Кіріспе

Жосон әулетінің кезінде Кореяның бөліністері

Жосон әулетінің көп бөлігінде Корея сегіз провинцияға (до; хангул=도) бөлінген. Бұл сегіз провинцияның шекаралары 1413 жылдан 1895 жылға дейін шамамен 480 жыл бойы өзгеріссіз сақталды және Корея түбегінің әкімшілік бөліністері, диалектілері мен аймақтық айырмашылықтарында бүгінге дейін көрініс беретін географиялық үлгіні қалыптастырды. Сегіз провинцияның барлық атауы түрлі формада болса да, қазірге дейін сақталған. Бұл сегіз тарихи провинция Солтүстік және Оңтүстік Кореяның құрамына кіреді, оларды Оңтүстік Корея немесе Солтүстік Корея құрайтын провинциялармен шатастыруға болмайды.

1895 жылға дейінгі провинциялар

1413 жылы (патша Жонжонның билігінің 13-ші жылы) Кореяның солтүстік-шығыс шекарасы Тумен өзеніне дейін кеңейтілді. Ел сегіз провинцияға қайта ұйымдастырылды: Чунчхон, Ганвон, Кёнги, Кёнсан, Чолла, Пунхэ (1417 жылы Хванхэ деп аталды), Пёнган және Ёнгил (1509 жылы Хамгён деп аталды).

1896 жылғы қалпына келтірілген провинциялар

Жаңа округтер жүйесі ұзаққа созылмады, бірақ бір жыл өткен соң, 1896 жылғы 4 тамызда бұрынғы сегіз провинция қайта орнатылды. Олардың бесеуі (Чунчхон, Кёнсан, Чолла, Хамгён және Пхёнган) солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлініп, барлығы 13 провинцияны құрады. Бұл құрылым Корея империясының (1897–1910) және Жапон отаршылдық кезеңінің (1910–1945) соңына дейін өзгеріссіз сақталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан және 1945 жылы Кореяның бөлінуінен бастап, Оңтүстік және Солтүстік Кореяда арнайы қалалар, әкімшілік аймақтар мен бірнеше жаңа провинциялар қосылды.

Мәдени маңызы

Сегіз провинцияның шекаралары көбінесе өзендер, тау тізбектері және басқа да табиғи шекаралармен анықталған, сол себепті диалектілік және мәдени бөліністерге жақын болды. Осы провинциялық шекаралар мен "шынайы әлем" арасындағы табиғи үйлесімділіктің арқасында, провинциялық шекаралар мен атаулардың көпшілігі бүгінгі күнге дейін қандай да бір түрінде сақталды, ал көптеген корейлер әлі де аймақтық және диалектілік ерекшеліктерді жақсы біледі. Мысалы, Ғионгсаң және Чолла тұрғындары арасында аймақтық бәсекелестік (Солтүстік-Шығыс АҚШ пен Оңтүстік АҚШ арасындағыдай) бар, бұл Силла және Бэкче ежелгі мемлекеттерінің жерлері, олардың арасындағы тарихи, әлеуметтік, экономикалық және саяси айырмашылықтар, олардың кейбіреулері қазірге дейін әлсіреген күйде сақталып келеді. Көптеген дәстүрлі провинциялардың қазір де қолданылып жүрген (әсіресе Хонам, Йонгдоң және Йонгнам) баламалы аймақтық атаулары бар, кем дегенде ауызша айтылғанда, жазбада болмаса да.

Аттар

Гьёнгиден басқа (3-ескертпе қараңыз), әрбір провинция өзінің атын екі маңызды қаласының бастапқы ханжасынан (қытай-корейлік таңбалары) алған. Әрбір провинцияның атының шығу тегі төмендегі кестеде толық сипатталған.