13 ғасырлық Корея буддалық кітаптарының жинағы

Кіріспе

XIII ғасырдағы корей буддалық кітаптары

Трипитака Кореана (лат. Goryeo Tripiṭaka) немесе Пальман Дэчжангеон ("Сегіз мың Трипитака") – Трипитаканың (буддалық кітаптар, және санскрит сөзі "үш себет") корей жинағы, 13 ғасырда 81 258 ағаш баспа блогына қашалған. Бұл ханжа жазуындағы буддалық канонның ең көне толық қалпы. Онда 1 496 атау бар, олар 6 568 кітапқа бөлінген, жалпы 81 258 беттен тұрады, және 52 330 152 ханжа таңбасын қамтиды. Әрбір ағаш блогының (беттің) биіктігі 24 сантиметр, ал ұзындығы 70 сантиметр. Блоктардың қалыңдығы әртүрлі, әрқайсысының салмағы шамамен үш-төрт килограммды құрайды (6,61 – 8,81 фунт). Егер ағаш блоктары тігіліп қойылса, олардың биіктігі Бэкду тауына шамалас болар еді, ал тізбектелгенде ұзындығы шамамен болар еді, ал жалпы салмағы 280 тоннаға жетер еді. Ағаш блоктары 750 жылдан астам уақыт бұрын жасалғанмен, бүлінген немесе деформацияланған жоқ. Трипитака Кореана Оңтүстік Кореяның Оңтүстік Кёнсан провинциясындағы Хейнса будда ғибадатханасында сақталады. Ғалымдар Трипитака Кореананың ағылшын тіліндегі атауын өзгертуге ұмтылып жатыр. Корей буддизмі саласындағы жетекші ғалым, профессор Роберт Бусвелл кіші, Трипитака Кореананы Корей буддалық каноны деп атауға шақырды, өйткені қазіргі номенклатура шатастырады, себебі Трипитака Кореана нақты Трипитакадан әлдеқайда ауқымдырақ, және саяхаттар туралы жазбалар, санскрит және қытай сөздіктері, сондай-ақ монахтар мен монахындардың өмірбаяндары сияқты көптеген қосымша мазмұндарды қамтиды. Трипитака 1962 жылы Оңтүстік Кореяның ұлттық қазынасы деп жарияланды және 2007 жылы ЮНЕСКО-ның "Дүниежүзілік жад" тізіміне енгізілді.

Тарих

"Горео Трипитака" атауы 10-дан 14-ғасырларға дейінгі Кореяның атауы "Горео" дегеннен шыққан. Бірінші Трипитака Кореананың жұмысы 1011 жылы Горео-Хитан соғысы кезінде басталып, 1087 жылы аяқталды. Чойдың Горео әскери режимі моңғол шапқыншылығынан кейін астананы Гангва аралына көшірді, "Дэджанг Догам" деп аталатын уақытша ұйым құрды. Ағаштан жасалған блоктарды кесу Будданың көмегін тілеп, тағдырды өзгертуге көмектесетін тәсіл деп саналды. Бірінші Трипитака Кореана негізінен 10-ғасырда аяқталған Кайбао канонына негізделген және Сеон мен Гё мектептерінің монахтары қатысты. Бұл екінші нұсқа әдетте Трипитака Кореана деп аталады. 1398 жылы ол Хэйинсаға көшірілді, онда төрт ғимаратта сақталған. Роберт Бусвелл-младшийдің айтуынша, Трипитака Кореананы шығару АҚШ-тың Аполлон бағдарламасы 1960 жылдары Айға қонумен салыстырмалы ақша мен жұмыс күшінің орасан зор ұлттық міндеттемесі болды. Бұл үлкен жобада мыңдаған ғалымдар мен шеберлер жұмыс істеді. ЮНЕСКО комитеті Трипитака Кореананы "бұддалық ілімнің ең маңызды және толық мәтіндерінің бірі" деп атайды. Бұл туындының құны жоғары, сонымен қатар оның эстетикалық қасиеттері де жоғары және сапасы өте жақсы. Қазіргі уақытта Палман Дэжанггёнг ЮНЕСКО-да тіркелген әлемдегі үш ағаш блоктарының бірі болып табылады. Трипитака Кореана сақталатын Хэйинса ғибадатханасында ағаш блоктарының көпшілігі 750 жылдан астам уақыт бойы таза күйінде сақталған, бірақ 1970-ші жылдардың басында (Пак Чун Хи режимі кезінде) жаңа қойма салынғанда, бірнеше блок зақымдалды және бірнеше блок жаңа ғимаратқа сынақ ретінде ауыстырылды. Бұл блоктар бірден зақымдалып, кейін бастапқы орнына қайтарылды, ал жаңа ғимарат жабылды. Бұл ғимарат қазір "Дзен орталығы" болып табылады. Қазіргі уақытта қазіргі сақтау орнының сапасы туралы пікірталас жүргізілуде. Зерттеу нәтижесінде мәтінде кейбір таңбалардың жоқ екені және қателер бар екені анықталды. Корей нұсқасын құрастырушылар солтүстік Сун, Хитан және Горео тілдеріндегі ескі нұсқаларды пайдаланды және сыйлы корей монахтары жазған мазмұнды қосты. Ғалымдар Трипитаканың ескі қытай және Хитан нұсқалары туралы корей нұсқасынан мәлімет ала алады. Ағаш блоктарының сапасы жобаға жауапты буддалық монах, ұлттық ұстаз Сугиге байланысты. Муромачи дәуірінен бастап Жапонияға Трипитака Кореананың 45 толық басылымы сыйға тартылды. Әрбір блокқа 14 таңбадан тұратын 23 жол мәтін жазылған. Сондықтан әр блок екі жағынан санағанда, барлығы 644 таңбадан тұрады. Стильдің біркелкілігі және кейбір сыртқы деректер адамдарды бүкіл жиынтықты бір адам ойып жасаған деген сенімге жеткізді, бірақ қазір Трипитаканы 30 адамнан тұратын команда ойып жасаған деп есептеледі.

