Австралиядағы еркін сауда партиясы

Кіріспе

Австралиядағы бұрынғы саяси партия

Австралияның еркін сауда партиясы, ресми түрде Австралия еркін сауда және либералдық қауымдастығы деп танылады, сондай-ақ кейбір штаттардағы кіріс тарифтері партиясы ретінде де белгілі, 1887 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1887 жылғы колония сайлауына қатысу үшін ресми түрде құрылған австралиялық саяси партия болды, және партия сол сайлауда жеңіске жетті. Ол протекционизмді, әсіресе қорғаушы тарифтерді және саудаға қойылатын өзге де шектеулерді жоюды жақтады, мұның баршаға да зор өркендеу әкелетінін айтты. Дегенмен, көптеген мүшелер мемлекеттік кіріс үшін ғана минималды тарифтерді қолдануды қолдады. Оның ең белгілі басшысы Джордж Рид болды, ол 1904-1905 жылдары Австралияның төртінші премьер-министрі ретінде Рид үкіметіне жетекшілік етті. Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1902 жылы Либералдық және реформалық қауымдастық, ал федералдық деңгейде 1906 жылы Антисоциалистік партия онымен алмастырды. 1909 жылы Антисоциалистік партия Протекционистік партиямен бірігіп, Ұлттық Либералдық партияны құрды.

Тарих

Партияның орталығы Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты болды, оның басшылары сэр Генри Паркс және сэр Джордж Рид еді. Ол федерация құрылғанға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльстің колониялық саясатына үстемдік етті. Алғаш рет 1887 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс сайлауына қатысты. 1901 жылғы бірінші Ұлттық Парламент сайлауында, кейбір штаттарда «Тарифтік табыс партиясы» (Revenue Tariff Party) ретінде үгіт жүргізген еркін саудашылар (Free Traders) Австралия Өкілдер палатасында 25 орынмен екінші ірі фракцияны құрды. Рид, Уильям Макмилланмен бірге Парламенттің алғашқы оппозициялық көшбасшысы болды, кейін 1904-1905 жылдары Премьер-министр қызметін атқарды. Макмиллан зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1904 жылдың басында Дугальд Томсон партия төрағасының орынбасары болды. Томсон Рейд үкіметі құлағаннан кейін 1905 жылдың 28 шілдесінде Джозеф Кукқа орынбасарлық лауазымын тапсырды. 1903 жылғы федералды сайлауда Тасманиядағы жеке «Тарифтік табыс партиясы» (Tasmanian Revenue Tariff Party) қатысып, екі орын жеңіп алды. Алайда Тасманиялық партия федералды парламентте еркін сауда партиясымен бірікті. Тариф мәселесі көбінесе шешілгеннен кейін Рид партиясының болуын негіздеу үшін тағы бір себеп іздеді. Ол социализмге қарсылық танытып, Альфред Дикин басқаратын «Протекционисттік партияға» көрсетілген қолдаумен қатар Австралияның Еңбек партиясын да сынады. Рид партиялық жүйені Еңбек партиясы мен оған қарсы партиялар бағытында қайта бағыттау стратегиясын қабылдады. 1906 жылғы сайлау алдында ол «Еркін сауда партиясын» (Free Trade Party) «Антисоциалистік партия» (Anti Socialist Party) деп атады. Рид социалистік пен антисоциалистік арасындағы спектрді, ал ортасында «Протекционисттік партияны» көріп тұрды. Бұл әрекет Вестминстер дәстүріне терең бой салған және екі партиялық жүйені қалыпты жағдай деп санайтын саясаткерлерге ұнады. Еңбек партиясы мен FTP/ASP протекционисттердің дауысы есебінен сайлаудағы күштерін арттыра берді. Кейбір протекционистер Еңбек партиясына және АСП-ға өтуді жалғастырды. Дикин екі партияның «бірігуін» (Fusion) білдіретін Ұлттық Либералдық партияны ұсынған кезде Рид 1908 жылдың 16 қарашасында партия басшысы лауазымынан кету ниетін жариялады. Джозеф Кук 26 қарашада қарсылықсыз партия басшысы болып сайланды және ол протекционистермен бірігуге дейін партияны басқарды. Кук басшылығымен төрағаның орынбасары сайланбады.

