Кіріспе

Онтариодағы қала, Канада

Пенетангуишине (/audio=penetanguishene. ogg//p//ɛ//n//ᵻ/'/t//æ//ŋ//ɡ//w//ᵻ//ʃ//iː//n/, кейде қысқартылып Пенетанг) – Канаданың Онтарио штатындағы Симко округіне қарасты қала. Ол Джорджия шығанағының оңтүстік-шығыс ұшында орналасқан. 1882 жылдың 22 ақпанында құрылған, француз және ағылшын тілдерінде сөйлейтін бұл қауымдастықтың 2016 жылғы Канада халық санауы бойынша 8 962 тұрғыны бар. Пенетангуишине атауының Уайандот немесе Абенаки тайпаларынан Оджибве тілі арқылы келгендігі айтылады, мағынасы – "ақ, құмды төбелердің жері".

Тарих

800 жылы виандот тайпасы осы аймақта жартылай тұрақты елді мекендерге қоныстанды. 1610-1614 жылдар аралығында француз тілінен аударма жасаған Этьен Брюле Пенетангуишень аймағына алғаш рет келген еуропалық болды. Ол 1633 жылы Тоаншеде, қазіргі Пенетангуишень қаласынан шығанақтың арғы жағында қаза тапты. 1793 жылы Жоғарғы Канаданың бірінші вице-губернаторы Джон Грейвс Симко бұл аймаққа сапар шегіп, оның Корольдік теңіз флотының әскери-теңіз базасы ретіндегі әлеуетін байқады. Ол Хьюрон, Эри және Мичиган көлдерінің жағалауларында орналасқан Жоғарғы Канаданы, Солтүстік-Батыс аумағы мен АҚШ-тың Нью-Йорк штатына қарап тұрғандықтан, американдық әскери агрессия мен аумақтық кеңеюден қорғау үшін бұл шығанақты соғыс кемелерін паналатуға пайдаланғысы келді. 1813 жылы Корольдік теңіз флоты Пенетангуишень әскери-теңіз кемежайын салды. 1814 жылы Пенетангуишень жолы салынды, ол кемежайға Кемпенфелт шығанағындағы Симко көліндегі (қазіргі Барри, Онтарио) британдық әскери жабдықтау қоймаларына дейін құрлық жолын қамтамасыз етті, себебі бұрын кемежайға тек су арқылы ғана жетуге болатын. 1817 жылы Мичилимакинац пен Шкунер Тауннан (қазіргі Васага жағалауы) келген теңіз бөлімдері Пенетангуишень әскери-теңіз кемежайында біріктірілді. Бірақ Гент шартының АҚШ-пен шектеулері екі елдің де Ұлы көлдердегі теңіз күшін шектеді. Сондықтан екі британдық қарулы жоғары желкенді шхуна, HMS Tecumseth және HMS Newash «қалыпты жағдайда» орналастырылды және 1828 жылы порттағы тұрақтарында батып кеткені хабарланды. Басқа да бірнеше шағын кемелер Ұлы көлдердің жағалауын зерттеу және картаға түсіру үшін, лейтенант Генри Уолси Бейфилдтің басқаруымен Пенетангуишеньде орналасқан болатын. 1828 жылы Үстіңгі көлдердегі негізгі британдық әскери мекеме Драммонд аралынан Пенетангуишеньге көшірілді. 1812 жылғы соғыстан кейін Мичилимакинацтан Драммонд аралына британдықтармен бірге көшіп келген тері саудагерлерінің отбасылары қайтадан Пенетангуишеньге көшіп келді. Олар қала мен айналасындағы ауылдарға қоныстанды. Әскери база 1834 жылы жабылғанымен, әскери база 1856 жылға дейін сақталды. Кейбір әскерлер қызметтен босатылғаннан кейін осы аймақта қоныстанды, соның нәтижесінде ағылшын тілді халық пайда болды. 1840 жылдары Монреальдің шығысынан (негізінен Монреальдің шығысындағы аймақтан) арзан және құнарлы жерге ие болу ниетімен француз тілді отбасылар келді және бұл аймақтағы француз тілді Драммонд аралының қоныс аударушыларына қосылды. Кейіннен ағаш өңдеу өнеркәсібі дамыған сайын, ағылшын тілді қоныс аударушылардың саны көбейді. Пенетангуишень осы адамдар үшін жергілікті базар мен кездесу орнына айналды. Бүгінгі күні Пенетангуишеньнің көптеген отбасылары 1800 жылдары келген Квебек қоныс аударушыларының ұрпақтары болып табылады, бұл қалаға ерекше екі тілді сипат береді.

