Кіріспе

Оңтүстік Кореядағы будда ғибадатханасы

Хэинса (hangul=해인사) – Оңтүстік Кореяның Оңтүстік Кёнсан провинциясындағы Каясан ұлттық паркінде орналасқан будда ғибадатханасы. Бұл корей сеон буддизмінің Жогье орденінің бас ғибадатханасы. Хэинса Трипитака Кореанаға мекен болғанымен ең танымал, ол 81 350 ағаш баспа тақтасына қашалған буддалық кітаптардың толық жиынтығы. 1398 жылдан бері осы кітаптарды сақтап келеді. Хэинса – Үш асыл тастың бірі және Будданың үйретістерін, яғни Дхарманы бейнелейді. Қазіргі заманда да белсенді сеон практика орталығы болып табылады және 1993 жылы қайтыс болған ықпалды сеон шебері Сончхольдың туған ғибадатханасы болды.

Тарих

Ғибадатхана алғаш рет 802 жылы салынған. Аңыз бойынша, Даэгая әулетінен тараған екі монах, Сунеунг пен Ичжонг, Тан Қытайынан оралып, Силла патшайымы Аэжаңның ауруын емдеді. Гаутама Будданың мейіріміне алғыс айту үшін патша ғибадатхана салуға бұйрық берді. Ғибадатханада монахтың өте шынайы ағаштан ойылған мүсіні, қызықты буддалық суреттер, тас пагодалар және шамдар сияқты бірнеше маңызды мүліктер сақталған.

Дағдарыс

Жапониядан тәуелсіздік алғаннан кейін, Корея соғысы басталғанда, Хэйинса дағдарысқа ұшырады. 1951 жылдың қыркүйегінде Инчхон шайқасынан кейін Оңтүстік Корея соғысты өзгертіп жіберді, бірақ сонда да бірқатар Солтүстік Корея әскерлері шегінбеді, сондықтан Хэйинса маңындағы мыңға жуық Солтүстік Корея сарбазы партизандық соғыс жүргізді. БҰҰ күштері Хэйинсаны төрт бомбалаушымен бомбалауға бұйрық берді.

Жангён Панчжон (Ұлттық қазына No 32)

Жангьён Панчжон кешені деп аталатын сақтау залдары Хэйинсадағы Трипитака Кореана ағаш блоктарының сақтау орны болып табылады және Корея үкіметі оларды 1962 жылғы 20 желтоқсанда Ұлттық қазына деп жариялады. Бұл әлемдегі ең ірі ағаш сақтау құрылыстарының бірі. Таңғажайсып, залдар Кореяға жасалған жапон шапқыншылығы кезінде (1592–98) зардап көрмеді және 1818 жылғы өрттен аман қалды, ол ғибадатхана кешенінің көп бөлігін өртеді. Барлығы есептегенде, сақтау залдары жеті ауыр өрттен және Корея соғысы кезінде болған бір шабуылдан аман қалды, онда ұшқыш бұйрыққа бағынбады, себебі ғибадатханада құнды қазыналар сақталғанын есіне алды. Жангьён Панчжон кешені ғибадатхананың ең көне бөлігі болып табылады және Трипитака Кореанадан 81 258 ағаш баспа блогын қамтиды. Трипитака Кореана орналасқан залының нақты құрылыс мерзімі белгісіз болғамен, Жосонның Седжо оны 1457 жылы кеңейтіп, жаңартқан деп саналады. Кешен төртбұрышты орналасқан төрт залдан тұрады және қойма ретінде пайдаланылуына байланысты стилі өте қарапайым. Солтүстік зал Беопбоджон (Дхарма залы) деп аталады, ал оңтүстік зал Судара джанг ("Сутралар залы") деп аталады. Бұл екі негізгі залының ұзындығы 60,44 метр, ені 8,73 метр, биіктігі 7,8 метр. Екеуінде де 15 бөлме бар, олардың екеуі бірімен-бірі жалғасқан. Сонымен қатар, шығыс және батыс жағында екі кішкентай зал орналасқан, онда екі кішкентай кітапхана бар. Ағаш баспа блогын сақтау үшін бірнеше тапқыр сақтау техникалары қолданылады. Сәулетшілер Трипитаканы сақтау үшін табиғаттан да пайдаланды. Сақтау кешені ғибадатхананың ең биік нүктесінде салынған және теңіз деңгейінен 655 метр биіктікте орналасқан. Жангьён Панчжон оңтүстік-батысқа қарап тұр, төмендегі аңғардан соғатын ылғалды оңтүстік-шығыс желдерінен аулақ болу үшін және тау шыңдарымен салқын солтүстік желден қорғалған. Екі басты залының солтүстік және оңтүстік жағындағы әртүрлі өлшемдегі терезелер желдету үшін пайдаланылады, гидродинамика принциптерін қолданады. Терезелер барлық залда желдетуді барынша арттыру және температураны реттеу үшін орнатылған. Сазды едендер көмір, кальций оксиді, тұз, әк және құммен толтырылған, бұл жаңбыр жауған кезде ылғалдылықты азайтады, артық ылғалды сіңіріп, ол құрғақ қыс айларында сақталады. Шатыр да саз балшықтан жасалған, ал тіреулер мен ағаш қабырғалар температураның кенеттен өзгеруіне жол бермейді. Сонымен қатар, кешеннің ешбір бөлігі күн сәулесіне ұшырамайды. Көрінетіндей, жануарлар, жәндіктер мен құстар кешеннен қашып жүреді, бірақ мұның себебі белгісіз. Осы күрделі сақтау шаралары ағаш блоктарының бүгінгі күнге дейін керемет жағдайда сақталуына себеп болды деп кеңінен мойындалған. 1970 жылы заманауи сақтау техникаларын пайдалана отырып, заманауи сақтау кешені салынды, бірақ сынақ ағаш блоктарында көбелек пайда болғандықтан, жоспарланған көшіру тоқтатылды және ағаш блоктары Хэйинсада қалды.

Туризм

Сонымен қатар, бұл жерде буддалық мәдениетті өздері басынан өткізуге мүмкіндік беретін "Temple Stay" бағдарламалары ұсынылады.