The party was centred on New South Wales, where its leaders were Sir Henry Parkes and Sir George Reid. It dominated New South Wales colonial politics before federation. It first contested the 1887 New South Wales election. At the 1901 elections for the first Commonwealth Parliament, the Free Traders, who campaigned in some states as the Revenue Tariff Party, formed the second largest group in the Australian House of Representatives, with 25 seats. Reid became the Parliament's first Opposition Leader with William McMillan as his deputy, later becoming Prime Minister in 1904–05. Dugald Thomson became deputy leader of the party in early 1904 following McMillan's retirement. Thomson would himself hand over the Deputy position to Joseph Cook on 28 July 1905 following the fall of the Reid government. A separate Tasmanian Revenue Tariff Party contested the 1903 federal election in Tasmania and won two seats. However, the Tasmanian party sat and merged with the Free Trade Party in federal Parliament. After the question of tariffs had largely been settled, Reid cast around for another cause to justify his party's existence. He settled on opposition to socialism, criticising both the Australian Labour Party and the support offered by it to the Protectionist Party, led by Alfred Deakin. Reid adopted a strategy of trying to reorient the party system along Labour vs non Labour lines – prior to the 1906 election, he renamed the Free Trade Party to the Anti Socialist Party. Reid envisaged a spectrum running from socialist to anti socialist, with the Protectionist Party in the middle. This attempt struck a chord with politicians who were steeped in the Westminster tradition and regarded a two party system as very much the norm. The Labor Party and the FTP/ASP continued to grow in electoral strength at the expense of the Protectionist vote. Some Protectionists continued their exodus to Labor and the ASP. When Deakin proposed the Commonwealth Liberal Party, a "Fusion" of the two non Labour parties, Reid announced his intention to resign as party leader on 16 November 1908. Joseph Cook was elected leader unopposed on 26 November, and he led the party until the merger with the Protectionists. No deputy leader was elected under Cook.

Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламенті

Жоқ. Басшы (туған – өлген) Портрет Сайлау округі Қызметке кірген қызметтен кеткен МерзіміПремьер 1Генри Паркс (1815–1896) Сент-Леонардс, Жаңа Оңтүстік Уэльс 1887 22 қазан 1891 жыл Паркс (1887–1889) Диббс (1889) Паркс (1889–1891) 2Джордж Рид (1860–1947) Шығыс Сидней, Жаңа Оңтүстік Уэльс 18 қараша 1891 17 шілде 1894 Диббс (1891–1894) Сидней Кинг, Жаңа Оңтүстік Уэльс 17 шілде 1894 29 наурыз 1901 Рид (1894–1899) Лайн (1899–1901)

Австралия Парламенті

Жоқ. Басшы (туған жылы – өлген жылы) Портрет Сайлау округі Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Өкілдік мерзіміПремьер-министр (2) Джордж Рид (1860–1947) Шығыс Сидней, Австралия29 наурыз 190116 қараша 1908Бартон (1901–1903) Дикин (1903–1904) Уотсон (1904) Рид (1904–1905) Дикин (1905–1908) Фишер (1908–1909) 3 Джозеф Кук (1860–1947) Паррамата, Австралия 26 қараша 1908 26 мамыр 1909 күндер

Жаңа Оңтүстік Уэльстің Парламенті

+Заңнамалық жиналыстың сайлау жылы # жалпы дауыс саны % жалпы дауыс үлесі # жеңілген орын саны +/– Лидер 1887 78,238 (#1) 60.75 – Генри Паркс 1889 73,348 (#1) 48.63 Генри Паркс 1891 65,850 (#2) 36.49 Генри Паркс 1894 60,966 (#1) 30.34 Джордж Рид 1895 56,347 (#1) 37.15 Джордж Рид 1898 58,214 (#2) 32.89 Джордж Рид

Австралия Парламенті

Өкілдер палатасы Сайлау жылы жалпы дауыс саны жалпы дауыс үлесі жалпы жеңген орын саны +/– Лидер 1901 151,960 (#2) 30.03 – Джордж Рид 1903 247,774 (#1) 34.37 Джордж Рид 1906 363,257 (#1) 38.17 Джордж Рид

Сенат Сайлау жылы жалпы дауыс саны жалпы дауыс үлесі жалпы жеңген орын саны +/– Лидер 1901 1,053,012 (#2) 39.44 – Джордж Рид 1903 986,030 (#1) 34.33 Джордж Рид 1906 1,384,662 (#1) 46.53 Джордж Рид