Қазіргі заман

Пенетангуишине 1980 жылдарға жақын темір жол мен жергілікті Coca-Cola зауыты жабылуынан кейін өсуін бірте-бірте баяулатуға көшті. Темір жолдың жабылуына жеке көліктердің кеңінен қолданылуы, ал Coca-Cola зауытының жабылуына қазіргі су тазарту технологияларының хлор қажет етуі себеп болды. Coca-Cola бастапқыда судың жоғары сапасы болғандықтан Пенетангуишине қаласын өнімдерін шығару орны ретінде таңдаған, бірақ хлорлау салдарынан судың бұрынғы сапасы жойылды. Мейн-стритте қалаға сол жақтан кіретін үйлер 1990 жылдары бұзылып, олардың орнына жаңа сауда орталығы салынды. Пенетангта Бинго залы мен жергілікті жазғы театр (Кингс Уорф Театры) бар.

Экономика

Penetanguishene тарихында пластик және алюминий ыдыстармен айналысатын бірнеше жеңіл өнеркәсіптік кәсіпорындар болған. Алюминий ыдыстар өндіретін CCL компаниясы 2017 жылдың маусым айында Пенетангтағы зауытын жапты. Қала Солтүстік-Орталық түзеу орталығына орналасқан. Бұдан өзге, қауіпті қылмыстар жасағаны үшін қылмыстық жауапкершіліктен босатылған, бірақ қоғамға қауіпті деп танылған адамдарға арналған жоғары қауіпсіздік деңгейіне ие сот-психиатриялық бөлімшесі бар Психикалық денсаулық сақтау орталығы да бар. Туризм экономиканың маңызды бөлігін құрайды, онда бес марина, дүкендер мен туристерге қызмет көрсететін мейрамханалар бар. Қыс мезгілінде қар көлігімен жүру және мұз балық аулау танымал, сондай-ақ жыл сайын өткізілетін Winterama фестивалі (1948 жылы басталған Онтарио штатының ең ұзақ тарихы бар қысқы карнавалы) кеңінен танымал.

Туризм және көрікті жерлер

Пенетангуишен қаласына жақын орналасқан тарихи теңіз және әскери база (қазір Discovery Harbour деп аталады) келушілерге ашық. Мұнда тарихи Пенетангуишен теңіз кемежайынан қайта жаңартылған ғимараттар мен 1812 жылғы екі көшірме желкенді кеме бар: HMS Bee және HMS Tecumseth (шамамен 1994 ж.). Кемелер енді жолаушыларды тасымайды, бірақ оларды портта қарап шығуға болады. Алғашқы HMS Tecumseth 1953 жылы көтеріліп, жақын жердегі көрме алаңында сақталған. Discovery Harbour-да орналасқан King's Wharf театрында әр жазда танымал пьесалар мен мюзиклдер қойылады. Пенетангуишенде екі маңызды және тарихи шіркеу бар. Ең көнесі – 1836 жылы әскери гарнизон мен азаматтарға қызмет ету үшін салынған шағын ағаштан жасалған Англикан шіркеуі, St. James on the Lines. Ең танымал шіркеу – үлкен әктас Рим-католик шіркеуі, St. Anne's. Бұл шіркеу бастапқыда "Сент-Анн иезуиттер ескерткіш шіркеуі: Канаданың Ұлттық қасиетті орны" деп аталған, кейде оны "Солтүстік соборы" деп те атайды. Шіркеу 1886-1902 жылдары пастор Теофил Франсуа Лаборумен салынған. Лабору Францияның Руан және Нормандия епископтарынан, сондай-ақ Англия, Франция және АҚШ үкіметтерінен шіркеу құрылысына ірі қаржы жинаған. Ол екі тілді католик қауымына қызмет ететіндіктен, қызметтер француз және ағылшын тілдерінде өткізіледі.

Білім

Пенетангуишенің шегінде бес түрлі мектеп кеңесі бар: Джеймс Китинг бастауыш мектебін басқаратын мемлекеттік қаржыландырылатын ағылшын кеңесі (Симкоу округінің аудандық мектеп кеңесі); француз католик мектеп кеңесі, École élémentaire catholique Saint Louis мектебін басқаратын Conseil scolaire de district catholique Centre Sud; француз тіліндегі мемлекеттік мектеп кеңесі Conseil scolaire Viamonde және ағылшын католик мектеп кеңесі. Қалада сонымен қатар провинцияның соңғы қалған протестанттық жеке мектеп кеңесі – Пенетангуишен протестанттық жеке мектеп кеңесі орналасқан. 1995 жылдан 2001 жылға дейін қалада құлаған франкофонды Collège des Grands Lacs колледжінің спутниктік кампусы болды.

Спорт

Пенетангюишен қаласы провинциялық жасөспірімдер хоккей лигасының «Пенетанг Кингз» командасына үй иесі. Олар Онтарио хоккей қауымдастығының Каррутерс дивизионында ойнайды.

Медиа

Қалада франкофондық қоғамдық радиостанция CFRH FM (Vague FM) бар, бірақ қалған жағдайда ақпарат құралдары көрші Мидленд қаласынан қызмет көрсетеді.