Кіріспе
Говард Чандлер Роббинс Лэндон (6 наурыз 1926 жыл - 20 қараша 2009 жыл) – американдық музыкатанушы, журналист, тарихшы және радиоведуші. Ол Хайднның ұмытылған музыкалық мұрасын қайта жаңғырту және Моцарт туралы қате түсініктерді түзету жөніндегі еңбектерімен әйгілі. Музыкант отбасында дүниеге келген Лэндон орта мектепте Хайднның шығармаларына қызығушылық танытып, Хайдн туралы зерттеулермен шұғылдануға ниеттенді. Ол Карл Герингер сияқты Хайдн туралы білушілердің бірінен оқып, 1947 жылы музыкалық білім беру бакалавры дәрежесін алды. Ол Еуропаға көшіп, өмірінің соңына дейін онда тұрды. 1949 жылы ол Хайдн қоғамын құрды, қоғамның мақсаты Хайднның шығармаларын жариялау және жазу болды. Еуропа елдерінің мұрағаттарына қол жеткізе отырып, ол ондаған жылдар бойы Хайднның өмірі мен шығармаларын зерттеді. Ол көптеген ұмытылған туындыларды құтқарып, олардың сындық басылымдарын шығарды, кітаптар жазып, қоғаммен бірлесіп оларды жазуды ұйымдастырды. Соңында ол 1976-1980 жылдар аралығында бес томдық еңбегін – «Хайдн: Хроника және шығармалар» деп жариялады. Хайдн туралы жұмыстарынан бөлек, Лэндон мен қоғам Моцарттың ұмытылған шығармаларын жазды, ал ол Моцарт туралы бес танымал кітап жариялап, композитордың өміріне қатысты мифтерді жоққа шығарды. 1996 жылға дейін ол 28 кітап жазған. Лэндон музыкалық журналдар мен газеттерге, әсіресе Лондонның ең көне газеті – «The Times» газетіне тұрақты түрде мақалалар жазатын. Ол BBC радио және телеарналарындағы танымал хабаршы болды және таңдаған тақырыбымен тыңдаушыларды қызықтыра білуі үшін жоғары бағаланды. 1970 жылдардан бастап ол ізделіспен шақырылатын лекторы болды және АҚШ мен Ұлыбританиядағы колледждерде қызмет етті.
Алғашқы жылдар
Лэндон Массачусетс штатының Бостон қаласында, гугеноттар ұрпағы жазушы Уильям Гриннелл Лэндон мен оның әйелі, музыкант Доротея ЛеБарон Роббинстің ұлы болып дүниеге келді. Ол Айкен дайындық мектебінде, Ленокс ұлдар мектебінде және Ашвилл мектебінде білім алды. Гайднның көптеген шығармалары көп жылдар бойы назардан тыс қалды. XIX ғасырдың бірінші жартысында Роберт Шуман оның туындылары туралы: «Бүгін одан жаңа ештеңе үйрену мүмкін емес. Ол енді ешкімді қызықтырмайды» деп жазды. Ғасыр соңында Хьюберт Парри музыканттар Гайднның небары бірнеше симфониясын білгені үшін ұялмауы керек екенін айтты, «өйткені Гайдн өмірінің осы кезеңіне дейін композицияның осы маңызды саласында толыққанды өзін көрсете алмады». Гайднның 750-ден астам туындысының тек онданы ғана XX ғасырдың ортасында басылып шықты. 1943-1945 жылдары ол Свартмор колледжінде Альфред Сваннан музыка теориясын, Харл Макдональдтан композицияны және В.Х. Ауденнен ағылшын әдебиетін оқыды. Оның Свартмордағы оқуы, квакер басшыларының студентке қатысты іс-әрекеті үшін оны колледжден шығаруымен аяқталды. 1945-1947 жылдары Лэндон Бостон университетінде Хьюго Нортон мен Карл Герингерден музыка сабақтарын алды, ал Герингерді The Times газеті «үлкен Гайдн зерттеушісі» деп сипаттады. Лэндон 1947 жылы Музыка бакалавры дәрежесін алды. Екі жылдық әскери қызметке шақырылатынын білген Лэндон Венадағы АҚШ оккупациялық әскеріне барып, әскери тарихшы болып ерікті түрде қызмет етті, Италияны азат етудегі Бесінші армияның рөлін зерттеді және құжаттады. Бірақ басқа деректерде бұл оның алғашқы некесі екені айтылады. Лэндон әскери қызметін аяқтап, Бостонға аспирантуралық зерттеулер жүргізу үшін оралды. Ол жерде Герингер және басқа достарымен бірге Гайдн қоғамын құрды. Ол жарияланғаннан кейін дереу сатылып кетті. Лэндон Гайднның қолжазбаларын іздеу үшін Орталық және Шығыс Еуропаны аралады. Оның тұңғыш кітабы «Жозеф Гайднның симфониялары» 1955 жылы жарық көрді. 