Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канададағы өзен, Торонто және аймақтағы өзен, Онтарио, Канада.
River in Canada
the river in Toronto and region, Ontario, Canada
Хамбер өзені (мағынасы: "кішкентай дауысты сулар") – Канаданың Оңтүстік Онтариосындағы өзен. Ол Ұлы көлдер алабында орналасқан, Онтарио көліне құятын сала және Торонто қаласының екі жағындағы екі ірі өзеннің бірі, екіншісі – шығыстағы Дон өзені. 1999 жылдың 24 қыркүйегінде Канаданың мұралық өзені деп жарияланды. Өзен сағасының бойында Сэр Казимир Гзовский паркі мен Хамбер-Бей-Парк-Ист парктері орналасқан.
The Humber River (, meaning: "little thundering waters") is a river in Southern Ontario, Canada. It is in the Great Lakes Basin, is a tributary of Lake Ontario and is one of two major rivers on either side of the city of Toronto, the other being the Don River to the east. It was designated a Canadian Heritage River on September 24, 1999. The river mouth is flanked by Sir Casimir Gzowski Park and Humber Bay Park East.
Атауы
Хамбер өзеніне екі түпкі атау берілген. Бірі – "Кобеченонк", яғни "каноэлерді қалдырып, кері оралыңыз", бұл атау осы аймақтың соңғы түпкі тұрғындары – Анишинаабе халқына жатқызылады. Екіншісі – “Нива’ах Онега’гай’их”, “Кішкентай Күркіреген Сулар”. 1688 жылғы француз картасында өзен "passage de taronto" деп аталса, 1733 жылғы Поппл картасында Теджагон жерлесімінің жанында "Танаовате өзені" көрсетілген. Вице-губернатор Джон Грейвс Симко оны Хумбер өзені деп атаған, бұл Англиядағы Хумбер сағасының ықпалымен болған болуы мүмкін.
There are two indigenous names attributed to the Humber. One is "Cobechenonk", for "leave the canoes and go back", attributed to the area's most recent native inhabitants, the Anishinaabe. A second is “Niwa’ah Onega’gaih’ih,” “Little Thundering Waters.” A French map from 1688 called the river "passage de taronto", while Popple's map of 1733 shows the "Tanaovate River" beside the native settlement of Tejajagon. Lieutenant Governor John Graves Simcoe named it the Humber River, likely after the Humber estuary in England.
Тарих
Хамбер өзенінің жағалауында адамдардың қоныстану тарихы ұзаққа созды. Аймақтағы ежелгі тұрғындардың қоныстануы археологиялық тұрғыдан жақсы құжатталған және үш кезеңде жүрді. Алғашқы қоныстанушылар – шамамен 10 000 – 7000 жылдар аралығында өмір сүрген Палеоүндістер болды. Екінші кезеңде, Архаикалық дәуірдегі адамдар 7000 – 1000 жылдар аралығында аймақты қоныстандырып, өсімдіктер, балықтар мен жануарлардың мүмкіндіктерін пайдалану үшін маусымдық көші-қон жасауды бастады. Ежелгі тұрғындардың үшінші толқыны – Ормандық кезең, осы кезеңде садақ-жебелер пайда болды және егін шаруашылығының дамуы ірі, тұрақты ауылдар құруға мүмкіндік берді. Ормандық кезеңде бүгінгі Торонто тасымалдау жолы деп аталатын жергілікті топтардың қозғалысы да байқалды, ол Онтарио көлінен Хамбер арқылы Симко көліне және содан кейін Солтүстік Ұлы көлдерге дейін созылды. Британдықтардан сауда жолын қорғау мақсатымен француздықтар Бейби-Пойнт маңында, Хамбер өзенінің бойында Магазин Рояль сауда бекетін құрды. 1720 жылы салынған бұл бекет, Нью-Йорктегі Освегодағы британдық бекініс салынысымен көп ұзамай тасталды, себебі сауда Магазин Рояльден алысқа жылды. 1750 жылы француздықтар Хамбер өзенінің сағасына жақын тағы бір бекініс салды, мақсаты – жергілікті халықты Форт-Освегодағы британдықтарға барудан тоқтату. Форт Торонто деп аталған бұл бекініс бірден сәттілікке жетті, сұраныс бекініс ұсына алатын тауарлардың көлемінен асып кетті. Бекіністің табысы Жаңа Францияның генерал-губернаторы, маркиз де ла Йонкьерді, аймақты бақылауды нығайту үшін сауда және әскери әлеуеті жоғары үлкен бекініс салуға көндірді. Қазіргі Экспозиция орталығында (Хамбер өзенінің шығысында) орналасқан Руйе бекінісі 1751 жылдың көктемінде аяқталды. Бекініс жеті жылдық соғыс кезінде, 1759 жылға дейін жұмыс істеді. Форт-Ниагара басылып алынған жағдайда бекіністі эвакуациялау және қирату туралы нұсқау алған гарнизон, 1759 жылдың шілдесінде Форт-Ниагарада жеңілгеннен кейін Монреальге қарай аймақты тастап кетті. Бұл аймақ кейіннен 1760 жылдың қыркүйегінде британдық әскерлермен бақылауға алынды, британдық армия өзінің бас барлаушысы және барлау офицері Роберт Роджерсті 200 адаммен және он бес кит қайығымен бұрынғы француз бекінісін бақылауға жіберді. 