қару-жарақпен күрес және онлайн-алдау мәселесі
Ұлттық қылмыстың алдын алу кеңесі өзінің алғашқы президенті және бас директоры Джек Калхунды жұмысқа алды. Калхун қылмыстың тамырына қатысты айта келіп: "Бір күні мен құлыпталған үйімнен және торлы терезелерден шығуға тиіспін", - деді. Қазіргі жоспарлар МакГраффты жаңа буынға таныстыру және Қылмыс Иесінің жаңа қылмыскерлермен және 21 ғасырдың онлайн қылмыстарымен күресу үшін сақшы итке айналуын қамтиды. "Қоғамдық араласуға көбірек инвестиция жасау зорлық қылмыстарын азайтуға көмектеседі", - деді Ұлттық қылмыстың алдын алу кеңесінің қазіргі басшысы Пол Дельпонте. "Халықтың қауіпсіздікке қатысуын арттыратын стратегиялар қылмысты тоқтатуға дәлелденген". Дельпонте сондай-ақ денсаулық сақтау мамандарына МакГраффты және қылмыстың алдын алуды денсаулық сақтау бағдарламаларында пайдалануға шақырды. NCPC және McGruff қазіргі уақытта АҚШ-тың патент және сауда белгілері кеңсесімен бірлесіп онлайн режимінде жалған өнімдер сатумен күресуде. "Сіз ақылдысыз. Ақылды сатып алыңыз." кампаниясы 2022 жылдың тамызында МакГраффтың 3D анимациясымен түсірілген алғашқы телерекламаларын көрсетті. Голливудтағы Джим Хенсон студиясында түсірілген бұл жарнамалар испан тілінде де қолжетімді. Қылмыс Иесінің ұзақ мансабындағы ең ірі кампаниялардың бірі NASCAR-мен серіктестікке ие болды, онда жүргізуші Джой Гейспен жаңа автомобиль таныстырылды. 2021 жылдың желтоқсанында "Family Guy" анимациялық телешоуы МакГрафф пен Ұлттық қылмыстың алдын алу кеңесінің адам ұрлаудың алдын алу жөніндегі жұмысын көрсетті. МакГраффтың қайта оралуы жанкүйерлер тарапынан зор қолдауға ие болды. 2022 жылдың сәуір айында Ұлттық қылмыстың алдын алу кеңесі 2022 жылдың 21 тамызына жоспарланған Фентанилдің алдын алу күнін құру үшін McGruff the Crime Dog-пен серіктестік құрғанын жариялады. Сол жылдың қазан айында ұйым lifeproject.org жобасын іске қосты, бұл құрбандарды еске алу және мәселеге назар аудару үшін жасалған цифрлық естелік кітапша.
МакГраф Үйлер мен жүк көліктері
МакГрафф үйі бағдарламасы – төтенше жағдайларда балаларға уақытша қауіпсіз баспана ұсынатын бағдарлама. Бағдарлама алғаш рет 1982 жылы Юта штатында Артур Гэри Бишоптың бес баланы ұрлап, өлтіруіне жауап ретінде құрылды. Үйлер мен пәтерлердің иелері, тексеруден өткеннен кейін, терезелеріне МакГраффтың суреті бар белгіні іліп қоятын. Балалар мектепте және қоғамдық шараларда, қорқыныш сезінгенде немесе көмекке мұқтаж болғанда осы үйлерге баруға үйретілді. Бағдарлама "Біз көмек шақырамыз" деген ұранмен жұмыс істеді және оның уақытша баспана ретінде пайдалануына баса назар аударды. Бірінші МакГрафф жүк көлігі 1986 жылы Юта штатында құрылды. Бір коммуналдық компания өз жүк көліктерін "қозғалатын МакГрафф үйлері" деп белгілеуді сұрады және бұл мақұлданды. Бағдарлама басқа компаниялар мен муниципалитеттерге де таратылды, 2006 жылы оған 170-тен астам қатысушы болды. 2018 жылы Мартин агенттігі МакГраффты GEICO сақтандыру компаниясының «GEICO-ға сен» науқанының аясында қайта әкелді. Телеарнадағы жарнамада анимациялық МакГрафф өзінің тергеу нәтижелерін бірнеше адаммен бөлісуге тырысады. Олар оны нақты итке ұқсатып, «балаларша сөйлеп», оған жауап бермейді, нәтижесінде МакГрафф құжаттарын ауаға лақтырып, оқиға орнынан шығып кетеді.