The name Goryeo Tripiṭaka comes from "Goryeo", the name of Korea from the 10th to the 14th centuries. Work on the first Tripiṭaka Koreana began in 1011 during the Goryeo–Khitan War and was completed in 1087. Choi's Goryeo Military Regime, which moved the capital to Ganghwa Island due to Mongol invasions, set up a temporary organization called "Daejang Dogam". The act of carving the woodblocks was considered to be a way of bringing about a change in fortune by invoking the Buddha's help. The first Tripiṭaka Koreana was based primarily on the Kaibao Canon completed in the 10th century, and involving monks from both the Seon and Gyo schools. This second version is usually what is meant by the Tripiṭaka Koreana. In 1398, it was moved to Haeinsa, where it has remained housed in four buildings. The production of the Tripiṭaka Koreana was an enormous national commitment of money and manpower, according to Robert Buswell Jr., perhaps comparable to the US 1960s Apollo program Moon landings. Thousands of scholars and craftsmen were employed in this massive project. The UNESCO committee describes the Tripiṭaka Koreana as "one of the most important and most complete corpus of Buddhist doctrinal texts in the world". Not only is the work invaluable, it is also aesthetically valuable and shows a high quality of workmanship. Currently, the Palman Daejanggyeong is one of the three woodblocks in the world that are registered on UNESCO. Haeinsa, the temple in which the Tripiṭaka Koreana is stored, While most of the wood blocks have remained in pristine condition for more than 750 years a few were damaged when a new depository was built in the early 1970s (by the Park Chung hee regime) and a few blocks were transplanted to the new building on a trial basis. Those blocks were damaged almost immediately. They were subsequently moved back to their initial spots and the new building was shut down. That building is now the 'Zen Center'. Currently there are ongoing debates as to the quality of the current storage area. a survey found that the text does indeed have missing characters and errors. The compilers of the Korean version incorporated older Northern Song Chinese, Khitan, and Goryeo versions, and added content written by respected Korean monks. Scholars can get an idea of the older Chinese and Khitan versions of the Tripiṭaka from the Korean version today. The quality of the wood blocks is attributed to the National Preceptor Sugi, the Buddhist monk in charge of the project, 45 complete printings of the Tripiṭaka Koreana were gifted to Japan since the Muromachi period. Every block was inscribed with 23 lines of text with 14 characters per line. Therefore, each block, counting both sides, contained a total of 644 characters. The consistency of the style and some external sources led people to believe that a single man carved the entire collection, but it is now estimated that a team of 30 men carved the Tripiṭaka.