1772 жылы Жан Бонавентур Руссо Хамбер өзенінің сағасы маңында тұратын алғашқы ұлттармен сауда жасауға лицензия алды. Оның лицензиясын 1774 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Жан Батист Руссо мұра етті. Руссо аймақта бірнеше байланыстарды сақтады, бірақ 1792 жылға дейін тұрақты түрде көшіп бармады; ол Хамбер өзенінің сағасына жақын сауда бекетін құрды. Руссо Джон Грейвс Симконың кемесін Торонто шығанағына бағыттап, 1793 жылы Йорк елді мекенін ресми түрде құруға көмектесті. Британдықтардың назары көбінесе Хэмбердің шығысында, Дон өзеніне жақын орналасқан, қорғалған Торонто шығанағына шоғырланды. 1812 жылғы соғыстан кейін көптеген лоялистер аймаққа көшіп келгенге дейін қоныстану шашыраңқы болды, оларға Ирландия мен Шотландиядан келген және британдық жерде қалуды таңдаған иммигранттар қосылды. Су алабы батысында Кредит өзені, Этобикок және Мимико өзендерінің су алабымен, шығысында Гаррисон, Дон және Руж өзендерінің су алабымен шектеледі, олардың барлығы Онтарио көліне құйылады; солтүстігінде Хьюрон көліне құятын Ноттавасага өзенімен; және солтүстік-шығысында Симко көліне құятын Холланд өзенімен. Канада атласы.
The Humber has a long history of human settlement along its banks. Native settlement of the area is well documented archaeologically and occurred in three waves. The first settlers were the Palaeo Indians who lived in the area from 10,000 to 7000 BC. The second wave, people of the Archaic period, settled the area between 7000 and 1000 BC and began to adopt seasonal migration patterns to take advantage of available plants, fish, and game. The third wave of native settlement was the Woodland period, which saw the introduction of the bow and arrow and the growing of crops which allowed for larger, more permanent villages. The Woodland period was also characterized by movement of native groups along what is known today as the Toronto Carrying Place Trail, running from Lake Ontario up the Humber to Lake Simcoe and eventually to the northern Great Lakes. In an attempt to secure the trade route from the British, the French established Magasin Royal, a trading post along the Humber River, near Baby Point. Completed in 1720, the trading post was abandoned shortly after the British fort in Oswego, New York was completed, as it diverted trade away from Magasin Royal. In 1750, the French built another fort near the mouth of the Humber River, with the intention of diverting aboriginals using it as a passage from proceeding to the British in Fort Oswego. Known as Fort Toronto, the fort saw immediate success, with demand outstripping the supply of goods the Fort was able to provide. The success of the fort persuaded the Governor General of New France, the Marquis de la Jonquière to order the construction of a larger fort, with more trading capacity and military potential, in an effort to consolidate its hold of the region. Fort Rouillé, located in present day Exhibition Place (east of the Humber River), was completed in the spring of 1751. The fort continued to operate until 1759, during the Seven Years' War. Instructed to evacuate and raze the fort should Fort Niagara be captured, the garrison would vacate the area for Montreal after they were defeated at Fort Niagara in July 1759. The area was later secured by British forces in September 1760, when the British Army dispatched its chief scout and intelligence officer, Robert Rogers, along with 200 men and fifteen whale boats to take control of the former French fort. In 1772, Jean Bonaventure Rousseau received a license to trade with the First Nations living within the vicinity of the mouth of the Humber River. His license was later inherited by his son, Jean Baptiste Rousseau, after his death in 1774. Rousseau maintained several contacts in the area, although did not permanently relocate there until 1792; when he established a trading post near the mouth of the Humber River. Rousseau piloted John Graves Simcoe's ship into Toronto Bay to officially commence the settlement of York in 1793. Most of the British attention was focused to the east of the Humber, around the protected Toronto Bay closer to the Don River. Settlement was scattered until after the War of 1812 when many loyalists moved to the area, who were joined by immigrants from Ireland and Scotland who chose to remain in British lands. The watershed is bounded on the west by the Credit River, Etobicoke Creek and Mimico Creek watersheds, and on the east by the Garrison Creek, Don River and Rouge River watersheds, all six of which empty into Lake Ontario; on the north by the Nottawasaga River which empties into Lake Huron; and on the northeast by the Holland River, which empties into Lake Simcoe. The Atlas of Canada.