1976-1980 жылдары Лэндон өзінің бес томдық еңбегін – «Гайдн: Хроника және шығармалар» атты туындысын жариялады. Лэндон өзінің зерттеулерін Гайднға ғана шектемеді. Моцарттың өмірі мен музыкасына арналған бес кітабы Гайдн туралы еңбектеріне қарағанда кең аудиторияға арналған және көптеген тілдерде көп сатылып, оның есімін әлемге танытты. Еуропа мен Америкада Лэндон лекция оқушы ретінде жиі шақырылды. 1960, 70 және 80 жылдары ол Нью-Йорктегі Куинс колледжінде, Калифорния университетінде, Кардифф университетінің колледжінде және Вермонт штатындағы Миддлбери колледжінде профессорлық қызмет атқарды.
Most of Haydn's music had been neglected for many years. In the first half of the nineteenth century Robert Schumann wrote of him, "Today it is impossible to learn anything new from him. He has ceased to arouse any particular interest." At the end of the century, Hubert Parry said that musicians need not be ashamed of knowing only a few of Haydn's symphonies "for Haydn is scarcely himself in this most important branch of composition till this very late period of his life." Of Haydn's output of more than 750 works, only a tenth was available in print in the mid twentieth century. From 1943 to 1945 he was a student at Swarthmore College, studying music theory with Alfred Swan, composition with Harl McDonald and English literature with W. H. Auden. His studies at Swarthmore ended when its Quaker administrators expelled him for an affair with a female student. From 1945 to 1947 Landon was at Boston University, studying music with Hugo Norton and Karl Geiringer, who was described by The Times as "the great Haydn scholar". Landon graduated with a Bachelor of Music degree in 1947. Recognizing that he would shortly be conscripted for two years' military service, Landon sought out the U. S. Army of Occupation in Vienna and volunteered as a military historian, researching and documenting the role of the Fifth Army in liberating Italy. but other cited sources say that this marriage was his first. completed his military service, and returned to Boston to undertake postgraduate research. While there, he and a group of friends, including Geiringer, founded the Haydn Society. It sold out almost immediately. Landon travelled through central and eastern Europe in search of Haydn manuscripts. His first book, The Symphonies of Joseph Haydn, appeared in 1955. Between 1976 and 1980, Landon produced his five volume magnum opus, Haydn: Chronicle and Works. Landon did not confine his scholarship to the study of Haydn. His five books on the life and music of Mozart were aimed at a wider public than his works about Haydn, and sold in large numbers in many languages, making his name internationally known. In Europe and America, Landon was sought after as a lecturer. In the 1960s, '70s and '80s he held professorial posts at Queen's College, New York; the University of California; University College, Cardiff University; and Middlebury College, Vermont.
Атақ-даңқ пен құрмет
"Нью-Йорк таймс" газетінде Лэндон туралы былай делінген: "Ол қатал және жемісті ғалым болғанымен, Лэндон мырза музыка ғылымын жалпы халыққа қызықты етіп ұсыну қабілетіне ие болды". Лэндонға Бостон университеті (1969), Белфасттағы Королева университеті (1974), Бристоль университеті (1981) және Жаңа Англия консерваториясы (1989) құрметті доктор дәрежесін берді, сондай-ақ Оксфордтағы Леди Маргарет Холлдың құрметті мүшесі атанды (1980). Ол 1991 жылы "Сименс" сыйлығымен, ал 1993 жылы "Гендель және Хайдн қоғамының" Құрмет медалімен марапатталды. 1972 жылы Австрия үкіметінен "Verdienstkreuz für Kunst und Wissenschaft" орденін, ал 1987 жылы Вена қаласының алтын медалін алды.