Қазіргі заманғы басылым

Қазіргі басылымда 47 томдық 1514 мәтін бар. 321064-том: Хуйюань Иньи (慧苑) жазған: Корейше атауы: Shin Yeok Dae Bang Gwang Bul Hwa Eom Gyeong Eum Ui, қытайша атауы: xin1 yi4 da4 fang1 guang3 fo2 hua1 yan2 jing1 yin1 yi4 (新譯大方廣佛華嚴經音義), ағылшынша атауы: Huiyuan's Dictionary. 341257-том: Кей Хун (可洪), Соңғы Цзинь әулетінің (後晉) монахы жазған: қытайша атауы: xin1 ji2 zang4 jing1 yin1 yi4 sui2 (新集藏經音義隨函錄). 351258-том: Солтүстік Сун әулетінің (北宋) (976–997) императоры Тайцзун (太宗) жазған: қытайша атауы: yu4 zhi4 lian2 hua1 xin1 lun2 hui2 wen2 ji4 song4 (御製蓮華心輪回文偈頌). 351259-том: Император Тайцзун жазған: қытайша атауы: yu4 zhi4 mi4 zang4 quan2 (御製秘藏詮). 351260-том: Император Тайцзун жазған: қытайша атауы: yu4 zhi4 xiao1 yao2 yong3 (御製逍遙詠). 351261-том: Император Тайцзун жазған: қытайша атауы: yu4 zhi4 yuan2 shi4 (御製緣識). 381402-том: Корё әулетінің (高麗) королі Коджонның (高宗) билігінің 38-ші жылы Суги жинаған (1251): қытайша атауы: gao1 li4 guo2 xin1 diao1 da4 zang4 jiao4 zheng4 bie2 lu4 (高麗國新雕大藏校正別錄). 391405-том: қытайша атауы: Da4 zang4 mu4 lu4 (大藏目錄). 451500-том: Йон Сонса (連禪師) Корё әулетінің королі Годжонның (1214–1259) билігі кезінде жинаған, ал Чон Гванчжэ (全光宰) оны Цзинан қаласында (晉安), Кёнсан провинциясында (慶尚道) Годжонның (1248) билігінің 35-ші жылының 9-шы айында қосымшамен жариялаған: қытайша атауы: nan2 ming2 quan2 he2 shang4 song4 zheng4 dao4 ge1 shi4 shi2 (南明泉和尚頌證道歌事實). 451503-том: Цинсю (Qingxiu) екі шәкірті Цзин (靜) мен Юньның (筠) көмегімен Оңтүстік Тан әулетінің (南唐) (952) императоры Ли Цзиннің (保大) билігінің 10-шы жылында жазған: қытайша атауы: zu3 tang2 ji2 (祖堂集). 451504-том: Мин әулетінің (明) (1368–1644) Чэнь Ши жинаған: қытайша атауы: da4 zang4 yi1 lan3 ji2 (大藏一覽集). 461505-том: Хесим Корё әулетінің королі Годжонның (1226) билігінің 13-ші жылында жазған: қытайша атауы: chan2 men2 nian1 song4 ji2 (禪門拈頌集). 471507-том: Корёлық (923–973) Куньё (均如) жазған. Чонги (天其) 1226 жылдың көктемінде Гап ғибадатханасынан (岬寺) осы үзіндіге тап болды: қытайша атауы: shi2 ju4 zhang1 yuan2 tong1 ji4 (十句章圓通記). 471508-том: Куньё жазған: Корейше атауы: Sŏk hwa ŏm ji kwi jang wŏn t'ong ch'o, қытайша атауы: shi4 hua1 yan2 zhi3 gui1 zhang1 yuan2 tong1 chao1 (釋華嚴旨歸章圓通鈔). 471509-том: Куньё жазған: Корейше атауы: Hwa ŏm gyŏng sam bo jang wŏn t'ong gi, қытайша атауы: hua1 yan2 jing1 san1 bao3 zhang1 yuan2 tong1 ji4 (華嚴經三寶章圓通記). 471510-том: Куньё (均如) жазған: Корейше атауы: Sŏk hwa ŏm gyo pun gi wŏn t'ong ch'o, қытайша атауы: shi4 hua1 yan2 jing1 jiao4 fen1 ji4 yuan2 tong1 chao1 (釋華嚴旨歸章圓通鈔). 471510b-том: Хёк Ёнчжон (赫連挺), Корё әулетінің Мunjong (文宗) билігінің 29-шы жылының 1-ші айында (1075) жазған. Қытайша атауы: (大華嚴首座圓通兩重大師均如傳幷序). 471511-том: Юань әулетінің (元) (1280–1368) Ван Цзы Чэннің (Wang Tzu ch'eng) толық саны, ал сөзді И Сунбо (李純甫) Корё әулетінің королі Канджонның (康宗) билігінің 2-ші жылында (1213) жазған: қытайша атауы: li3 nian4 mi2 tuo2 dao4 chang3 chan4 fa3 (禮念彌陀道場懺法). 471514-том: Каталог: Корейше атауы: Ko ryŏ tae jang gyŏng po yu mong nok, қытайша атауы gao1 li4 da4 zang4 jing1 bu3 yi2 mu4 lu4 (高麗大藏經補遺目錄).

The modern edition has 1514 texts in 47 volumes. VolumeTextTitle321064Written by Huiyuan Yinyi (慧苑): Korean title: Shin Yeok Dae Bang Gwang Bul Hwa Eom Gyeong Eum Ui, Chinese title: xin1 yi4 da4 fang1 guang3 fo2 hua1 yan2 jing1 yin1 yi4 (新譯大方廣佛華嚴經音義), English title: Huiyuan's Dictionary.341257Written by Ke Hong (可洪), a monk of the Later Jin dynasty (後晉): Chinese title: xin1 ji2 zang4 jing1 yin1 yi4 sui2 (新集藏經音義隨函錄)351258Written by Emperor Taizong (太宗) of the Northern Song dynasty (北宋) (976–997): Chinese title: yu4 zhi4 lian2 hua1 xin1 lun2 hui2 wen2 ji4 song4 (御製蓮華心輪回文偈頌)351259Written by Emperor Taizong: Chinese title: yu4 zhi4 mi4 zang4 quan2 (御製秘藏詮)351260Written by Emperor Taizong: Chinese title: yu4 zhi4 xiao1 yao2 yong3 (御製逍遙詠)351261Written by Emperor Taizong: Chinese title: yu4 zhi4 yuan2 shi4 (御製緣識)381402Collected by Sugi in the 38th Year of reign of King Kojong (高宗) of the Goryeo dynasty (高麗) (1251): Chinese title: gao1 li4 guo2 xin1 diao1 da4 zang4 jiao4 zheng4 bie2 lu4 (高麗國新雕大藏校正別錄)391405Chinese title: Da4 zang4 mu4 lu4 (大藏目錄)451500Collected by Yŏn Sŏnsa (連禪師) during the reign of King Gojong of Goryeo (1214–1259) and published with an appendix by Chŏn Kwang jae (全光宰) in Jinan (晉安), Gyeongsang Province (慶尚道) in the 9th month of the 35th year of the reign of King Gojong (1248) of Goryeo: Chinese title: nan2 ming2 quan2 he2 shang4 song4 zheng4 dao4 ge1 shi4 shi2 (南明泉和尚頌證道歌事實)451503Written by Qingxiu with the help of two disciples, Ching (靜) and Yun (筠) in the 10th year of the reign of Emperor Li Jing (保大) of the Southern Tang (南唐) (952): Chinese title: zu3 tang2 ji2 (祖堂集)451504Collected by Chen Shi during the Ming dynasty (明) (1368–1644): Chinese title: da4 zang4 yi1 lan3 ji2 (大藏一覽集)461505Written by Hyesim in the 13th year of the reign of Gojong of Goryeo (1226): Chinese title: chan2 men2 nian1 song4 ji2 (禪門拈頌集)471507Written by Kyunyŏ (均如) (923–973), of Goryeo. Chongi (天其) found this passage in Gap Temple (岬寺), in the spring of 1226: Chinese title: shi2 ju4 zhang1 yuan2 tong1 ji4 (十句章圓通記)471508Written by Kyunyŏ: Korean title: Sŏk hwa ŏm ji kwi jang wŏn t'ong ch'o, Chinese title: shi4 hua1 yan2 zhi3 gui1 zhang1 yuan2 tong1 chao1 (釋華嚴旨歸章圓通鈔)471509Written by Kyunyŏ: Korean title: Hwa ŏm gyŏng sam bo jang wŏn t'ong gi, Chinese title: hua1 yan2 jing1 san1 bao3 zhang1 yuan2 tong1 ji4 (華嚴經三寶章圓通記)471510aWritten by Kyunyŏ (均如): Korean title: Sŏk hwa ŏm gyo pun gi wŏn t'ong ch'o, Chinese title: shi4 hua1 yan2 jing1 jiao4 fen1 ji4 yuan2 tong1 chao1 (釋華嚴旨歸章圓通鈔)471510bWritten by Hyŏk Yon jong (赫連挺), the 1st month of the 29th year of the reign of Munjong of Goryeo (文宗, 1075). Chinese title: (大華嚴首座圓通兩重大師均如傳幷序)471511Total of Wang Tzu ch'eng of the Yuan dynasty (元) (1280–1368) with a foreword by Yi Sun bo (李純甫) written in 2nd year of the reign of King Kangjong (康宗) of the Goryeo dynasty (1213): Chinese title: li3 nian4 mi2 tuo2 dao4 chang3 chan4 fa3 (禮念彌陀道場懺法)471514A Catalogue: Korean title: Ko ryŏ tae jang gyŏng po yu mong nok, Chinese title gao1 li4 da4 zang4 jing1 bu3 yi2 mu4 lu4 (高麗大藏經補遺目錄)